एतेषां चैव माहात्म्यं पाद्मे दृष्टं तथा श्रुतम् । महाबोधस्वरूपं च सकल्केर्यश एव च
या सर्वांचं महात्म्य, पद्मपुराणात जसं पाहिलं आणि ऐकलं, महाबोधाचं स्वरूप आणि सकलकेरीचं यश —
रामगयाया माहात्म्यं तथा प्रेतशिलाभवम् । ब्रह्मणश्च तथाख्यानं शिलाख्यानं वदाम्यहम्
रामगयेचं महात्म्य, प्रेतशिला कशी निर्माण झाली आणि ब्रह्माची गोष्ट, तसेच त्या शिलेची कथा मी तुला सांगतो.
ब्रह्मयोनेस्तथाख्यानमक्षयाख्य वटस्य च । श्राद्धे तत्र महत्पुण्यं यत्तत्सर्वं वदाम्यहम्
ब्रह्मयोनीचं वर्णन, अक्षय वटवृक्षाची गोष्ट आणि तिथे केलेल्या श्राद्धाचं मोठं पुण्य — हे सर्व मी तुला सांगतो.
महेश्वरकृतां भक्तिं विष्णुना च महात्मना । अद्यापि काश्यां जपति महारुद्रो ह्यनामयम्
महेश्वराने केलेली भक्ती आणि महात्मा विष्णूची भक्ती — आजही काशीमध्ये महरुद्र हे निरोगीपणे जप करतात.
माहात्म्यं च ततो वक्ष्ये सागरस्य हि नारद । तिलतर्पणजं पुण्यं यवजं पुण्यमेव च
नंतर मी समुद्राचं महात्म्य सांगीन, नारद, तसेच तीळ आणि ज्वारीच्या तर्पणाने मिळणारं पुण्यही सांगीन.
तुलसीदलसंयुक्तं तर्पणं देवजं तथा । तन्माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि यथोक्तं ब्रह्मणा मम
तुळशीच्या पानांसह देवांना केलेल्या तर्पणाचं महात्म्य मी तुला सांगतो, जसं ब्रह्मदेवाने मला सांगितलं.
शंखनादस्य माहात्म्यं पुण्यं चासंख्यसंज्ञकम्
शंखनादाचं महात्म्य आणि त्याने मिळणारं अमाप पुण्य.
रवेर्वारस्य माहात्म्यं योगस्य विष्णुसंज्ञिनः । वैधृतस्य च माहात्म्यं व्यतीपातस्य वै तथा
रविवारीचं महात्म्य, विष्णू नावाच्या योगाचं महत्त्व, वैधृति आणि व्यतीपात यांचंही महात्म्य.
एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि यथोक्तं चैव नारद । अन्नदानं वस्त्रदानं भूमिदानं तथैव च
हे सर्व मी तुला सांगतो, नारद, जसं पूर्वी सांगितलं आहे — अन्नदान, वस्त्रदान आणि भूमिदान.
शय्यादानं च गोदानं तथा वृषभमेव च । जन्माष्टम्याश्च माहात्म्यं मत्स्यमाहात्म्यमेव च
शय्यादान, गोधन आणि वृषभदान, जन्माष्टमीचं महात्म्य आणि मत्स्याचं महात्म्य.
कूर्ममाहात्म्यं तत्प्रोक्तं वाराहस्य तथैव च । माहात्म्यं च गवादीनां दानानां प्रवदाम्यहम्
कूर्माचं महात्म्य जसं सांगितलं, तसंच वाराहाचंही, आणि गाई वगैरे दानाचं महात्म्य मी सांगतो.
प्रह्लादमुखभक्ता ये ये केचिद्भुवि विश्रुताः । तन्माहात्म्यं ततो वक्ष्ये शृणु देवर्षिसत्तम
प्रह्लादापासून सुरू होणारे आणि पृथ्वीवर प्रसिद्ध असलेले सर्व भक्त — त्यांच्या महात्म्याबद्दल मी नंतर सांगीन; ऐक, देवरषिश्रेष्ठा.
जागरे महिमा चैव दीपदाने कृते च यत् । प्रहरेषु पृथक्पूजाफलं देवर्षिसत्तम
हे देवरुषीश्रेष्ठ, रात्रभर जागरण, दिवा लावणे आणि प्रत्येक प्रहराला वेगवेगळी पूजा केल्याने जो पुण्यलाभ होतो—
पर्शुरामस्य चाख्यानं रेणुकाया वधस्तथा । ब्राह्मणानां भूमिदानं रामेणैव च यत्कृतम्
परशुरामाची कथा, रेणुकेचा वध, आणि रामाने ब्राह्मणांना दिलेली भूमिदान—
रामस्याश्रमजं पुण्यं वदाम्यहमशेषतः । नर्मदायास्तथाख्यानं पुण्यपूजनयोस्तथा
रामाने आश्रमात केलेली पुण्यकर्मे, नर्मदेची कथा आणि तिच्या पूजेचे पुण्य मी तुला पूर्णपणे सांगतो.
