गंधर्वयक्षसिद्धास्तु नारदस्तुंबुरुस्तथा । किन्नरा मुहुराजग्मुस्तथा किंनरयोषितः
गंधर्व, यक्ष, सिद्ध, नारद, तुम्बुरू, तसेच किन्नर आणि किन्नर स्त्रिया वारंवार तिथे येत होत्या.
वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा । यमश्चाग्निर्निर्ऋतिश्च ये चान्ये देवतागणाः
वायू, वरुण, धनाचा स्वामी कुबेर, यम, अग्नी, निरृति आणि इतर देवतासुद्धा तिथे आले.
विमानसंस्थो मघवा विमानस्थाः सुरांगनाः । स्ववाहनगतादेवाः कैलासं प्रययुर्जवात्
मघवान आपल्या विमानात बसला होता, देवांगना त्यांच्या विमानात होत्या, आणि सर्व देव आपापल्या वाहनांवर बसून जलदपणे कैलासाकडे गेले.
ददृशुस्ते ततो देवाः कैलासं पर्वतोत्तमम् । महीधराणां सर्वेषां पृथिव्या इव मंडनम्
त्यानंतर देवांनी कैलास हा सर्व पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ असा, पृथ्वीचे अलंकार असलेला तो पर्वत पाहिला.
सर्वतः सुखदं शुद्धं सिद्धिराशिमिवस्थितम् । यत्र वृक्षाः कल्पवृक्षाः पाषाणाश्चिंतितप्रदाः
सर्व बाजूंनी आनंद देणारा, पवित्र आणि सिद्धींचा खजिना जणू तिथे स्थिरावलेला आहे. तिथे झाडे कल्पवृक्ष आहेत आणि दगडही मनातील इच्छा पूर्ण करतात.
पुन्नागैर्नागचंपैश्च तिलकैर्देवदारुभिः । अशोकैः पाटलैश्चूतैर्मंदारैः शोभितो गिरिः
तो पर्वत पन्नाग, नागचंपा, तिलक, देवदारू, अशोक, पाटल, आंबा आणि मंदार या झाडांनी शोभून गेला होता.
पर्यंतकवनामोदवाहका यत्र वायवः । पंगुत्वं बहुचारेण यांति ते मलयानिलाः
तिथे वारे वनातील सुवास सर्वदूर पसरवतात; त्या मलय वाऱ्यांना सतत फिरताना त्यांच्या गतीत मंदपणा येतो.
वाप्यः स्फटिकसोपाना ह्यगाध विमलोदकाः । वैडूर्यनालसंसक्तसौवर्णनिभ पंकजाः
तिथे स्फटिकाच्या पायऱ्यांनी सजलेली, खोल आणि निर्मळ पाण्याची तळी आहेत, ज्यात वैडूर्याच्या देठांनी गुंफलेली, सोन्यासारखी कमळे फुलली आहेत.
कुमुदानां द्युतिर्यत्र राजते सर्वतोदिशम् । कह्लारैः शौभितावाप्यः पिनद्धाः पद्मरागवत्
तिथे कुमुदांची प्रभा सर्व दिशांना उजळून टाकते; काह्लारांनी सजलेली तळी पद्मराग रत्नांनी काठावर शोभतात.
हरिन्मणिनिबद्धाश्च गोमेदैः सर्वतो वृताः । पद्मरागशिलाबद्धा नानाधातुविचित्रिताः
हिरव्या मण्यांनी बांधलेली आणि सर्व बाजूंनी गोमेधांनी वेढलेली, पद्मराग शिलांनी सजलेली, विविध धातूंनी नटलेली तळी तिथे आहेत.
ददृशुः सुंदरतरं नाकाधिकविनिर्मितम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं दृष्ट्वा ते विस्मयंगताः
त्यांनी कैलास हा स्वर्गापेक्षाही सुंदर आणि श्रेष्ठ पर्वत पाहिला; तो पाहून सर्वजण अचंबित झाले.
विमानादवतीर्णाश्च मघवा देवताश्च ताः । द्वारपालमथागम्य नंदिनं वाक्यमब्रुवन्
मग मघवान आणि इतर देव आपापल्या विमानांतून खाली उतरले; ते द्वारपाल नंदीपाशी गेले आणि त्याला म्हणाले.
भो भो गणवरश्रेष्ठ शृणु मे वाक्यमुत्तमम् । समाज्ञापय शीघ्रं त्वं नृत्यार्थमिहमागतम्
'गणांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या नंदी, माझे हे उत्तम वचन ऐक: आम्ही येथे नृत्यासाठी आलो आहोत, ते लवकर जाहीर कर.'
ईश्वरं प्रतिदेवेशं सर्वदेवैः समावृतम् । इंद्रस्य वचनं श्रुत्वा गिरिशं नंदिरब्रवीत्
इंद्राचे बोल ऐकून, नंदी सर्व देवांनी वेढलेल्या गिरिशाकडे बोलायला गेला.
प्रभोऽयमागतः सर्वैर्देवराजः पुरंदरः । नृत्यार्थमथ तं प्राहानय शीघ्रं शचीपतिम्
'प्रभो, देवांचा राजा पुरंदर सर्वांसह येथे आला आहे; नृत्यासाठी शचीपतीला लवकर बोलाव.'
