तत्र मन्वंतरं भुक्त्वा सर्वभोगमनोरमम् । परमं ज्ञानमासाद्या सदारो मोक्षमाप्तवान्
तेथे एका मन्वंतरातील सर्व मनोहारी सुखे उपभोगून, त्याने श्रेष्ठ ज्ञान मिळवले आणि आपल्या स्त्रियांसह मुक्ती प्राप्त केली.
जाह्नवीतीरयात्रायां शरीरं त्यजतः पथि । फलमेवंविधं विप्र मया सर्वं प्रकीर्तितम्
जाह्नवीच्या काठी जाताना शरीर सोडणाऱ्याला जे फळ मिळते, ते मी तुला पूर्णपणे सांगितले आहे, हे ब्राह्मण.
जाह्नवीतीरगमने मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः । न कालनियमः प्रोक्तो नारदाद्यैर्महर्षिभिः
जाह्नवीच्या काठी जाण्यासाठी कोणताही काळाचा नियम नारदादी महर्षींनी सांगितलेला नाही.
यदायदा द्विजश्रेष्ठ गङ्गायां स्नानमाचरेत् । तदातदाऽक्षयं पुण्यं लभते मानवो ध्रुवम्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जेव्हा जेव्हा कोणी गंगेत स्नान करतो, तेव्हा तेव्हा त्याला अमर पुण्य निश्चित मिळते.
गंगा सर्वाणि पापानि नाशयंतीति निश्चयः । कुर्यात्पुनःपुनः पापं न च गंगा पुनाति तम्
गंगा सर्व पापे नष्ट करते हे निश्चित; पण जो वारंवार पाप करतो, त्याला गंगा शुद्ध करत नाही.
पापबुद्धिं परित्यज्य गंगायां लोकमातरि । स्नानं कुरुत हे लोका यदि सद्गतिमिच्छथ
पापवृत्ती सोडून, जगाची आई असलेल्या गंगेत स्नान करा, हे लोकहो, जर तुम्हाला श्रेष्ठ कल्याण हवे असेल तर.
यत्पुण्यं गंगास्नानात्तु मानवानां भवेद्दिवज । तत्पुण्यं प्राप्यते विप्र कर्मभिः कैः सुदुस्तरैः
गंगेच्या स्नानाने जे पुण्य माणसांना मिळतं, ते फार कठीण कर्मांनीच मिळू शकतं, हे द्विज.
आसाराणां भूमिरेणोः संख्यां कर्तुं तु शक्यते । भागीरथीगुणास्ते न शक्या वक्तुं न च द्विज
पावसाच्या थेंबांची किंवा जमिनीवरील धुळीच्या कणांची मोजणी करता येईल, पण भागीरथीचे गुण सांगता येणार नाहीत, हे द्विज.
विचार्य सर्वशास्त्राणि त्वदीयानि मयोच्यते । गंगांभसि सकृत्स्नात्वा मोक्षमाप्नोति मानवः
सर्व शास्त्रांचा विचार करून मी तुला सांगतो—गंगेच्या पाण्यात एकदाच स्नान केलं तरी माणसाला मोक्ष मिळतो.
स्नानं कूपजलेऽपि यस्तु कुरुते गंगां विचिंत्य प्रभुं देवानां सकलार्त्तशोकदुरितत्रासौघविध्वंसिनीम् । मुक्तः सोऽपि समस्तपातकचयैर्गोविप्रहत्यादिभिर्गच्छेद्विष्णुपुरं समस्तसुखदं गंगाप्रसादाद्दिवज
कोणी विहिरीच्या पाण्यात स्नान करताना गंगेचा, देवांचा राजा, सर्व दुःख, शोक आणि भीती दूर करणारी, असा विचार केला, तरी तो सर्व पापांतून, गोहत्या-ब्राह्मणहत्येसह, मुक्त होतो आणि गंगेच्या कृपेने सर्व सुख देणाऱ्या विष्णूच्या लोकात जातो, हे द्विज.
व्यास उवाच- नारायणप्रपन्ना ये नराभक्तिसमन्विताः । कदाचिदशुभं तेषां विद्यते न द्विजोत्तम
व्यासनं म्हणालाः नारायणाच्या आश्रयाला गेलेले, भक्तीने युक्त असे लोक, कधीच कोणतेही अशुभ पाहत नाहीत, हे श्रेष्ठ द्विज.
पुनरेव प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं कमलापतेः । यच्छ्रुत्वा मानवाः सर्वे लभंते परमं पदम्
मी पुन्हा लक्ष्मीपतीचं माहात्म्य सांगतो; ते ऐकल्यावर सर्व माणसांना परमपद मिळतं.
वासुदेवस्य माहात्म्यं श्रुत्वा तृप्यंति वैष्णवाः । पाखण्डा न हि तृप्यंति नरके क्लेशभागिनः
वासुदेवाचं माहात्म्य ऐकून वैष्णव तृप्त होतात; पण पाखंडी तृप्त होत नाहीत आणि नरकात दुःख भोगतात.
पाखण्डानां समीपे तु विष्णुमाहात्म्यमुत्तमम् । न वक्तव्यं द्विजश्रेष्ठ वक्तव्यं वैष्णवाग्रतः
हे श्रेष्ठ द्विज, पाखंडी लोकांसमोर विष्णूचं श्रेष्ठ माहात्म्य सांगू नये; ते वैष्णवांसमोरच सांगावं.
पूर्वं त्रेतायुगे विप्र उर्वीशुर्नाम जैमिने । आसीत्पापरतो नित्यं धर्मनिंदापरायणः
पूर्वी त्रेतायुगात, हे जैमिनी, उर्वीशूर नावाचा एक माणूस होता, जो नेहमी पापात गुंतलेला आणि धर्माची निंदा करणारा होता.
