अभूमिपातं गृह्णीयात्पात्रे पूर्वोदितेऽधिके । गोमयं शोधयेद्विद्वाञ्छ्रीर्मे भजतु मंत्रतः
जमिनीवर पडलेले नसलेले गोमय, आधी सांगितलेल्या भांड्यात घ्यावे. ज्ञानी व्यक्ती मंत्राने श्रीला आवाहन करून गोमय शुद्ध करावे.
अलक्ष्मीर्मयीति मंत्रेण गोमयस्यापमार्जनम् । सं त्वा सिंचामि मंत्रेण गोमूत्रं गोमये क्षिपेत्
'अलक्ष्मीर्मयी' या मंत्राने गोमय पुसावे. 'सं त्वा सिंचामि' या मंत्राने गोमयावर गोमूत्र ओतावे.
पंचानां त्वेति मंत्रेण पिंडांश्चैव चतुर्द्दश । कुर्यात्संशोष्य किरणैस्तरणेराहरेत्तु तान्
पाच जणांसाठी असलेल्या मंत्राने चौदा पिंड तयार करावेत, ते सूर्याच्या किरणांनी वाळवावेत आणि मग ते अर्पण करावेत.
निदध्यादथ पूर्वोक्तपात्रे गोमयपिंडकान् । स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिष्ठाप्याग्निमिंधयेत्
मग आधी सांगितलेल्या पात्रात गोमयाचे पिंड ठेवावेत आणि आपल्या घरच्या पद्धतीने अग्नी प्रस्थापित करावा.
पिंडान्विनिक्षिपेत्तत्तदर्णदेवाय पिंडकान् । आघारावाज्यभागौ च प्रक्षिप्य द्वौ हुनेत्सुधीः
प्रत्येक देवतेसाठी पिंड ठेवावेत, त्यात तुपाचा आणि हविष्याचा भाग घालावा आणि सुज्ञ माणसाने ते अग्नीत अर्पण करावेत.
ततो निधनपतये त्रयोदशजयादयः । होतव्याः पंचब्रह्माणि नमो हिरण्यबाहवे
नंतर यमराजासाठी तेरा जययुक्त आहुती द्याव्यात, आणि पाच ब्रह्मांना 'हिरण्यबाहवे नम:' म्हणत अर्पण कराव्यात.
इति सर्वाहुतीर्हुत्वा चतुर्थ्यंतैस्तु मंत्रकैः । ततः शर्वाय रुद्राय यस्य वैकंकतीति च
चौथ्या अंत असलेल्या मंत्रांनी सर्व आहुती दिल्यावर, मग शर्व, रुद्र आणि वैकंक नावाच्या देवतेसाठी अर्पण कराव्यात.
एतैस्तु जुहुयाद्विद्वाननाज्ञातत्रयं तथा । व्याहृतीरथ हुत्वा तु ततः स्विष्टकृतं हुनेत्
हे मंत्र वापरून ज्ञानी माणसाने तीन अज्ञातांसाठीही अर्पण कराव्यात; व्याहृती आहुती दिल्यावर, मग स्विष्टकृत अर्पण करावी.
इध्मशेषं तु निर्वर्त्य पूर्णपात्रोदकं ततः । पूर्णमासांतयजुषा जलेनान्येन बृंहयेत्
शिल्लक इंधन पूर्ण करून, मग एक भांडे पाण्याने भरावे; पौर्णिमेच्या यजुषाने दुसऱ्या पाण्याने ते वाढवावे.
ब्राह्मणेष्वमृतमिति तज्जलं शिरसि क्षिपेत् । प्राच्यामिति दिशां लिंगैर्दिक्षु तोयं विनिक्षिपेत्
'ब्राह्मणांमध्ये अमृत' असे म्हणून ते पाणी त्यांच्या डोक्यावर ओतावे; आणि दिशांच्या चिन्हांनी सर्व दिशांना पाणी शिंपडावे.
ब्रह्मणे दक्षिणां दत्वा शांते पुलकमाहरेत् । आहरिष्यामि देवानां सर्वेषां कर्मगुप्तये
ब्रह्मणाला दक्षिणा दिल्यावर शांतपणे पुलक काढावा आणि 'सर्व देवांच्या कर्मगुप्तीसाठी मी अर्पण करतो' असे म्हणावे.
जातवेदसमेने त्वां पुलाकं च्छादयाद्य मे । मंत्रेणानेन तं वह्निं पुलाके छादयेदथ
'जातवेद, आज मी तुला पुलकाने झाकतो' या मंत्राने त्या अग्नीवर पुलक घालावा.
त्रिदिनं ज्वलनस्थित्यै छादनं पुलकैः स्मृतम् । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या स्वयं भुंजीत वाग्यतः
तीन दिवस अग्नी टिकावा म्हणून पुलकाने झाकणे सांगितले आहे; भक्तीने ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि स्वतः मौन पाळत जेवावे.
भस्माधिकमभीप्संस्तु ह्यधिकं गोमयं हरेत् । दिनत्रयेण यदि वा एकस्मिन्दिवसे बहु
अधिक राख हवी असेल तर अधिक गोमय घालावे, ते तीन दिवसात किंवा एका दिवसात जास्तीत जास्त घालावे.
तृतीये वा चतुर्थे वा प्रातःस्नात्वा सितांबरः । शुक्लयज्ञोपवीती च शुक्लमाल्यानुलेपनः
तिसऱ्या किंवा चौथ्या दिवशी, सकाळी स्नान करून, पांढरे वस्त्र, पांढरा यज्ञोपवीत आणि पांढरी फुले व उटणे लावावे.
