बृहतीपूगपुंनाग चंपकादिप्रियाय च । नमस्तेस्तु नमस्तेस्तु भूय एव नमोनमः
बृहती, पान, पुन्नाग, चंपक आणि इतर फुलांना प्रिय मानणाऱ्या तुला वारंवार नमस्कार, पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
शिवो हरिमथ प्राह मा भैषीर्वद मेऽखिलम् । हनुमानुवाच- शिवलिगार्चनं कार्यं भस्मोद्धूलितदेहिना
शिवाने हरिला सांगितले — 'घाबरू नकोस, सर्व काही मला सांग.' हनुमान म्हणाला — अंगावर भस्म लावून शिवलिंगाची पूजा करावी.
दिवासंपादितैस्तोयैः पुष्पाद्यैरपि तादृशैः । देव विज्ञापयिष्यामि शिवपूजाविधिं शुभम्
दिवसा आणलेल्या पाण्याने, तसेच फुलांसारख्या वस्तूंनी, हे देवा, मी तुला शिवपूजेची शुभ पद्धत सांगतो.
सायंकाले तु संप्राप्ते अशिरः स्नानमाचरेत् । क्षालितं वसनं शुष्कं धृत्वाचम्य द्विरग्रधीः
संध्याकाळ झाली की डोक्याचा स्नान करावे, स्वच्छ व कोरडे वस्त्र परिधान करून, शुद्धी करून, मन एकाग्र करून बसावे.
अथ भस्म समादाय आग्नेयं स्नानमाचरेत् । प्रणवेन समामंत्र्याप्यष्टवारमथापि वा
नंतर भस्म घेऊन, अग्नीसंस्कारयुक्त स्नान करावे. प्रणवमंत्राने किंवा आठ वेळा किंवा इच्छेनुसार ते करावे.
पंचाक्षरेण मंत्रेण नाम्ना वा येनकेनचित् । सप्ताभिमंत्रितं भस्म दर्भपाणिः समाहरेत्
पंचाक्षरी मंत्राने किंवा कुठल्याही नावाने, जसे वाटेल तसे, सात वेळा मंत्रित केलेले भस्म, दर्भ हातात घेऊन घ्यावे.
ईशानः सर्वविद्यानामुक्त्वा शिरसि पातयेत् । तत्पुरुषाय विद्महे मुखे भस्म प्रसेचयेत्
'ईशानः सर्वविद्यानाम्' असे म्हणून डोक्यावर भस्म लावावे. 'तत्पुरुषाय विद्महे' असे म्हणून तोंडावर भस्म शिंपडावे.
अघोरेभ्योऽथ घोरेभ्यो भस्म वक्षसि निक्षिपेत् । वामदेवाय नम इति गुह्यस्थाने विनिक्षिपेत्
'अघोरेभ्यः' आणि 'घोरेभ्यः' असे म्हणून छातीवर भस्म लावावे. 'वामदेवाय नमः' असे म्हणून गुप्त स्थानी लावावे.
सद्योजातं प्रपद्यामि निक्षिपेदथ पादयोः । उद्धूलयेत्समस्तांगे प्रणवेन विचक्षणः
'सद्योजातं प्रपद्यामि' असे म्हणून पायांवर भस्म लावावे. नंतर प्रणवमंत्राने संपूर्ण अंगावर भस्म शिंपडावे.
त्रैवर्णिकानामुदितः स्नानादिविधिरुत्तमः । शूद्रादीनां प्रवक्ष्यामि यदुक्तं गुरुणा तथा
त्रिवर्णीयांसाठी हे स्नान व इतर विधी श्रेष्ठ सांगितले आहेत. शूद्र व इतरांसाठी गुरुने जे सांगितले ते मी सांगतो.
शिवेति पदमुच्चार्य भस्मसंमंत्रयेत्सुधीः । सप्तवारमथादाय शिवायेति शिरः क्षिपेत्
'शिव' हे शब्द उच्चारून, सुज्ञाने भस्म मंत्रित करावे. सात वेळा ते घेऊन 'शिवाय' असे म्हणून डोक्यावर लावावे.
शंकराय मुखे प्रोक्तं सर्वज्ञाय हृदि क्षिपेत् । स्थाणवे नम इत्युक्त्वा गुह्ये चापि स्वयंभुवे
'शंकराय' असे म्हणून तोंडावर, 'सर्वज्ञाय' असे म्हणून हृदयावर, 'स्थाणवे नमः' असे म्हणून गुप्त स्थानी आणि 'स्वयंभुवे' असे म्हणून भस्म लावावे.
उच्चार्य पादयोः क्षिप्त्वा भस्मशुद्धमतः परम् । नमः शिवायेत्युच्चार्य सर्वांगोद्धूलनं स्मृतम्
शुद्ध केलेली भस्म पायांवर लावून, 'शिवाला नमस्कार' असे म्हणावे. असे केल्यावर सर्व अंग शुद्ध करण्याचा विधी पूर्ण होतो.
तदभावे तु दूर्वाः स्युस्तदभावे तु राजतम् । संध्योपास्तिं जपं देव्याः कृत्वा देवगृहं व्रजेत्
भस्म नसेल तर दुर्वा घ्याव्यात, त्या नसतील तर चांदी घ्यावी. संध्योपासना आणि देवीची जप पूर्ण करून मग देवळात जावे.
देववेदिमथो वापि कल्पितं स्थंडिलं तु वा । मृण्मयं कल्पितं शुद्धं पद्मादिरचनायुतम्
देवाच्या वेदीवर, किंवा तयार केलेल्या चौथऱ्यावर, किंवा मातीच्या स्वच्छ आणि कमळादी रचना असलेल्या जागेत पूजा करावी.
