शंभुरुवाच- य इदं शृणुयान्नित्यं पुण्याख्यानमनुत्तमम् । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो याति शंकरसन्निधिम्
शंभू म्हणाले— जो कोणी हे श्रेष्ठ आणि पुण्याचं कथन रोज ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शंकराच्या सान्निध्यात पोहोचतो.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शिवराघवसंवादे एकादशोत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या पाताळखंडातील शिव-राघव संवादातला एकशे अकरावा अध्याय इथे संपला.
शंभुरुवाच- अथान्यदपि निर्वच्मि प्रमदाख्यानमुत्तमम् । सुतया देवरातस्य यत्प्राप्तं नामकीर्तनात्
शंभू म्हणाले— आता मी अजून एक उत्तम कथा सांगतो, जी प्रमदा नावाची आहे. ही कथा देवराताची मुलगी नामस्मरणामुळे मिळवली.
देवरातसुता बाला कला नामातिरूपिणी । धनंजयसुतस्यासीद्भार्या शोणस्य धीमतः
देवराताची मुलगी, कलानावाची, फारच सुंदर होती. ती धनंजयाचा बुद्धिमान मुलगा शोनाची पत्नी झाली.
तावुभौ नियतौ नित्यं धर्म्मैकप्रवणौ शुभौ । लब्धवंतौ निधिमथो गंगास्नानाय तौ गतौ
दोघंही नेहमी धर्माला आणि चांगुलपणाला वाहिलेली होती. त्यांना एक धनसंपत्ती मिळाली आणि मग ते गंगेत स्नानासाठी गेले.
प्रवाहपतिते कूले मृत्तिकानयनायतौ । कूलादादाय मृल्लोष्टं दृष्टवंतौ महाघटम्
नदीच्या प्रवाहात, काठावर माती आणायला ते गेले. काठावरून मातीचा गोळा घेतला आणि त्यांना एक मोठा मडका दिसला.
राजतं चोर्द्ध्वपाषाणमथ शोणः प्रियां वचः । इदमाह कथं कार्यं किं कर्तव्यं हि नो हितम्
त्या मडक्यात चांदीचा एक तुकडा आणि एक दगड होता. तेव्हा शोनाने आपल्या प्रियतमेचा विचारून विचारलं, 'आपण काय करावं? आपल्यासाठी काय योग्य आहे?'
भार्योवाच- न नारीमतमालंब्य किंचित्कार्यं समाचरेत् । न च नार्या चरेद्गुह्यमप्रियं वाथ किंचन
पत्नी म्हणाली— फक्त स्त्रीचं मत घेऊन काहीही काम करू नये. आणि स्त्रीनेही काही गुपित किंवा अप्रिय असं काही करू नये.
यदि नारीसमक्षं तु द्रविणं दृष्टिमापतेत् । वंचयीत तथा नारी ईदृशैर्वाक्यसंचयैः
जर स्त्रीसमोर धन दिसलं, तर ती अशा बोलण्याने फसवणूक करू शकते.
अस्माभिर्न हि संप्रेक्ष्यं किं वा तत्र हि तिष्ठति । द्रविणं चेन्न संप्रेक्ष्यं बाधोदर्कं भविष्यति
आपण ते पाहू नये, किंवा तिथे काय आहे याचा विचारही करू नये. आपण ते धन पाहिलं नाही, तर पुढे काही त्रास होणार नाही.
अन्याज्ञातं तु यदि चेत्कुतो ज्ञानविनिश्चयः । अप्रदृष्टस्त्विदानीं चेन्निभृतः कोपि तिष्ठति
जर इतर कुणालाही माहीत नसेल, तर खरी माहिती कशी मिळेल? आणि आतापर्यंत कुणी पाहिलं नसेल, तरीही कुणीतरी गुपचूप पाहत असेल.
तिरोधानं न किंचिच्चेन्मायया कोपि तिष्ठति । न चेन्माया मनुष्याणां क्षेत्त्रपालस्तु तिष्ठति
काही लपवलेलं नसेल, तरीही कुणीतरी माया करून तिथे असेल. आणि जर माणसांमध्ये माया नसेल, तर शेताचा राखणदार तिथे असू शकतो.
न हि चेद्भैरवश्चेह तिष्ठति ब्रह्मराक्षसः । न सोपि चेन्महाविद्या राज्ञां तत्र भविष्यति
जर इथे भैरव नसेल, तर ब्रह्मराक्षस असू शकतो. आणि तोही नसेल, तर राजांचा एखादा मोठा जादूगार तिथे असू शकतो.
न च जानाति चेद्राजा व्यवहारादिसंभवः । स चेद्गूढप्रकारेण चोरबाधा भविष्यति
राजाला कळलं नाही, तर न्यायाचा प्रश्न निर्माण होईल. आणि कळलं, तर गुपचूप चोरी होईल.
अप्रमत्तस्य भवतो महानर्थो भविष्यति । प्रायेणार्थवतां नॄणां भोगलिप्सा प्रजायते
जर तू सावध राहिलं नाहीस, तर मोठं नुकसान होईल. बहुतेक श्रीमंत माणसांना भोगाची इच्छा होते.
