ब्रह्मस्वरूपे हे गङ्गे स्नानमाचर्यते मया । त्वदीये निर्मले तोये यथोक्तफलदा भव
हे गंगे, ब्रह्मस्वरूपे, मी तुझ्यात स्नान करतो; तुझ्या निर्मळ पाण्यात, सांगितलेलं फळ मला मिळू दे.
ततो निजेच्छया विप्र गङ्गायां लोकमातरि । स्नानं समाचरेत्प्राज्ञो गङ्गानारायणं स्मरन्
मग स्वतःच्या इच्छेने, हे ब्राह्मण, ज्ञानीजन गंगा, जगाची माता, हिच्यात स्नान करावा आणि गंगानारायणाचं स्मरण करावं.
एवं स्नात्वा तु गङ्गायां गात्रं वस्त्रेण मार्जयेत् । परिधेयांबरांबूनि गङ्गास्रोतसि न त्यजेत्
अशा प्रकारे गंगेत स्नान करून, कपड्याने शरीर पुसावं; स्नानासाठी वापरलेले वस्त्र आणि पाणी गंगेच्या प्रवाहात टाकू नये.
न दंतधावनं कुर्याद्गङ्गागर्भे विचक्षणः । कुर्याच्चेन्मोहतः पुण्यं न गङ्गास्नानजं लभेत्
शहाण्या माणसाने गंगेच्या पाण्यात दात घासू नयेत; अज्ञानाने असं केलं, तर गंगास्नानाचं पुण्य मिळत नाही.
प्रभातेऽन्यत्र तां कृत्वा दंतकाष्ठादिकक्रियाम् । रात्रिवासं परित्यज्य गङ्गायां स्नानमाचरेत्
सकाळी इतरत्र दात घासावेत वगैरे करावं; रात्रीचं निवासस्थान सोडून गंगेत स्नान करावं.
बाह्यभूमिमगत्वा यो गङ्गायां स्नानमाचरेत् । गङ्गास्नानफलं सोऽपि संपूर्णं च लभेन्नहि
जो बाहेरच्या जमिनीवर न जाता गंगेतच स्नान करतो, त्याला गंगास्नानाचं पूर्ण फळ मिळत नाही.
स्नात्वा च गङ्गामृत्पुंड्रं स्थाने स्थाने नयेद्बुधः । ततः स्थिरमनाः कुर्याद्विधिना तर्पणादिकम्
स्नान केल्यावर ज्ञानीजन गंगेची माती शरीरावर लावावी; मग स्थिर मनाने विधीनुसार तर्पण वगैरे करावं.
गाङ्गेयैरुदकैर्यस्तु कुरुते पितृतर्पणम् । पितरस्तस्य तृप्यंति वर्षकोटिशतावधि
जो गंगेच्या पाण्याने पितरांना तर्पण करतो, त्याचे पितर कोट्यवधी वर्षे तृप्त होतात.
गङ्गायां कुरुते यस्तु पितृश्राद्धं द्विजोत्तम । पितरस्तस्य तिष्ठंति संतुष्टास्त्रिदशालयम् ५० 7.9.
जो कुणी गंगेत आपल्या पितरांसाठी श्राद्ध करतो, त्याचे पितर देवांच्या लोकात आनंदाने राहतात.
समाप्य स्नानकर्माणि गङ्गायां समुपोषितः । दानं देवार्चनं चैव जयोऽन्याश्च क्रियास्तथा । कृतास्तु यास्तु गङ्गायां क्षयस्तासां न विद्यते
गंगेत स्नानाचे सर्व विधी करून, उपवास पाळून, तिथे दान, देवांची पूजा, विजय आणि इतर विधी केले, तर त्या कधीच नष्ट होत नाहीत.
समाप्य स्नानकर्माणि गंगायां समुपोषितः । कृतपंचमहायज्ञो गंगापूजां समाचरेत्
गंगेत स्नान करून, उपवास पाळून, पाच महायज्ञ केलेल्या व्यक्तीने गंगेची पूजा करावी.
गंगायाः प्रतिमां देव्याः श्रीविष्णोः प्रतिमां तथा । नालिकेरोदकैर्दिव्यैः स्नापयेद्भक्तितो बुधः
ज्ञानी माणसाने भक्तीभावाने गंगेची आणि श्रीविष्णूची मूर्ती दिव्य नारळाच्या पाण्याने स्नान घालावी.
जाह्नवीप्रतिमाभावान्नालिकेरोदकानि वै । निक्षिपेज्जाह्नवीतोये जाह्नवीं हृदि संस्मरन्
ज्यावेळी जाह्नवीची मूर्ती असते, त्यावेळी नारळाचे पाणी जाह्नवीच्या पाण्यात ओतावे आणि मनात जाह्नवीचे स्मरण करावे.
दिव्यैर्गंधैश्च दीपैश्च घृतपूर्णसमुज्ज्वलैः । धूपैः सुवासितैश्चैव नानापुष्पमनोहरैः
दिव्य सुगंध, तुपाने भरलेले तेजस्वी दिवे, सुगंधी धूप आणि विविध सुंदर फुलांनी,
नानाफलैः सुपक्वैश्च नैवेद्यैरुत्तमास्तथा । पाद्यार्घाचमनीयैश्च तांबूलैः खादिरान्वितैः
विविध पिकलेली फळे, उत्तम नैवेद्य, पाय धुण्यासाठी पाणी, अर्घ्य, आचमनासाठी पाणी आणि खदिर मिसळलेले तांबूल,
अन्यैरप्युपहारैश्च विशिष्टैर्निजभक्तितः । स्तवैर्नाना च नैवेद्यैर्गङ्गां विष्णुं च पूजयेत्
इतर खास अर्पण, आपल्या भक्तीनुसार, विविध स्तोत्रे आणि नैवेद्य याने गंगा आणि विष्णूची पूजा करावी.
