महाकालादिभिः शूरैर्याहि त्वं परिवारितः । तावदाजौ त्वया तस्माद्योद्धव्यमतिपौरुषात्
"महाकाळासारख्या शूर वीरांसह तू जा; आणि युद्धात तू मोठ्या धैर्याने त्याच्याशी सामना कर."
यावद्युद्धे नारिजयो मम वीर भविष्यति । इति शंभोर्वचः श्रुत्वा स च सारथिमब्रवीत्
"जोपर्यंत या युद्धात माझा विजय होत नाही, तोपर्यंत, वीर, तुला लढावे लागेल." शंभूंचे हे शब्द ऐकून त्याने आपल्या सारथ्याला सांगितले.
काकतुंडरथं मेऽद्य समानय महामते । नंदिनो वचनं श्रुत्वा सोपि स्यंदनमाहरत्
"महामती, आज मला कावळ्याच्या चोचीसारखा रथ आण." नंदीचे हे वचन ऐकून त्याने तो रथ आणला.
द्वात्रिंशदश्वसंयुक्तं चक्रषोडशसंयुतम् । षष्टिध्वजसमोपेतं द्वात्रिंशद्योजनायुतम्
तो रथ बत्तीस घोड्यांनी जोडलेला, सोळा चाकांचा, साठ ध्वजांनी सजलेला आणि बत्तीस योजन लांबीचा होता.
सर्वशस्त्रैश्च संपूर्णं प्राप्तं सांग्रामिकं रथम् । नंदिनश्चक्ररक्षार्थं पुत्रौ स्कंदविनायकौ
सर्व शस्त्रांनी सजलेला युद्धासाठीचा रथ मिळवला गेला; नंदीच्या चक्रांचं रक्षण करण्यासाठी त्याचे दोन पुत्र, स्कंद आणि विनायक, नेमले गेले.
समादिष्टौ शंकरेण सन्नद्धौ तौ स्ववाहनौ । गणैः परिवृतो नंदी वाग्भिः संपूज्य चेश्वरम्
शंकराने आज्ञा दिल्यावर, ते दोघे आपापल्या वाहनांवर सज्ज झाले आणि गणांसह नंदीला वेढून उभे राहिले; नंदीने शब्दांनी प्रभूची पूजा केली.
नंदी रथं समारुह्य निर्ययौ दानवान्प्रति । विराजते तस्य मूर्ध्नि छत्रं द्वादशयोजनम्
नंदी रथावर चढून दानवांच्या विरोधात निघाला; त्याच्या डोक्यावर बारा योजन रुंदीचं छत्र तेजाने झळकत होतं.
यावत्स निर्ययौ नंदी तावत्ते दानवाः पुरः । शैलोपरि समारूढा दानवा घोरदर्शनाः
नंदी पुढे जात असताना, दानव त्याच्या समोर आले; ते डोंगरावर चढून उभे होते आणि त्यांचा देखावा फार भयानक होता.
गणानामायुधैस्तीक्ष्णैः निहताः पतिता भुवि । हन्यमाना गणैर्दैत्यास्तत्यजुर्दूरतो गिरिम्
गणांच्या तीक्ष्ण शस्त्रांनी दानव खाली कोसळले; गणांनी त्यांना मारताच, दानव दूरूनच डोंगर सोडून पळाले.
ततो धूमसमं तस्मादवरुह्य शिलोच्चयात् । जघ्नुर्दैत्यान्शितैः शस्त्रैर्गणा राजन्महाबलान्
मग, धुरासारखे डोंगराच्या शिखरावरून खाली उतरून, हे गण राजन, तीक्ष्ण शस्त्रांनी बलाढ्य दानवांना ठार करू लागले.
अमरैराचितं दृष्ट्वा रुरुधुर्दैत्यसैनिकाः । ततः समभवद्युद्धं गणानां दानवैः सह
अमरांनी मारलेले शरीरं पाहून दानव सैनिक रडू लागले; मग गण आणि दानव यांच्यात मोठं युद्ध सुरू झालं.
शरवर्षमथात्युग्रं दानवानां दिवौकसाम् । ततः समस्तान्मातंगाञ्जघ्नुः शिखिमुखा रणे
दानव आणि देव यांच्याकडून प्रचंड बाणांचा मारा झाला; त्यानंतर मयूरमुखांनी युद्धात सर्व हत्ती मारले.
रथान्हयान्पदातींश्च काकतुंडा महाबलाः । हतानां दैत्यसंघांनां संगरे भृशमायिनाम्
महाबली काकतुंडाने रथ, घोडे आणि पायदळ सैनिकांचा संहार केला; युद्धात कुशल असलेल्या दानवांच्या फौजा कोसळल्या.
शिरोभिर्गगनं व्याप्तं प्रहसद्भिर्भयावहैः । मुक्तकेशारुणमुखैर्भीमदंष्ट्राविलोचनैः
आकाशात हसणारी, भीतीदायक डोकी भरली होती; त्यांचे केस मोकळे, तोंड लाल, भयंकर दात आणि टपोरे डोळे होते.
सिंहैः कबंधजंघोरुकटिपृष्ठनिकृंतनैः । चिता सर्वत्र वसुधा कबंधैरुधिरारुणैः
सिंह, कबंध आणि भयंकर योद्धे, ज्यांचे मांड्या, कंबर आणि पाठ तुटल्या होत्या; सगळीकडे रक्ताने लाल झालेली कबंधांची प्रेते पडली होती.