भोगाद्भोगांतरेच्छा च सर्वानुष्ठाननाशिनी । जानाति यदि नारी स्वं भावयोगगतं तथा
एका भोगानंतर दुसऱ्या भोगाची इच्छा निर्माण होते, आणि त्यामुळे सर्व नियमांची नासधूस होते. जर स्त्रीला स्वतःच्या मनाची अशी जाणीव असेल—
नारी स्वतंत्रतामेति रोषाल्लब्धप्रकाशिनी । रोषे विश्वासतां याति तदा दोषः पुरोदितः
स्त्रीला जेव्हा राग येतो, तेव्हा ती स्वतंत्र होते आणि तिचं खरं स्वरूप दाखवते; रागात ती विश्वासू होते, पण मग आधी सांगितलेला दोष उगवतो.
विश्वासिनि च विश्रंभः प्रवासो वान्यचित्तता । विश्रम्भाज्जायते स्त्रीणां नानाविधविचेष्टिता
ज्याच्यावर विश्वास ठेवला जातो, तिथे आपुलकी वाढते, कधी疎ता किंवा मन बदलणंही होतं; स्त्रियांच्या या आपुलकीतून वेगवेगळ्या वागणुका निर्माण होतात.
यं कंचित्पुरुषं दृष्ट्वा युवानं प्रीतिरापतेत् । प्रीत्या संजायते योगो योगान्मैथुनसंगतिः
एखादी स्त्री एखाद्या तरुण पुरुषाला पाहते आणि तिला जिव्हाळा वाटतो, तेव्हा त्या जिव्हाळ्यातून जवळीक होते आणि त्या जवळकीतून शारीरिक संबंध होतात.
सततं मैथुने जाते विश्रंभांतरमापतेत् । भवता वा तथा पूर्वं भुक्तेदानीं च भुज्यते
जेव्हा वारंवार शारीरिक संबंध होतात, तेव्हा वेगळ्या प्रकारची आपुलकी निर्माण होते; मग ती आधी तुझ्याशी होती किंवा आता दुसऱ्याशी, तिला उपभोगलेलं असतं.
का प्रतीच्छा तवेदानीं प्रीतिः कस्यामथापि वा । का विदग्धा सुसंस्निग्धा पुरुषादन्यतश्चरेत्
आता तुला काय अपेक्षा आहे, किंवा तिचं प्रेम कोणावर आहे? हुशार आणि खूप प्रेमळ स्त्री दुसऱ्या पुरुषाकडे जाऊ शकते.
योब्रवीदथ वाक्यं तां यदि ब्रूयास्त्वमद्य मे । सर्वमेव तथा वच्मि नान्यथा वाक्यमुच्यते
कोणी तिला काही बोललं, आणि तू तिला आज म्हणालास, 'माझ्याशी बोल,' तर मी सगळं तसंच सांगीन; दुसरं काही बोलणार नाही.
इत्थं च धृष्टतां याता तथा रूपांतरेण च । द्रव्यमादाय यत्किंचिदनुवर्तेत्स्वतंत्रतः
अशा रीतीने ती धाडसी होते आणि आपलं रूप बदलून, काही धन घेऊन, ती आपल्या मर्जीनं वागते.
समारयित्वा तां द्रव्यं गृहीत्वा पातयिष्यति । अथ पूर्वं पति मृतौ प्रविशेन्नाशुशुक्षणिम्
तिला फसवून, धन घेऊन, ती ते फेकून देते; किंवा जर तिचा नवरा आधी मेला, तर ती पटकन चितेत उडी घेते.
वैधव्ये द्रविणं सर्वं धर्मार्थं मे भविष्यति । इति निश्चित्य मनसा वैधव्ये समुपस्थिते
विधवा झाल्यावर, 'सगळं धन आता माझ्या धर्मकार्यासाठी राहील,' असं ती मनाशी ठरवते; आणि जेव्हा विधवापन येतं.
योनिकुंडं समासाद्य दिवा वा यदि वा निशि । एकांतस्थानमभ्येत्य विवृत्य वसनं भगम्
योनीच्या जागी जाऊन, दिवसा किंवा रात्री, एकांत स्थळी जाऊन, ती आपलं वस्त्र आणि भग उघडते.
इदमूचे वचो दुःखादुपस्थस्थकरा सती । किं त्वया वै कृतं योने किंवा पापमुपाश्रिता
हात योनीवर ठेवून, दुःखाने ग्रासलेली ती म्हणते, 'अगं योनी, तू काय केलंस? किंवा कोणता पाप केलं आहेस?'
शिश्नस्य वाथवा पापं यत्त्वदंतरवेशनात् । यच्च कर्तृकृतं पापं मादृक्सेवाविवर्जनात्
'किंवा लिंगाच्या आत येण्याने काही पाप झालंय का? किंवा माझ्यासारख्या सेवेची उपेक्षा केल्याने कर्त्याने पाप केलंय का?'
अतोपि कंडूसंभूतौ प्रवेशयेदथांगुलीम् । विचित्रचेष्टां कृत्वा तु कंडू बुद्धेरतः परम्
मग जेव्हा खाज येते, तेव्हा ती बोट आत घालते; वेगवेगळ्या हालचाली करून, खाज मनाने थांबवते.
मर्दयित्वा कराभ्यां तत्संताड्य च विवृत्य तु । असकृद्धुन्वती पादौ विवृतास्यातिदुःखिता
हातांनी चोळून, तिथे मारून आणि उघडून, वारंवार पाय हलवत, तोंड उघडं ठेवून, ती फार दुःखी होते.