दानं वेदपुराणानामाश्रमाणां निरूपणम् । हिरण्यदानपुण्यं च ब्रह्मांडदानमेव च
वेद आणि पुराणांचे दान, आश्रमांचे वर्णन, सोन्याचे दान केल्याचे पुण्य आणि ब्रह्मांडदान—
पद्मपुराणदानं च खंडानां व्यक्तयस्तथा । प्रथमं सृष्टिखंडं च द्वितीयं भूमिखंडकम्
पद्मपुराणाचे दान, त्यातील विभागांची मोजणी, पहिले सृष्टीखंड आणि दुसरे भूमिखंड—
स्वर्गखंडं तृतीयं च तुर्यं पातालसंज्ञकम् । उत्तरं पंचमं प्रोक्तं खंडान्यनुक्रमेण वै
तिसरे स्वर्गखंड, चौथे पाताळखंड आणि पाचवे उत्तरखंड; असे हे विभाग अनुक्रमे सांगितले आहेत.
एतत्पद्मपुराणं तु व्यासेन तु महात्मना । कृतं लोकहितार्थाय ब्राह्मणश्रेयसे तथा
महात्मा व्यासांनी हे पद्मपुराण लोकांच्या कल्याणासाठी आणि ब्राह्मणांच्या हितासाठी रचले आहे.
शूद्राणां पुण्यजननं तीव्रदारिद्र्यनाशनम् । मोक्षदं सुखदं चाशु कल्याणप्रदमव्ययम् । श्रुत्वा दानं तथा कुर्याद्विधिना तत्र नारद
हे शूद्रांना पुण्य देणारे, तीव्र दारिद्र्य नष्ट करणारे, मुक्ती आणि सुख लवकर देणारे, आणि अखंड कल्याण करणारे आहे; हे ऐकून, तेथे विधिप्रमाणे दान करावे, हे नारद.
महेश उवाच- एकलक्षं पंचविंशत्सहस्रा पर्वतास्तथा । तेषां मध्ये महत्पुण्यं बद्रिकाश्रममुत्तमम्
महेश म्हणाले—एक लक्ष पंचवीस हजार पर्वत आहेत, त्यात सर्वात पवित्र आणि श्रेष्ठ म्हणजे बद्रीकाश्रम.
नरनारायणो देवो यत्र तिष्ठति नारद । तस्य स्वरूपं तेजश्च वक्ष्यामीह च सांप्रतम्
नारद, तिथेच नर आणि नारायण हे देव वास करतात; त्यांचा रूप आणि तेज मी तुला आता सांगतो.
हिमपर्वतशृंगे च कृष्णाकारतया द्विज । द्वौ पुरुषौ तत्र वर्तेते नरनारायणावुभौ
हिमालयाच्या शिखरावर कृष्णवर्णी रूपात दोन पुरुष राहतात—नर आणि नारायण दोघेही.
श्वेत एकस्तु पुरुषः कृष्णो ह्येकतमः पुनः । तेन मार्गेण ये यांति हिमाचलकृतोद्यमाः
त्यातील एक शुभ्र आहे आणि दुसरा काळा; जे हिमालयात जाण्यासाठी प्रयत्न करतात—
पिंगलश्वेतवर्णश्च जटाधारी महाप्रभुः । कृष्णो नारायणो ह्येष जगदादिर्महाप्रभुः
एक पिंगट-शुभ्रवर्णाचा, जटाधारी, महाप्रभू आहे; दुसरा कृष्णवर्णाचा नारायण, जगाचा आदिप्रभू आहे.
चतुर्बाहुर्महान्श्रीमान्व्यक्तोऽव्यक्तः सनातनः । उत्तरायणे महापूजा जायते तत्र सुव्रत
तो चतुर्भुज, महान, तेजस्वी, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन आहे; उत्तरायणात तिथे मोठी पूजा होते, हे सुव्रत.
षण्मासादिकपर्यंतं पूजा नैव च जायते । हिमव्याप्तं तदा जातं यावद्वै दक्षिणं भवेत्
सहा महिने पूजा होत नाही; त्या काळात तेथे हिमाच्छादन असते, दक्षिणायन येईपर्यंत.
अत एतादृशो देवो न भूतो न भविष्यति । तत्र देवा वसंतीह ऋषीणां चाश्रमास्तथा
असा देव पूर्वी कधीच झाला नाही, आणि पुढेही होणार नाही; तिथे देव आणि ऋषींचे आश्रम आहेत.
अग्निहोत्राणि वेदाश्च ध्वनिः प्रश्रूयते सदा । तस्य वै दर्शनं कार्यं कोटिहत्याविनाशनम्
तेथे नेहमी अग्निहोत्र आणि वेदांचा आवाज ऐकू येतो; त्याचे दर्शन घेतल्याने कोटी हत्या केलेले पापही नष्ट होते.
अलकनंदा यत्र गंगा तत्र स्नानं समाचरेत् । कृत्वा स्नानं तु वै तत्र महापापात्प्रमुच्यते
जिथे अलकनंदा म्हणजे गंगा वाहते, तिथे स्नान करावे; तिथे स्नान केल्यावर मोठ्या पापांपासून मुक्ती मिळते.