संप्रति प्रेषयामास कार्येस्मिन्मां स्वयं हरिः । युवां ससर्ज यो देवो यश्च रक्षति वां सदा
आता हरिनेच मला या कार्यासाठी पाठवलं आहे; ज्याने तुम्हा दोघांना निर्माण केलं, तो देव नेहमीच तुमचं रक्षण करतो.
कालरूपी स एवाद्य हंति हेतुं विधाय माम् । व्यास उवाच-। ततस्तेन भुजंगेन भक्षितौ तौ च दंपती
तोच काळरूप असलेला देव मला कारण करून आता मारतो; व्यास म्हणतो— मग त्या सर्पाने त्या दोघा पती-पत्नीला खाल्लं.
गङ्गा गंगेति जल्पंतौ महत्या क्षुधया पथि । जाह्नवीतीरयात्रायां पादेपादे जनाविमौ
'गंगा! गंगा!' असं म्हणत, मोठ्या भुकेने व्याकुळ होऊन, या दोघांनी मार्गावर भटकंती केली; जाह्नवीच्या तीरयात्रेत हे दोघं—
अश्वमेधाख्य यज्ञानां प्राप्तवंतौ महाफलम् । तस्मादेनौ महात्मानौ बह्वश्वमेधधारिणौ
अश्वमेध नावाच्या यज्ञाचं मोठं फळ मिळवलं; म्हणून हे दोन महात्मे अनेक अश्वमेध यज्ञ करणारे ठरले.
एतयोः सदृशो नास्ति शतक्रतुरहं यतः । निजाधिकारेणैवान्यमवलंब्य पुरंदरः
या दोघांसारखा कोणीच नाही, कारण मीच इंद्र आहे; पुरंदराने स्वतःच्या अधिकाराने दुसऱ्यावर आधार घेतला.
अर्घ्यहस्तः पादचारी वृतो देवैः समाययौ । अथ रम्भोर्वशी चैव सुंदर्योऽन्याश्च हर्षिताः
अर्घ्य घेऊन, पायी चालत, देवांच्या वेढ्यात तो आला; मग रंभा, उर्वशी आणि इतर सुंदर, आनंदी स्त्रिया—
अन्योन्यं कथयामासुर्निजयौवनगर्विताः । अयं पुण्यात्मनां श्रेष्ठो रसज्ञोऽत्यंतसुन्दरः
स्वतःच्या तारुण्याचा अभिमान बाळगून त्या एकमेकींशी बोलू लागल्या; 'हा पुण्यवानांमध्ये श्रेष्ठ आहे, आनंद जाणणारा आणि अतिशय देखणा आहे.'
आयातोऽमुं करिष्यामि स्ववशं सेवितैः स्वकैः । काचित्कांचिद्वदत्येतज्जानामि सकलां कलाम्
'हा आला आहे; मी माझ्या कलांनी आणि सेविकांनी याला आपल्या वश करीन.' एकी दुसरीला म्हणते, 'माझ्या सर्व कला मला पूर्णपणे माहित आहेत.'
अतएव भविष्यामि कांताहमस्य भूपतेः । काचित्कांचिदिति ब्रूयात्ते शक्रोपि वशो मम
म्हणून मी या राजाची प्रियतमा होईन; तो म्हणो 'ही की ती', अगदी इंद्रसुद्धा माझ्या अधीन आहे.
किमत्र चित्रं वशगो भूपालोऽयं भविष्यति
यात काय विशेष आहे, हा राजा माझ्या इच्छेप्रमाणे वागणारच.
भर्त्ता ममायं च पतिर्ममायं स्वामी ममायं मम नाथ एषः । इतीव सर्वाः परमप्रमोदैर्वदंति नार्योखिलसद्गुणज्ञाः
हा माझा पती आहे, हा माझा स्वामी आहे, हा माझा रक्षक आहे—अशा आनंदात सर्व सद्गुणांची जाण असलेल्या स्त्रिया बोलतात.
उच्चावचं विप्र निशम्य तासां जगाद काचिद्गुणिनी रसज्ञा । सौदास्यकांतां नृपतिः स्वयं यां भजत्ययं किं कलहेन नार्यः
त्यांचे वेगवेगळे बोल ऐकून, एक गुणी आणि रसिक स्त्री म्हणाली, 'राजा स्वतः सौदास्येवर प्रेम करतो, मग इतर स्त्रियांनी भांडण कशाला करावे?'
सुन्दर्य्यस्तास्ततः सर्वाः संत्यज्य कलहं द्विज । आजग्मुर्हृदयोत्साहैः सर्वाभरणभूषिताः
मग त्या सर्व सुंदर स्त्रियांनी भांडण सोडून, हृदयात उत्साह घेऊन, सर्व दागिने घालून, येऊन उभ्या राहिल्या.
अथ तं नृपतिश्रेष्ठ सदारं गतकल्मषम् । पाद्याद्यैः पूजयामासुः प्राहेति च पुरंदरः
नंतर त्या पापमुक्त राजाला आणि त्याच्या स्त्रियांना पाणी वगैरे अर्पण करून पूजले; त्यानंतर पुरंदराने बोलायला सुरुवात केली.
रथे निवेशयामास पुष्पके स्त्रीसमन्वितम् । भेरीमृदंगमधुरी डिंडिमानकनिःस्वनैः
मग त्याला स्त्रियांसह पुष्पक रथात बसवले, आणि ढोल, मृदंग, डिंडिम यांच्या गोड आवाजात सर्वत्र गूंज उठली.