शुक्लदंतो भस्मदिग्धो मंत्रेणानेन मंत्रवित् । तद्वेति चोच्चारयित्वा भस्मसत्यं न संत्यजेत्
पांढरे दात, अंगावर राख लावून, मंत्र जाणणाऱ्याने 'तद्वेति' असे उच्चारावे आणि राख खरी आहे असे जाहीर करून ती सोडू नये.
तत आवाहनमुखा उपचारास्तु षोडश । कर्तव्या हुतदानेन ततोऽग्निमुपसंहरेत्
मग आवाहनापासून सुरू करून सोळा उपचार हविष्य अर्पणासह करावेत; त्यानंतर अग्नी संहित करावा.
अग्ने भस्मेति मंत्रेण गृह्णीयाद्भस्म चोद्भवम् । अग्निरस्मीति मंत्रेण प्रमृज्य च ततः परम्
'अग्ने, भस्म' या मंत्राने तयार झालेली राख घ्यावी; 'अग्निरस्मि' या मंत्राने ती नीट चोळावी.
संयोज्य गंगासलिलैः कपिलापयसाथवा । चंद्रं कुंकुमकाश्मीरमुशीरं चंदनं तथा
ती राख गंगाजल किंवा कपिला गायीच्या दुधात मिसळावी, आणि त्यात चंद्र, केशर, उशीरा आणि चंदन घालावे.
अगुरुद्वितयं चैव चूर्णयित्वा तु सूक्ष्मतः । क्षिपेद्भस्मनि तच्चूर्णमोमिति ब्रह्ममंत्रतः
दोन प्रकारचे अगुरू बारीक पूड करून ती राखेत मिसळावी आणि 'ॐ' हा ब्रह्ममंत्र म्हणत ती पूड शिंपडावी.
ततः पयः सेचने च गदितः कपिला मनुः । अमृतं देवि ते क्षीरं पवित्रमिह वर्द्धितम्
दूध शिंपताना कपिला मनू म्हणाले, 'देवी, तुझं इथलं दूध वाढलेलं आणि शुद्ध झालेलं आहे, हे अमृतासारखंच आहे.'
तवप्रसादान्मुच्यंते मनुजाः सर्वपाप्मनः । प्रणवेनावहेद्विद्वान्भस्मनो वटकानथ
तुझ्या कृपेने माणसं सर्व पापांपासून मुक्त होतात. विद्वानाने 'ॐ' उच्चारून भस्माचे गोळे तयार करून ते लावावेत.
अणोरणीयानिति हि मंत्रेण तु विचक्षणम् । शंभुरुवाच- इत्थं तु भस्मसंपाद्य शुष्कमादाय मंत्रवित्
'सर्वात सूक्ष्म' या मंत्राने जाणकाराने, शंभू म्हणाले, अशी कोरडी भस्म तयार करावी.
प्रणवेन विमृज्याथ सप्तप्रणवमंत्रितम् । ईशानेन शिरोदेशं मुखं तत्पुरुषेण च
नंतर 'ॐ' ने ते चोळून, सात वेळा 'ॐ' मंत्राने पवित्र करून, ईशान मंत्राने डोक्याला आणि तत्पुरुष मंत्राने तोंडाला स्पर्श करावा.
उरोदेशमघोरेण गुह्यं वामेन मंत्रयेत् । सद्योजातेन वै पादौ सर्वांगं प्रणवेन तु
छातीला अघोर मंत्राने, गुप्त भागाला वामदेव मंत्राने, पायांना सद्योजात मंत्राने आणि संपूर्ण शरीराला 'ॐ' ने स्पर्श करावा.
तत उद्धूल्य सर्वांगमापादतलमस्तकम् । तत आचम्य वसनं धौतं श्वेतं प्रधारयेत्
मग पायाच्या तळव्यापासून डोक्यापर्यंत संपूर्ण शरीरावर शिंपडावं; त्यानंतर पाणी पिऊन, धुतलेलं स्वच्छ पांढरं वस्त्र परिधान करावं.
पुनराचम्य कर्म स्वं कर्तुमर्हति सर्वतः । ततो भस्मसमादाय प्रमृज्य प्रणवेन तु
पुन्हा पाणी पिऊन, सर्व कर्तव्ये करण्यास पात्र होतो; मग भस्म घेऊन 'ॐ' ने ते अंगाला चोळावं.
त्रिनेत्रं त्रिगुणाधारं त्रयाणां जनकं विभुम् । स्मरन्नमः शिवायेति ललाटे तु त्रिपुंड्रकम्
तीन डोळ्यांचा, तीन गुणांचा आधार असणारा, त्रैलोक्याचा जनक, सर्वत्र व्यापलेला शिव याचा स्मरण करून 'शिवाय नमः' म्हणत कपाळावर त्रिपुंड लावावं.
नमः शिवाभ्यामित्युक्त्वा बाह्वोर्वापि त्रिपुंड्रकम् । अघोराय नम इति उभाभ्यां च प्रकोष्ठयोः
'शिवाच्या दोन रूपांना नमस्कार' असं म्हणून दोन्ही बाहूंवर त्रिपुंड लावावं; 'अघोराय नमः' म्हणून दोन्ही मनगटांवर लावावं.
भीमायेति ततः पृष्ठे शिरोधि पश्चिमे तथा । नीलकंठाय शिरसि क्षिपेत्सर्वात्मने नमः
'भीमाय' असं म्हणून पाठीवर आणि डोक्याच्या मागे, 'नीलकंठाय' म्हणून डोक्यावर, 'सर्वात्मने नमः' असंही म्हणावं.