का प्रतीच्छा तवेदानीं प्रीतिः कस्यामथापि वा । का विदग्धा सुसंस्निग्धा पुरुषादन्यतश्चरेत्
आता तुला काय अपेक्षा आहे, किंवा तिचं प्रेम कोणावर आहे? हुशार आणि खूप प्रेमळ स्त्री दुसऱ्या पुरुषाकडे जाऊ शकते.
योब्रवीदथ वाक्यं तां यदि ब्रूयास्त्वमद्य मे । सर्वमेव तथा वच्मि नान्यथा वाक्यमुच्यते
कोणी तिला काही बोललं, आणि तू तिला आज म्हणालास, 'माझ्याशी बोल,' तर मी सगळं तसंच सांगीन; दुसरं काही बोलणार नाही.
इत्थं च धृष्टतां याता तथा रूपांतरेण च । द्रव्यमादाय यत्किंचिदनुवर्तेत्स्वतंत्रतः
अशा रीतीने ती धाडसी होते आणि आपलं रूप बदलून, काही धन घेऊन, ती आपल्या मर्जीनं वागते.
समारयित्वा तां द्रव्यं गृहीत्वा पातयिष्यति । अथ पूर्वं पति मृतौ प्रविशेन्नाशुशुक्षणिम्
तिला फसवून, धन घेऊन, ती ते फेकून देते; किंवा जर तिचा नवरा आधी मेला, तर ती पटकन चितेत उडी घेते.
वैधव्ये द्रविणं सर्वं धर्मार्थं मे भविष्यति । इति निश्चित्य मनसा वैधव्ये समुपस्थिते
विधवा झाल्यावर, 'सगळं धन आता माझ्या धर्मकार्यासाठी राहील,' असं ती मनाशी ठरवते; आणि जेव्हा विधवापन येतं.
योनिकुंडं समासाद्य दिवा वा यदि वा निशि । एकांतस्थानमभ्येत्य विवृत्य वसनं भगम्
योनीच्या जागी जाऊन, दिवसा किंवा रात्री, एकांत स्थळी जाऊन, ती आपलं वस्त्र आणि भग उघडते.
इदमूचे वचो दुःखादुपस्थस्थकरा सती । किं त्वया वै कृतं योने किंवा पापमुपाश्रिता
हात योनीवर ठेवून, दुःखाने ग्रासलेली ती म्हणते, 'अगं योनी, तू काय केलंस? किंवा कोणता पाप केलं आहेस?'
शिश्नस्य वाथवा पापं यत्त्वदंतरवेशनात् । यच्च कर्तृकृतं पापं मादृक्सेवाविवर्जनात्
'किंवा लिंगाच्या आत येण्याने काही पाप झालंय का? किंवा माझ्यासारख्या सेवेची उपेक्षा केल्याने कर्त्याने पाप केलंय का?'
अतोपि कंडूसंभूतौ प्रवेशयेदथांगुलीम् । विचित्रचेष्टां कृत्वा तु कंडू बुद्धेरतः परम्
मग जेव्हा खाज येते, तेव्हा ती बोट आत घालते; वेगवेगळ्या हालचाली करून, खाज मनाने थांबवते.
मर्दयित्वा कराभ्यां तत्संताड्य च विवृत्य तु । असकृद्धुन्वती पादौ विवृतास्यातिदुःखिता
हातांनी चोळून, तिथे मारून आणि उघडून, वारंवार पाय हलवत, तोंड उघडं ठेवून, ती फार दुःखी होते.
खट्वा काष्ठमथालिंग्य स्तनपीडं यथाप्रियम् । अथो विचित्रचित्तत्वे ततः प्रद्युष्टती भवेत्
पलंगाच्या लाकडाला मिठी मारून, स्तन दाबून जशी तिला हवं तसं, आणि मनात वेगवेगळे विचार ठेवून, ती थकून जाते.
अथवाह्नि पुरे स्थित्वा शाकं व्यवहृतं च यत् । आलंब्य वेश्मनि निशि संध्यायां विशिखासु च
किंवा दिवसा शहरात उभी राहून, किंवा आपलं काम उरकून, रात्री घरात, संध्याकाळी किंवा अंगणात टेकते.
कृत्वान्यवेषमात्मानं यैः कैरप्युपभुज्यते । अथ वाच्यप्रभावेण शंकिता योग्यमाहरेत्
स्वतःचं वेगळं रूप करून, काही लोक तिचा उपभोग घेतात; किंवा उघड होईल या भीतीने, ती योग्य ते शोधते.
अज्ञातं च गृहं गत्वा रमयेदेव निश्चितम् । नारीसमक्षं लब्धे तु द्रविणे ह्येतदिष्यते
ओळखीचं नसलेलं घर गाठून, ती नक्कीच आनंद घेते; स्त्रीला धन मिळालं की, हेच तिला हवं असतं.
तस्मान्मयापि भवतो न विचारप्रयोजनम् । शोण उवाच- एवमेतन्न संदेहो गच्छ त्वं तिष्ठ दूरतः
म्हणून मलाही तुझ्याशी अधिक विचारायचं काही कारण नाही. शोन म्हणाला — असंच आहे, यात काहीच शंका नाही; तू जा, आणि थोडं दूर उभा रहा.
मलमूत्रविसर्गार्थं स्थित्वा गच्छाम्यतः परम् । तस्यां गतायां शोणोपि वस्त्रखंडं त्वकल्पयत्
मला मलमूत्र विसर्जनासाठी जावं लागेल; त्यानंतर मी पुढे जाईन. ती गेल्यावर शोनाने एक कापडाचा तुकडा तयार केला.