प्रवेशयामास तदा नंदी तैः सह वासवम् । स दृष्ट्वा गिरिशं देवं तुष्टाव वृषभध्वजम्
तेव्हा नंदीने त्यांच्यासह वासवाला आत नेले; गिरिश देवाला पाहून त्याने वृषभध्वजाचे स्तवन केले.
रंभाद्यास्तास्तदा सर्वा नर्त्तक्यो हरसन्निधौ । मृदंगवीणावादित्रैः मुदा नाट्यं प्रचक्रिरे
रंभा आणि इतर सर्व नर्तिकांनी त्या वेळी हराच्या समोर आनंदाने नृत्य केले, आणि मृदंग, वीणा, इतर वाद्यांच्या गजरात नाच सुरू केला.
कांस्यवाद्यान्प्रगृह्यान्या वंशतालान्सकाहलान् । चक्रुस्ता नृत्यसंरंभं स्वयंदेवः पुरंदरः
काहींनी कांसाचे वाद्य, बासरी, टाळ, आणि काहळ घेतले आणि आपापले नृत्य सुरू केले; अगदी पुरंदरही त्यात सहभागी झाला.
अतीवनर्तनं चक्रे सुंदरं देवदुर्ल्लभम् । ईश्वरस्तोषमापन्नो वासवं वाक्यमब्रवीत्
त्यांनी इतके सुंदर आणि देवांसाठीही दुर्मिळ असे नृत्य केले; ईश्वर आनंदी झाला आणि वासवाला बोलला.
प्रसन्नोऽहं सुरश्रेष्ठ जातस्ते व्रियतां वरः । इत्युक्तवति देवेशे स्वबाहुबलगर्वितः
ईश्वर म्हणाला, 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ, मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे. तुला हवी ती वर माग.' असे देवाधिदेवाने सांगितल्यावर,
प्रत्युवाच हरं वाक्यं संग्रामः सवृतो मया । यत्र त्वत्सदृशो योद्धा तद्युद्धं देहि मे प्रभो
स्वतःच्या बळावर गर्वित झालेला त्याने हराला उत्तर दिले, 'हे प्रभो, मला असा युद्ध दे की जिथे मी माझ्या सैन्यासह तुझ्यासारख्या योद्ध्याशी लढू शकेन.'
इत्युक्त्वा निर्गतो जिष्णुर्लब्ध्वा शंभोर्वरं प्रभोः । तस्मिन्गते तदा शक्रे गिरिशो वाक्यमब्रवीत्
असे म्हणून तो विजयी देव निघून गेला, शंभूच्या हातून वर मिळवून; त्याच्या गेल्यावर गिरिशाने शक्राला बोलावले.
गणा मे श्रूयतां वाक्यं देवराजोऽतिगर्वितः । इत्युक्त्वा क्रोधसंयुक्तो बभूव च ततो हरः
'माझ्या गणांनो, माझे बोलणे ऐका; देवांचा राजा फारच गर्विष्ठ झाला आहे.' असे सांगून हराला राग आला.
आविरासीत्ततः क्रोधो मूर्त्तिमान्पुरतः स्थितः । घनान्धकारसदृशो मृडं क्रोधस्ततोऽब्रवीत्
त्या रागातून एक काळ्या ढगासारखा रूप धारण करून समोर उभा राहिला; त्या क्रोधाने मृडाला विचारले.
देहि मे त्वं हि सन्देशं किं करोमि तव प्रभो । उमापतिस्तदोवाच गच्छ त्वं वासवं जय
'माझ्या प्रभो, मला आज्ञा द्या—मी तुमच्यासाठी काय करू?' असे त्याने विचारले. उमापती म्हणाला, 'जा, वासवावर विजय मिळव.'
स्वर्गसिंधुं समासाद्य सागरस्य च वीर्यवान् । इत्युक्तोंतर्दधे क्रोधो गणास्ते विस्मयं ययुः
'स्वर्गसागर गाठ, आणि समुद्रासारखी शक्ती घे.' असे सांगितल्यावर क्रोध अदृश्य झाला आणि गण आश्चर्यचकित झाले.
ईशानकल्पे जाते तु कामेनार्णवसंगमे । नाकसिंधुस्तदा मत्ता स्वयौवनभरोष्मणा
ईशान कल्पात, जेव्हा समुद्र आणि नदी एकत्र येण्यासाठी इच्छित होते, तेव्हा स्वर्गसागर आपल्या तरुणाईच्या उष्णतेने मदमस्त झाला.
तां दृष्ट्वा सिंधुराजश्च जलकल्लोलवानभूत् । तदा बभूव राजेंद्र गंगासागरसंगमः
तीला पाहून नद्यांचा राजा, आपल्या लाटांसह, अस्वस्थ झाला; आणि मग, राजन, गंगा आणि सागराचा संगम झाला.
महानदी तदा प्राप्य रेमे चात्मबलेन च । अत्रांतरे समुद्रस्य बभूव सुभटस्ततः
महानदी मिळाल्यावर त्याने स्वतःच्या बळात आनंद मानला; आणि त्या दरम्यान समुद्रातून एक बलवान योद्धा जन्माला आला.
सूनुस्तस्यां महानद्यां समुद्रादभवद्बली । महार्णवतनूजेन जातमात्रेण पार्थिव
त्या महानदीतून, समुद्राच्या देहातून, एक बलवान पुत्र जन्मास आला, राजन, जो समुद्राच्या शरीरातून जन्मताच प्रकट झाला.