चातुर्वर्णक रंगैश्च श्वेतेनैकेन वा पुनः । विचित्राणि च पद्मानि स्वस्तिकादि तथैव च
चार रंगांच्या रंगांनी किंवा फक्त पांढऱ्या रंगाने, वेगवेगळ्या कमळांच्या, स्वस्तिकासारख्या रचना कराव्यात.
उत्पलादि गदा शंख त्रिशूलं डमरुं तथा । सरोक्तपंचप्रासादं शिवलिंगमथैव च
नीलकमळ व इतर फुलांची, गदा, शंख, त्रिशूळ, डमरू, पाच शिखरांची आणि शिवलिंगाची चित्रे काढावीत.
सर्वकामफलं वृक्षं कुलकं कोलकं तथा । षट्कोणंचत्रिकोणंचनवकोणमथापिवा
सर्व इच्छा पूर्ण करणारे झाड, गट, लहान ढिगारे, सहा कोपऱ्याचे, त्रिकोणी, नवकोनी अशा रचना कराव्यात.
कोणद्वादशकांदोलां पादुकाव्यजनानि च । चामरच्छत्रयुगलं विष्णुब्रह्मादिकं तथा
बारा कोपऱ्याच्या झुला, पादत्राणे, पंखे, चामर, छत्रीची जोडी, विष्णू, ब्रह्मा इत्यादींची चित्रे काढावीत.
चूर्णैर्विरचयेद्वेद्यां धीमान्देवालयेऽपि वा । यत्रापि देवपूजा स्यात्तत्रैवं कल्पयेद्बुधः
बुद्धिमान माणसाने वेदीवर किंवा देवळात रंगांची सजावट करावी. जिथे देवाची पूजा होते तिथे असेच करावे.
स्वहस्तरचितं मुख्यं क्रीतं चैव तु मध्यमम् । याचितं तु कनिष्ठं स्याद्बलात्कारमथाधमम्
स्वतःच्या हाताने केलेले श्रेष्ठ, विकत घेतलेले मध्यम, मागून मिळवलेले कनिष्ठ, आणि जबरदस्तीने घेतलेले सर्वात खालचे मानले जाते.
अर्हेषु यत्त्वनर्हेषु बलात्कारात्तु निष्फलम् । रक्तशालि जपा स्थाण कलमासित रक्तकैः
योग्य पात्राला दिले तर फळ मिळते, अयोग्याला जबरदस्तीने दिले तर ते निष्फळ ठरते. रक्तशाली, जपाकुसुम, उभ्या धान्याचे कण, काळे वाटाणे आणि लाल वस्तू वापराव्यात.
तंदुलैर्व्रीहिमात्रोत्थैः कर्णैश्चैव यथाक्रमम् । उत्तमैर्मध्यमैश्चैव कथितैरधमैस्तथा
तांदूळ, ज्वारी, आणि त्यांच्या कणसांसह, योग्य त्या प्रमाणात, उत्तम, मध्यम आणि कनिष्ठ असे धान्य वापरावे.
पद्मादिस्थापनैरेव तत्सम्यग्यागमाचरेत् । प्रागुत्तरमुखो वापि यदि वा प्राङ्मुखो भवेत्
कमळ वगैरे ठेवून, योग्य पद्धतीने शास्त्रानुसार पूजा करावी. पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असेल तर पूर्वेकडे तोंड करून बसावे.
आसनं च प्रवक्ष्यामि यथादृष्टं यथाश्रुतम् । कौशं चार्म्मं चैलतुल्यं दारवं ताडपत्रकम्
आता मी आसन कसे असावे ते सांगतो: कुशा, कातडी, कापड, लाकूड किंवा ताडपत्र यापासून आसन बनवावे.
कांबलं कांचनं चैव राजतं ताम्रमेव च । गोकरीषार्कजैर्वापि आसनं परिकल्पयेत्
कांबळे, सोने, चांदी, तांबे, गायीच्या शेणाचे किंवा उन्हात वाळवलेल्या मातीचे आसनही तयार करता येते.
वैयाघ्रं रौरवं चैव हारिणं मार्गमेव च । चार्मं चतुर्विधं ज्ञेयमथ बंधुकमेव च
वाघाची कातडी, रानडुक्कराची कातडी, हरिणाची कातडी किंवा रस्त्यावर सापडलेल्या प्राण्याची कातडी — अशी चार प्रकारची कातडी आणि बांधुक असे आसन ओळखावे.
यथासंभवमेतेषु ह्यासनं परिकल्पयेत् । कृतपद्मासनो वापि स्वास्तिकासन एव च
जशी उपलब्धता असेल तशी या सर्वांपासून आसन तयार करावे. पद्मासन किंवा स्वस्तिकासन घालावे.
दर्भभस्मसमासीनः प्राणानायम्य वाग्यतः । तावत्स देवतारूपो ध्यानं चान्तः समाचरेत्
दर्भ आणि भस्मावर बसून, श्वास आणि वाणी नियंत्रित करून, जोपर्यंत देवतेचे रूप मनाशी धरले जाते तोपर्यंत ध्यान करावे.
शिखांते द्वादशांगुल्ये स्थितं सूक्ष्मतनुं शिवम् । अंतश्चरंतं भूतेषु गुहायां विश्वमूर्तिषु
शिखेच्या टोकापासून बारा बोटांवर, सूक्ष्म स्वरूपातील शिव राहतो, जो सर्व प्राण्यांमध्ये, गुहेत, आणि विश्वरूपांत फिरतो.