एकैकस्मिंस्ततः खंडे त्वग्रहीद्द्रविणं बहु । सैकते त्ववरं जानुदघ्नं कृत्वा ततस्ततः
त्या प्रत्येक तुकड्यावर त्याने भरपूर धन ठेवले; मग वाळूत गुडघ्यापर्यंत खोल खड्डा केला.
क्षिप्त्वा धनं पूरयित्वा विष्ठां चक्रे ततोपरि । वस्त्राधारं घटं तं च प्रतिचिक्षेप कुत्रचित्
त्यात धन टाकून खड्डा भरला आणि वर विष्ठा केली; कापडात गुंडाळलेला घडा कुठेतरी टाकून दिला.
सर्वमज्ञातवत्कृत्वा स्नानाय प्रययौ मुनिः । तस्य भार्या ततः स्नानं कृत्वा संपूज्य पार्वतीम्
सगळं काही जणू काहीच घडलं नाही अशा पद्धतीने करून, तो ऋषी स्नानाला गेला. त्याची पत्नी स्नान करून, पार्वतीची पूजा करू लागली.
गच्छेति भर्त्रा सा प्रोक्ता स्ववेश्माभ्यागमत्सती । एतामेकाकिनीं ज्ञात्वा मारीचो नाम राक्षसः
पतीने 'जा' असं सांगितल्यावर ती सती आपल्या घरी परत गेली. तिला एकटी पाहून, मारीच नावाचा एक राक्षस,
भर्तृरूपमथास्थाय कलामेतदुवाच ह । मारीच उवाच- सप्तगोदावरीतीरे पवित्रं पापनाशनम्
पतीचं रूप घेऊन, कौशल्याने असे बोलला — मारीच म्हणाला — सात शाखांनी वाहणाऱ्या गोदावरीच्या काठी एक पवित्र, पाप नष्ट करणारे स्थान आहे,
द्राक्षाराममिति प्रोक्तं यत्र भीमः स्वयं स्थितः । भुक्तिमुक्तिप्रदो नॄणां स्मरणात्पापनाशनः
ज्याला द्राक्षाराम म्हणतात, जिथे भीम स्वतः वास करतो; तेथे लोकांना भोग आणि मोक्ष मिळतो, आणि त्याचे स्मरण केल्याने पाप नष्ट होतात.
तत्र गच्छावहे शीघ्रं त्वं तु निर्गच्छ सुंदरि । कलोवाच- इदानीमभिषेकाय प्रवृत्तो नाभिषिक्तवान्
चल, आपण तिथे लवकर जाऊ या; सुंदरिये, तू बाहेर ये. कला म्हणाली — आत्ता तू स्नानाच्या विधीत गुंतलेला आहेस, पण अजून स्नान केलेलं नाहीस.
कथमेतादृशं त्वं हि पूर्वानुक्तं वदिष्यसि । प्रकृतेरन्यथाभावमुत्पातं विदुरुत्तमाः
तू आधी जे बोललास त्याच्या विरुद्ध असं कसं बोलतोस? आपली स्वभावानुसार वागणूक बदलली की, शहाणे लोक ते अपशकुन समजतात.
मारीच उवाच- भर्तुरप्रतिकूलत्वं नारीणां धर्म उच्यते । प्रतिकूलानुकूला वा मम शीघ्रं वदस्व तत्
मारीच म्हणाला — स्त्रियांनी पतीला विरोध करू नये, असं धर्म सांगतो; अनुकूल असो वा प्रतिकूल, तू लवकर सांग काय हवंय.
तूष्णींभूत्वाथ सा साध्वी भर्तेत्येव विचार्य तम् । निर्ययौ तेन सा बाला वनमध्ये गता सती
मग ती सती गप्प राहिली, 'हा माझा पती आहे' असं मनाशी ठरवून त्याच्यासोबत बाहेर गेली; ती अजून लहानच होती, आणि त्या दोघांनी जंगलात प्रवेश केला.
अथ मध्याह्नकालोसौ क्रियतामाह्निकक्रियाः । राक्षसोथ वचः श्रुत्वा नानुष्ठानस्थलं त्विह
मग मध्यान्ह झाला, तेव्हा तो म्हणाला, 'आता दैनंदिन कर्म कर.' राक्षसाचं बोलणं ऐकून ती म्हणाली, 'इथे विधी करण्यास योग्य जागा नाही.'
यत्र तत्रास्ति गंतव्यमितो गच्छावहे ततः । किंचित्प्रदेशं गत्वा तु गुहां वीक्ष्य सरस्तथा
'कुठेही असलं तरी, आपल्याला इथून जावंच लागेल; चला, आपण पुढे जाऊ.' थोडं पुढे गेल्यावर त्यांना एक गुहा आणि एक सरोवर दिसलं.
इह स्थानं हि मे स्थातुं कार्यं स्नानमथ प्रिये । इत्युक्त्वा सरसि स्नात्वा फलाहारं प्रकल्प्य च
'इथे मला थांबायचं आहे; प्रिय, मला स्नान करायचं आहे.' असं म्हणून त्याने सरोवरात स्नान केलं आणि फळांचा आहार तयार केला.
भोजनावसरे प्राप्ते कला दध्यावुमां शिवम् । अयं धवो मम न वा इति ध्यानपराभवत्
भोजनाची वेळ आली तेव्हा कला उमादेवी आणि शिवाचा स्मरण करत विचार करू लागली — 'हा माझा पती आहे की नाही?' आणि ध्यानात मग्न झाली.