भानोरावरणं चेश इति षोढावृतिः स्मृता । विधिं विना समाख्यातं पंचावरणमुत्तमम्
सूर्याचे आवरण ईश आहे; अशा प्रकारे सहा आवरणे सांगितली आहेत. विधी वगळता, पाच श्रेष्ठ आवरणे सांगितली आहेत.
शशांकविष्णुशक्तीनामेतदावरणत्रयम् । अंबिकावरणं प्रोक्तमेकावरणमुत्तमम्
चंद्र, विष्णू आणि शक्ती यांची ही तीन आवरणे सांगितली आहेत; अंबेचे आवरण हे एकच श्रेष्ठ आवरण मानले जाते.
अथवा लोकपालाः स्युरावृतिः सोमपूजने । अनावरणमथवा पूजनं शस्यते शिवे
किंवा, सोमाच्या पूजेत लोकपाल हेच आवरण असू शकतात; किंवा कोणतेही आवरण न ठेवता शिवाची पूजा केली तरी ती श्रेष्ठ मानली जाते.
पत्रिकाष्टदलेष्वेव स्थितद्रव्यैर्यजेच्छिवम् । पत्रिकालक्षणं वक्ष्ये सर्वकर्मोपयोगितम्
आठ पाकळ्यांच्या पत्रिकांवर पूजेची द्रव्ये ठेवून शिवाची पूजा करावी. सर्व विधींना उपयुक्त अशी पत्रिका कशी असावी ते मी सांगतो.
स्वर्णेन राजतेनाथ ताम्रेणाथ प्रकल्पितम् । मुक्ताशुक्तिनिभं कुर्यात्पत्रिकाष्टदलं शुभम्
ती सोन्याची, चांदीची किंवा तांब्याची बनवावी, किंवा मोत्याच्या शिंपल्यासारखी दिसणारी करावी. अशी आठ पाकळ्यांची शुभ पत्रिका तयार करावी.
पद्मपत्रसमानाष्टकोणाकारं प्रकल्पयेत् । पलमात्रं ततः शस्तं निर्वृतं विस्तृतं पदम्
ती कमळाच्या पाकळीप्रमाणे आठ कोपऱ्यांची असावी; तिचे वजन एक पळ एवढे, नीटस आणि प्रशस्त असावे.
अस्थूलमध्यमुपरि पद्माकृतिदलाष्टकम् । अथवा शक्तिमार्गेण पंचपत्रं प्रकल्पयेत्
ती पत्रिका मधून किंवा वरून जाड नसावी, आणि कमळाच्या आकाराच्या आठ पाकळ्या असाव्यात; किंवा शक्ती मार्गाने पाच पाकळ्यांची पत्रिका तयार करावी.
त्रिपत्रमथवा कुर्याच्छक्तिभावे मतेन च । यथा स्याच्छोभनं पात्रं तथा कुर्य्याद्विचक्षणः
किंवा, काहींच्या मते, शक्ती भावाने तीन पाकळ्यांची पत्रिका करावी. ज्याला समज आहे त्याने पत्रिका जितकी सुंदर करता येईल तितकी करावी.
शक्त्यांतरितरुद्राक्षैः कल्पिताष्टशतैः शुभा । मालोपवीतं त्रिंशत्या अष्टकेन प्रकल्पितम्
शक्तीने वेगळ्या केलेल्या आठशे रुद्राक्षांनी बनवलेली शुभ माळा किंवा उपवीत, तीस किंवा आठ मण्यांची बनवावी.
प्रगंडयोरथैकैकं बद्धा तु द्वे प्रकोष्ठयोः । शिरस्येका धृता तेन कंठे च परमर्षिणा
प्रत्येक गालावर एक, दोन्ही बाहूंवर प्रत्येकी दोन, डोक्यावर एक आणि त्या प्रमाणे महान ऋषींनी गळ्यातही घातली जाते.
रुद्राक्षैः स्फटिकै रत्नैः कल्पिता ह्यक्षमालिका । व्याघ्रचर्मासनं कृत्वा पद्मासनगतो मुनिः
रुद्राक्ष, स्फटिक आणि रत्नांनी बनवलेली माळ तयार केली; व्याघ्राच्या कातडीवर बसून, पद्मासनात तो ऋषी बसला.
आवाहनासनं चार्घ्यं पाद्यं वाचमनीयकम् । निर्वर्त्य गंगासलिलैः स्नापयामास शंकरम्
आवाहनासाठी आसन, अर्घ्य, पाद्य आणि आचमन्याचं पाणी गंगाजलाने तयार करून, त्याने शंकराचं स्नान घातलं.
अष्टगंधकसंयुक्तैः पुष्पैर्बकुलपाटलैः । स्वर्णभांडस्थितैर्वस्त्रशोधितैर्वासितैर्दृढम्
आठ प्रकारच्या सुवासिक द्रव्यांनी मिसळलेली बकुळ आणि पाटलाची फुलं, सोन्याच्या भांड्यात ठेवली; स्वच्छ आणि सुगंधी वस्त्रांनी त्याने भक्तीपूर्वक पूजा केली.
द्वारे ताम्रकटाहश्च प्रबंधद्रोणिना शुभम् । गोशृंगेण विषाणेन गवयस्य तथा क्वचित्
दारात तांब्याचं भांडं आणि सुंदर परात ठेवली होती; कधी गायीच्या शिंगाने, तर कधी वनगायीच्या शिंगानेही पूजा केली.
दक्षिणावर्तशंखेन रत्नपात्रैरथापि वा । स्वर्णैर्वा राजतैर्वापि ताम्रैः कांस्यैरथापि वा
दक्षिणावर्त शंख, रत्नांची भांडी, सोनं, चांदी, तांबं किंवा कांस्य यांचा वापर केला.