ब्रह्मस्वहारी विप्रेन्द्र परस्त्रीगमनोद्यतः । गोमांसाशी सुरापी च वेश्याविभ्रमलोलुपः
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, तो ब्राह्मणांच्या संपत्तीचा चोर, परस्त्रीगामी, गायीचं मांस खाणारा, मद्यपान करणारा आणि वेश्यांच्या संगतीत रमणारा होता.
शरणागतहंता च परनिंदाकरः सदा । विश्वासघाती मित्रघ्नो ज्ञातिपीडाकरस्तथा
तो शरण आलेल्यांना मारणारा, नेहमी दुसऱ्यांची निंदा करणारा, विश्वासघात करणारा, मित्रांचा नाश करणारा आणि नातेवाईकांना त्रास देणारा होता.
असत्यभाषी क्रूरश्च पाखंडजनसङ्गभाक् । वृत्तिच्छेदी द्विजातीनां न्यासापहारकस्तथा
तो खोटं बोलणारा, क्रूर, पाखंडी लोकांच्या संगतीत असणारा, ब्राह्मणांच्या उपजीविकेचा नाश करणारा आणि ठेवलेल्या वस्तू चोरणारा होता.
तादृशं तं समालोक्य दुष्टं पापपरायणम् । आजग्मुर्ज्ञातयः सर्वे क्रुद्धास्तस्य निजंगृहम्
असा तो दुष्ट आणि पापी पाहून, त्याचे सर्व नातेवाईक रागाने त्याच्या घरी आले.
ज्ञातय ऊचुः - प्रतिष्ठोपार्जिता पूर्वैरस्माकं विमले कुले । सा प्रतिष्ठा त्वया मूढ विनाशं प्रतिनीयते
नातेवाईक म्हणाले—आपल्या वंशातील पूर्वजांनी मिळवलेली कीर्ती, अरे मूर्खा, तू नष्ट करत आहेस.
धर्ममार्गं परित्यज्य कुरुषे पातकं सदा । मद्वंशकीर्तिहननं जातोऽसि ज्ञातिदुःखदः
तू नेहमी धर्माचा मार्ग सोडून पाप करतोस; आमच्या वंशाची कीर्ती घालवतोस आणि नातेवाईकांना दुःख देतोस.
अतिविस्मयदा सृष्टिर्विधातुर्मन्यते त्वयि । यस्मिन्सिंधौ शशी जातस्तत्र क्ष्वेडोद्भवोऽपि च
सृष्टीकर्त्याची ही किती आश्चर्यकारक किमया! ज्या समुद्रात चंद्र जन्मला, तिथे फेसही तयार होतो.
अहो शक्तिः कुपुत्राणां संख्यातुं न च शक्यते । अनेकैः पुरुषैः कीर्तिं संचितां हंति तत्क्षणात्
कुपुत्रांची ताकद मोजता येत नाही; अनेकांनी जमवलेली कीर्ती ते एका क्षणात नष्ट करतात.
जाते पुत्रोत्तमे वंशः श्रेष्ठः स्यादधमोऽपि च । पुत्रेधमेतु श्रेष्ठोऽपि वंशो गच्छति हीनताम्
चांगला पुत्र जन्मला तर वंश श्रेष्ठ होतो; पण वाईट पुत्र जन्मला तर श्रेष्ठ वंशही अध:पाताला जातो.
व्यास उवाच- इत्युक्त्वा ज्ञातयस्ते च तं सर्वे पापिनां वरम् । अपकीर्तिभयात्क्रुद्धास्तत्यजुः सहसा द्विज
व्यास म्हणाले— असं सांगितल्यावर, सर्व नातेवाईक रागावले आणि अपकीर्तीची भीती वाटून, त्या पापी माणसाला ताबडतोब सोडून गेले.
ज्ञातिभिः स परित्यक्तो जनैः सर्वैश्च धिक्कृतः । प्रपेदे दस्युतां दुःखी विभ्रष्टाखिलवैभवः
नातेवाईकांनी टाकून दिल्यावर आणि सगळ्यांनी निंदा केल्यावर, तो सर्व संपत्ती गमावून दुःखी झाला आणि शेवटी दरोडेखोरीकडे वळला.
तं दस्युकर्मकुर्वंतं निर्द्दयं परहिंसकम् । धृत्वा जनपदाः सर्वे भूपालाय न्यवेदयन्
तो दयामाया न ठेवता, इतरांना त्रास देत दरोडेखोरी करत असताना, त्या प्रदेशातील सगळ्या लोकांनी त्याला पकडून राजाकडे नेलं.
तेन भूमिभुजा तस्य पितृस्नेहाद्दिवजोत्तम । न हतोऽसौ दुराचारो निजदेशाद्वहिष्कृतः
पण त्या राजाने, त्याच्या वडिलांवर असलेल्या प्रेमामुळे, त्या वाईट वागणाऱ्या माणसाला मारलं नाही, फक्त आपल्या देशातून हाकलून दिलं.
ततोऽसौ वनमाश्रित्य दस्युभिः सह निर्द्दयः । पांथस्वहरणार्थाय तस्थौ बहुभिरुद्धतैः
मग तो जंगलात जाऊन, अनेक गर्विष्ठ दरोडेखोरांसोबत, वाटसरूंना लुटण्यासाठी निर्दयीपणे दबा धरून बसला.
कदाचित्तटिनीतीरं दस्युभिः सह जैमिने । वनपर्यटने श्रांतो जगाम स्नानहेतवे
एकदा, दरोडेखोरांसोबत जंगलात भटकून दमून, तो स्नानासाठी नदीच्या काठावर गेला, हे ऐक, जैमिनी.