ततः संपूजितां देवीं विष्णुं च परमेश्वरम् । अंगप्रदक्षिणां कुर्याद्भक्त्या वारत्रयं बुधः
मग देवी आणि परमेश्वर विष्णू यांची पूजा करून, ज्ञानी माणसाने भक्तीने त्यांची तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी.
अथ स्थित्वा निराहारोऽपरेहनि सरिद्वरे । भोक्ष्यामि जह्नुतनये शरणं मे भवानघे
नंतर दुसऱ्या दिवशी नदीच्या काठी उपवास करून, 'जाह्नुची कन्या, मी आता जेवणार आहे; पापरहिते, मला आश्रय दे' असे म्हणावे.
एवं संकल्प्य मतिमान्कर्मणा मनसा गिरा । रात्रौ जागरणं कुर्याज्जितनिद्रो ऽतिहर्षितः
अशी प्रतिज्ञा करून, ज्ञानी माणसाने मन, कृती आणि वाणीने रात्रभर जागरण करावे, झोपेवर विजय मिळवून आणि अत्यंत आनंदाने.
अशक्त्या च द्विजश्रेष्ठ फलाहारो भवेदधः । अन्नमात्रं न भुंजीत न च कुर्याद्धि भोजनम्
हे श्रेष्ठ द्विजा, जर शक्य नसेल तर फक्त फळे खावीत; फक्त अन्न खाऊ नये, ना जेवण तयार करावे.
प्रातर्गङ्गां च विष्णुं च पुनरभ्यर्च्य जैमिने । विप्राय दक्षिणां दद्याद्विभवस्यानुरूपतः
सकाळी पुन्हा गंगा आणि विष्णूची पूजा करून, आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणाला दक्षिणा द्यावी.
अर्चनं जागरं चैव यत्कृतं पुरतस्तव । अच्छिद्रमस्तु तत्सर्वं त्वत्प्रसादात्सरिद्वरे
तुझ्यासमोर केलेली सर्व पूजा आणि जागरण, हे सरिद्वरे, तुझ्या कृपेने अखंड राहू दे.
इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य कृतनित्यक्रियो द्विजः । ततः सबंधुभिः सार्द्धं पारणं स्वयमाचरेत्
असे म्हणून आणि तिला नमस्कार करून, नित्यकर्म केलेला द्विज, मग आपल्या नातेवाईकांसह स्वतः उपवास सोडावा.
तीर्थोपवासमेवं यः कुरुते जाह्नवीतटे । तस्य पुण्यफलं वत्स वदतो मे निशामय
जो कुणी जाह्नवीच्या काठी असा तीर्थोपवास करतो, त्याला मिळणारे पुण्यफळ मी सांगतो, ते ऐक बाळा.
जन्मांतरार्जितैः पापैर्विमुक्तो विष्णुरूपधृक् । विष्णोः पुरं समासाद्य विष्णुना सह मोदते
अनेक जन्मांची पापे दूर होऊन, विष्णूचे रूप घेऊन, तो विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो आणि विष्णूंसोबत आनंदाने राहतो.
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । स्थित्वा विष्णुपुरं सर्वं सुखं भुंक्ते सुदुर्ल्लभम्
कोटी कोटी कल्पे आणि शेकडो कोटी कल्पे तो विष्णूच्या नगरीत राहतो आणि अत्यंत दुर्मिळ असे सर्व सुख उपभोगतो.
ततो नारायणादेशाद्ब्रह्मलोकं स गच्छति । ब्रह्मलोके सुखं भुंक्ते दुर्ल्लभं यत्सुरैरपि
मग नारायणाच्या आज्ञेने तो ब्रह्मलोकात जातो, जिथे देवांनाही मिळणं कठीण असं सुख तो अनुभवतो.
तावत्कालं ब्रह्मलोके स्थित्वा ब्रह्मक्षयात्ततः । महादेवं ततो गच्छेद्रथमारुह्य शोभनम्
त्या काळापर्यंत ब्रह्मलोकात राहून, ब्रह्माचा काळ संपल्यावर तो सुंदर रथावर बसून महादेवाकडे जातो.
सुखं नानाविधं तत्र भुङ्क्तेऽत्यन्तसुदुर्ल्लभम् । गाणपत्यमवाप्नोति किमन्यैर्बहुभाषितैः
तेथे तो अत्यंत दुर्मिळ अशी अनेक प्रकारची सुखं अनुभवतो आणि गणपतीपद मिळवतो—यापेक्षा जास्त सांगण्याची गरज नाही.
तावत्कालं शिवपुरे स्थित्वा वै पुण्यवान्नरः । इन्द्रलोकं ततो गच्छेद्द्वितीय इव वासवः
त्या काळापर्यंत शिवाच्या नगरीत राहून, तो पुण्यवान माणूस नंतर इंद्रलोकात जातो, जणू दुसरा वासवच.