स्वर्णैश्च सूक्ष्मकलशैः स्नापयामास चेच्छया । अथवा मृण्मयैः कुर्य्यात्पद्मपत्रैरथापि वा
सोन्याच्या नाजूक कलशांनी इच्छेनुसार स्नान घातलं; किंवा मातीच्या भांड्यांनी, किंवा कमळाच्या पानांनीही करता येतं.
पालाशैश्चूतजंब्वाद्यैः पात्रैः संस्नापयेद्विभुम् । स्नानानामथ सर्वेषां धारास्नानं विशिष्यते
पळस, आंबा आणि जांभूळ यांच्या भांड्यांनी प्रभूचं स्नान करावं; सर्व स्नानांमध्ये धारास्नान श्रेष्ठ मानलं जातं.
नमस्तेत्यादिमंत्रेण शतरुद्रियसंज्ञिना । शं चेत्याद्यनुवाकेन शांतिरूपेण चेश्वरम्
'नमः' या शब्दाने सुरू होणाऱ्या शतरुद्र मंत्राने, 'शं' या अनुक्रमणिकेने, आणि शांतिपाठाने त्याने ईश्वराची पूजा केली.
आवृत्य च यथाशक्ति पश्चाद्गंधादि विन्यसेत् । ततश्च शोभनैः पुष्पैः पत्रैर्बिल्वैः समर्चयेत्
शक्य तितकं झाकून, मग सुगंध आणि इतर द्रव्यं अर्पण केली; त्यानंतर सुंदर फुलं आणि बिल्वपत्रांनी पूजा केली.
तुलसीमारुवदलैः कल्हारैश्च महोत्पलैः । नीलोत्पलैरुत्पलैश्च शेषैश्च करवीरकैः
तुळस, मारवा, कल्हार, मोठी कमळं, निळी कमळं, कमळं आणि करवीराच्या फुलांनी पूजा केली.
कर्णिकारैः सितांभोजैरपराजितया तथा । तिलाक्षतैरक्षतैश्च श्रीपत्रैस्तिलमिश्रकैः
कर्णिकार, पांढरी कमळं, अपराजिता, तिळ, अक्षता, आणि तिळ मिसळलेल्या शुभ पानांनी पूजा केली.
एवं महेशमीशानं पूजयामास गौतमः । कर्पूरागरुकस्तूरी सर्ज्जागरुकचंदनैः
गौतमाने अशा प्रकारे महेशाची पूजा केली; कापूर, अगर, कस्तुरी, सर्ज, अगर आणि चंदन यांनी अर्पण केलं.
अन्यैश्च धूपयामास षोडशाथ प्रदीपिकाः । कर्पूरवर्त्तिसंयुक्ता दीपयंत्रोपरिस्थिताः
इतर धूपांनीही धूप केला आणि सोळा दिवे लावले; कापूरवाती असलेले दिवे दिव्यांच्या उंचावर ठेवले.
निवेदितं महेशाय अथ नैवेद्यमुत्तमम् । सुपक्वशालिपिष्टान्नं भक्ष्यं लेह्यं च चोष्यकम्
मग महेशाला उत्तम नैवेद्य अर्पण केला; छान शिजवलेलं तांदळाचं पीठ, खाण्याचं, चाटण्याचं आणि शोषण्याचं पदार्थ दिले.
मधुरादिसमोपेतं पंचभक्ष्यसमन्वितम् । अनेकपक्वशाकाढ्यमनेक पक्वमिश्रितम्
गोड आणि इतर चवींचे, पाच प्रकारच्या पदार्थांनी युक्त, अनेक शिजवलेल्या भाज्यांनी आणि वेगवेगळ्या शिजवलेल्या मिश्रणांनी परिपूर्ण नैवेद्य अर्पण केला.
पानं विंशतिसंयुक्तं द्राक्षारंभाफलान्वितम् । सूपाष्टकादिसंयुक्तं युक्तं मूलफलादिना
वीस पदार्थांनी बनवलेलं, द्राक्ष आणि आरंभा फळांनी युक्त, सूप आणि इतर पदार्थ, तसेच कंद, फळं यांचाही समावेश असलेलं पान दिलं.
यथासंभवसंयुक्तैरन्यैरप्युपकल्पितम् । अग्रपुष्पसमोपेतं नैवेद्यं प्रददौ मुनिः
जे काही उपलब्ध होतं त्याने सजवलेलं, आणि सुंदर फुलांनी शोभिवलेलं नैवेद्य ऋषीने अर्पण केलं.
सौवर्णपात्रिका न्यस्तनीराजनसहस्रकम् । सोपहाराय देवाय दत्वा चैव नमस्य च
सोन्याच्या भांड्यात ठेवून हजार वेळा आरती केली; देवाला नैवेद्य अर्पण करून नमस्कार केला.
पूगखंडानथो घृष्टान्पत्राणि क्षालितानि च । अपृष्ठाग्राणि सुश्वेतच्छदयावृतिकानि च
नंतर सुपारीचे तुकडे बारीक वाटून, स्वच्छ धुतलेली, टोक न तुटलेली, शुभ्र आणि मऊ आवरण असलेली पानं आणली.
घनसारकचूर्णं च न्यस्तपत्रत्रयं शुभम् । सौवर्णपात्रविन्यस्तमिदं तांबूलमीश्वरे
त्यात सुगंधी कापूर पूड, तीन शुभ पानं एकत्र ठेवून, सोन्याच्या ताटात हे तांबूल प्रभूला अर्पण केलं.