करकं कणनादैश्च करतालस्वनैस्तथा । जयशब्दैश्च देवानां नाकः शब्दमयोऽभवत्
करताल, टाळ, आणि देवांच्या विजयघोषांनी आकाश पूर्णपणे निनादून गेले.
देवाङ्गना चारुहस्त श्वेतचामरमारुतैः । वीजितः सरथारूढः सदारस्त्रिदिवं ययौ
स्वर्गातील सुंदर स्त्रियांनी पांढऱ्या चामरांनी त्याला वाऱ्याचा स्पर्श दिला, आणि तो रथावर बसून आपल्या स्त्रियांसह स्वर्गात गेला.
ततः शक्रः स्वयं तस्मै सत्यधर्माय भूभुजे । दत्तवान्निजासनार्द्धं शुभो वै क्षयशंकया
मग सत्यधर्म पाळणाऱ्या त्या राजाला, आपल्या स्थानाची भीती वाटून, इंद्राने स्वतःच्या आसनाचा अर्धा भाग दिला.
शक्रेण सह भूपोऽसौ वसन्नेकासने सदा । शक्रत्वमकरोत्स्वर्गे केशवस्यानुकंपया १५० 7.9.
स्वर्गात इंद्रासोबत एकाच आसनावर राहून, त्या राजाने केशवाच्या कृपेने इंद्रपद मिळवले.
युगकोटिसहस्राणि दिवि भुक्त्वाखिलं सुखम् । रथमारुह्यवैकुंठं ययौ भगवदाज्ञया
असंख्य युगांपर्यंत स्वर्गातील सर्व सुखे उपभोगून, तो रथावर चढून भगवंताच्या आज्ञेने वैकुंठात गेला.
तत्र मन्वंतरं भुक्त्वा सर्वभोगमनोरमम् । परमं ज्ञानमासाद्या सदारो मोक्षमाप्तवान्
तेथे एका मन्वंतरातील सर्व मनोहारी सुखे उपभोगून, त्याने श्रेष्ठ ज्ञान मिळवले आणि आपल्या स्त्रियांसह मुक्ती प्राप्त केली.
जाह्नवीतीरयात्रायां शरीरं त्यजतः पथि । फलमेवंविधं विप्र मया सर्वं प्रकीर्तितम्
जाह्नवीच्या काठी जाताना शरीर सोडणाऱ्याला जे फळ मिळते, ते मी तुला पूर्णपणे सांगितले आहे, हे ब्राह्मण.
जाह्नवीतीरगमने मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः । न कालनियमः प्रोक्तो नारदाद्यैर्महर्षिभिः
जाह्नवीच्या काठी जाण्यासाठी कोणताही काळाचा नियम नारदादी महर्षींनी सांगितलेला नाही.
यदायदा द्विजश्रेष्ठ गङ्गायां स्नानमाचरेत् । तदातदाऽक्षयं पुण्यं लभते मानवो ध्रुवम्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जेव्हा जेव्हा कोणी गंगेत स्नान करतो, तेव्हा तेव्हा त्याला अमर पुण्य निश्चित मिळते.
गंगा सर्वाणि पापानि नाशयंतीति निश्चयः । कुर्यात्पुनःपुनः पापं न च गंगा पुनाति तम्
गंगा सर्व पापे नष्ट करते हे निश्चित; पण जो वारंवार पाप करतो, त्याला गंगा शुद्ध करत नाही.
पापबुद्धिं परित्यज्य गंगायां लोकमातरि । स्नानं कुरुत हे लोका यदि सद्गतिमिच्छथ
पापवृत्ती सोडून, जगाची आई असलेल्या गंगेत स्नान करा, हे लोकहो, जर तुम्हाला श्रेष्ठ कल्याण हवे असेल तर.
यत्पुण्यं गंगास्नानात्तु मानवानां भवेद्दिवज । तत्पुण्यं प्राप्यते विप्र कर्मभिः कैः सुदुस्तरैः
गंगेच्या स्नानाने जे पुण्य माणसांना मिळतं, ते फार कठीण कर्मांनीच मिळू शकतं, हे द्विज.
आसाराणां भूमिरेणोः संख्यां कर्तुं तु शक्यते । भागीरथीगुणास्ते न शक्या वक्तुं न च द्विज
पावसाच्या थेंबांची किंवा जमिनीवरील धुळीच्या कणांची मोजणी करता येईल, पण भागीरथीचे गुण सांगता येणार नाहीत, हे द्विज.
विचार्य सर्वशास्त्राणि त्वदीयानि मयोच्यते । गंगांभसि सकृत्स्नात्वा मोक्षमाप्नोति मानवः
सर्व शास्त्रांचा विचार करून मी तुला सांगतो—गंगेच्या पाण्यात एकदाच स्नान केलं तरी माणसाला मोक्ष मिळतो.
स्नानं कूपजलेऽपि यस्तु कुरुते गंगां विचिंत्य प्रभुं देवानां सकलार्त्तशोकदुरितत्रासौघविध्वंसिनीम् । मुक्तः सोऽपि समस्तपातकचयैर्गोविप्रहत्यादिभिर्गच्छेद्विष्णुपुरं समस्तसुखदं गंगाप्रसादाद्दिवज
कोणी विहिरीच्या पाण्यात स्नान करताना गंगेचा, देवांचा राजा, सर्व दुःख, शोक आणि भीती दूर करणारी, असा विचार केला, तरी तो सर्व पापांतून, गोहत्या-ब्राह्मणहत्येसह, मुक्त होतो आणि गंगेच्या कृपेने सर्व सुख देणाऱ्या विष्णूच्या लोकात जातो, हे द्विज.