ततो विरावः सुमहान्बभूव दैत्येश्वराणां ध्वजिनीषु धावताम् । शंभोर्गणैः पातितसैनिकानां यथार्णवानां नदतां युगक्षये
मग दानवांच्या सैन्यातील सेनापतींनी धाव घेतली आणि मोठा गोंगाट झाला; शंभूच्या गणांनी सैनिकांचा संहार केला आणि त्यांच्या गर्जना युगाच्या शेवटी समुद्रासारखी वाटत होती.
नारद उवाच- दैत्यसैन्यं हतं दृष्ट्वा गणैर्नंदिपुरोगमैः । क्रुद्धाः शुंभादयो दैत्याः समाजग्मुर्गणान्प्रति
नारद म्हणाले: नंदीच्या नेतृत्वाखालील गणांनी दानवांची सेना नष्ट केली हे पाहून, शुंभ व इतर दानव संतापले आणि ते गणांच्या विरोधात आले.
ततः शुंभो महादैत्यो नंदिनं प्रत्ययुध्यत । महाकालं निशुंभोऽथ कालो लोकेश्वरं रणे
मग शुंभ या महादानवाने नंदीशी लढाई केली; निशुंभाने महाकाळाशी, आणि काळाने लोकांचा स्वामीशी रणभूमीत सामना केला.
पुष्पदंतं शैलरोमा माल्यवंतं महाबलः । कोलाहलो रणे राजन्प्राप्तो मायाबलेन च
पुष्पदंत, शैलरोम, आणि बलाढ्य माल्यवंत, तसेच कोलाहल, राजन, मायावी शक्तीने युद्धात उतरले.
चंडं भयानको नाम राहुः स्कंदमधावत । कूष्मांडं सर्परोमा च घर्घरो मदनं तथा
चंड, भयाणक नावाचा, आणि राहू यांनी स्कंदावर झडप घातली; कुश्मांड, सर्परोम, घरघर आणि मदन यांनीही तसेच केले.
शुभं केतुमुखो हंतुं ययौ जंभो विनायकम् । हासं पातालकेतुश्च भृंगीशं रोमकंटकः
शुभ आणि केतुमुख यांनी जंभ आणि विनायकाला मारण्यासाठी धाव घेतली; हास, पाताळकेतू, भृंगीश आणि रोमकंटक यांनीही तसेच केले.
युयुधुः कोटिशो रुद्रगणा दैत्याः परस्परम् । पश्यतोरुभयोस्तत्र स्वामिनोरिति ते युधि
रुद्रांचे गण आणि दानव यांनी एकमेकांशी कोट्यवधी संख्येने युद्ध केले; दोन्ही बाजूंचे स्वामी ते युद्ध पाहत होते.
दृढप्रहारिणो जघ्नुर्गणा दैत्याः शरैरथ । नंदी मुमोच तान्बाणान्महासारो यथा नगे
भयंकर वार करणारे दैत्यांच्या सैन्याने बाणांनी हल्ला केला; नंदीने त्या सर्वांवर जणू डोंगरावर मोठा पाऊस पडावा तसे बाण सोडले.
ततः संपूरयामास मुखं शुंभस्य पत्रिभिः । यथा पर्णचयैर्वातो मंदरस्येव कंदरम्
मग त्याने शुंभाच्या चेहऱ्यावर इतके बाण मारले, जसे वारा डोंगराच्या गुहेत पानांचे ढीग भरतो.
शुंभोऽथ कार्मुकं त्यक्त्वा रथात्तं प्रत्यधावत । उत्पाट्य च गिरिं तेन जघान हृदि नंदिनः
शुंभाने आपला धनुष्य सोडून रथातून उतरून त्याच्याकडे धाव घेतली; एक डोंगर उपटून त्याने तो नंदीच्या छातीवर फेकून मारला.
नंदिनो हृदयं भित्त्वा चूर्णयित्वा रथं रणे । पपात भूमौ स गिरिर्वज्रं प्राप्य गिरिं यथा
त्या डोंगराने नंदीचे हृदय भेदले आणि रणभूमीत त्याचा रथही चुरडून टाकला; मग तो डोंगर जणू वज्राने फोडलेला डोंगर खाली पडावा तसा जमिनीवर कोसळला.
मूर्च्छां प्राप्य क्षणात्संज्ञां वेगवान्स पलायितः । महाकालो निशुंभेन मुद्गरेण हतो हृदि
क्षणभर शुद्ध हरपून, पुन्हा भानावर येत तो वेगाने पळून गेला; महाकाळाला निशुंभाने गदेद्वारे छातीवर जबरदस्त मार दिला.
आगत्य दैत्यं गदया जघान मुकुटोपरि । तत्प्रहारमचिंत्याथ निशुंभोऽपि महाबलः
तो पुढे येऊन दैत्याच्या मुकुटावर गदेद्वारे प्रहार केला; तो प्रहार इतका जबरदस्त होता की बलवान निशुंभालाही तो सहन झाला नाही.
तं गृहीत्वा चरणयोर्महाकालं महाबलः । भ्रामयित्वा करतलाच्चिक्षेप च ननाद च
त्या बलाढ्याने महाकाळाला पायांनी पकडले, फिरवून हातातून फेकून दिले आणि मोठ्याने गर्जना केली.
स तद्वक्त्रानिलं पीत्वा ननाद रुधिरारुणः । पुष्पदंतः शैलरोम्णा चाहतो मुष्टिना मुखे
त्याने त्याच्या तोंडातून आलेला वारा प्यायला आणि रक्ताने लाल होऊन गर्जना केली; पुष्पदंताला शैलरोमणाने मुठीने तोंडावर जबरदस्त मार दिला.