वीरभद्रस्ततो दृष्ट्वा वानरर्षिसुरादनम् । पंचाशद्योजनशिलां करेणादाय तं रुषा
वीरभद्राने वानर, ऋषी आणि देव यांना गिळताना पाहिलं. तेव्हा तो संतापून पन्नास योजन मोठी एक शिळा हातात घेतली.
निजघान शिरोमध्ये मध्यमं पतितं शिरः । तत आदाय शैलस्य शृंगं तच्छतयोजनम्
त्याने त्या राक्षसाच्या डोक्यांच्या मधोमध ती फेकली, आणि मधलं डोकं खाली पडलं. मग त्याने शंभर योजन उंच पर्वताचं शिखर उचललं.
स्थापयित्वा दृढतरं राक्षसेंद्रं तथाहरत् । राक्षसोऽथ बभाषे तं वीरभद्रं त्रिलोचनम्
राक्षसांचा राजा घट्ट बसवून, वीरभद्राने त्याला तिथून उचलून नेले. मग तो राक्षस, त्रिनेत्री वीरभद्राला म्हणाला.
मम बाहुबलं पश्य वीक्षितं त्वद्बलं मया । असिद्वयं तैलधौतं पंचाशद्योजनोन्नतम्
माझ्या हातांची ताकद पाहा; मी तुझी शक्ती पाहिली आहे. हे दोन तलवारी आहेत, तेलाने चकाकलेले, पन्नास योजन उंच.
एकयोजनविस्तारं सुदृढं लक्षणान्वितम् । एकं गृहाणाभिमतं विशिष्टं तन्ममप्रियम्
प्रत्येक तलवार एक योजने इतकी रुंद, अतिशय मजबूत आणि शुभ चिन्हांनी सजलेली आहे. तुला हवी ती निवड, जी तुला आवडते ती तुझी.
वीरभद्रस्तथेत्युक्त्वा गृहीत्वासिं महाबलः । करेणाचालयत्तीक्ष्णं क्ष्वेलीं चक्रे ततः क्रुधा
वीरभद्र म्हणाला, 'ठीक आहे,' आणि मोठ्या ताकदीने तलवार घेतली. हातात ती तीक्ष्ण तलवार फिरवली आणि रागाने गर्जना केली.
गृहीतासिस्तथा क्ष्वेलद्यं चक्रे राक्षसपुंगवः । वीरभद्रं समभ्येत्य कंठं प्रतिसमर्पयत्
राक्षसांचा प्रमुखही तलवार उचलून जोरात गर्जना केली. तो वीरभद्राजवळ जाऊन तलवार त्याच्या गळ्यावर ठेवली.
तद्गात्रं भिन्नमभवच्छोणितं निर्गतं बहु । राक्षसस्त्वेकहस्तेन पपौ तच्छोणितं ततः
त्याच्या शरीराला जखमा झाल्या आणि खूप रक्त बाहेर आले. राक्षसाने एक हाताने ते रक्त प्यायले.
वीरभद्रः कंठदेशे राक्षसं प्राहरद्रुषा । शिरोद्वयं तथाच्छिन्नं पतमानं ततोऽग्रहीत्
वीरभद्राने राक्षसाच्या गळ्यावर रागाने वार केला, दोन्ही शिरे छाटल्या आणि त्या पडताना पकडल्या.
न्यभक्षयदमेयात्मा सिंहनादं चकार ह । तेन नादेन महता क्षुब्धमासीज्जगत्त्रयम्
त्याने त्या शिरे खाल्ल्या, त्याचा अपार आत्मा प्रकट झाला, आणि सिंहासारखी गर्जना केली. त्या मोठ्या आवाजाने तीनही जगं हादरली.
अन्योन्यमसिघातेन भिन्नगात्रौ विकस्वरौ । किंशुकाविव दृश्येते पुष्पितौ रुधिरोक्षितौ
एकमेकांना तलवारीने मारताना, जखमी आणि चमकणारी त्यांची शरीरं, रक्ताने न्हालेली, फुललेल्या किंशुक झाडांसारखी दिसत होती.
वर्षमेकं तु संयुध्य सासीदेवासुरौ तदा । अतःपरं वर्षमेकं गदायुद्धमभूत्तयोः
देव आणि असुरांनी एक वर्ष तलवारीने युद्ध केले. त्यानंतर आणखी एक वर्ष गदांनी युद्ध झाले.
असिपुत्रिकया पश्चाद्वर्षमेकमभूद्रणः । पुनर्गृहीत्वासियुगं युयुधाते परस्परम्
पुढे एक वर्ष तलवार-कन्यांनी युद्ध झाले. पुन्हा तलवारींची जोड घेऊन, त्यांनी एकमेकांशी युद्ध केले.
शं ब्रुवाणो महाखड्गं दंष्ट्राकारो गणेश्वरः । सरोषरक्तनयनश्चालयित्वासिमग्रतः
विजयाचा घोष करत, गणांचा स्वामी, दातांनी सजलेला, रागाने लाल डोळे असलेला, तलवार पुढे फिरवत होता.
तस्य कंठवनं सर्वं चिच्छेद कदलद्यं यथा । शिरांसि सर्वाण्यादाय बभक्ष भगनेत्रहा
त्याने गळ्याचा भाग केळीच्या देठासारखा पूर्णपणे छाटला. सर्व शिरे घेऊन, भगाचे डोळे नष्ट करणारा, त्याने त्या शिरे खाल्ल्या.
तस्य गात्रं कररुहैर्विदार्याहृत्य देवताः । कपींद्रौ च तथा चान्या अद्राक्षीत्परमेश्वरीम्
देवतांनी, दोन माकडांचे प्रमुख आणि इतरांनी, त्याचे शरीर नखांनी फाडून उचलले आणि परमेश्वरीला पाहिले.
एतद्युद्धं महाघोरं नारदो वीक्ष्य चाभ्यगात् । ब्रह्मणे वासुदेवाय शंकराय व्यजिज्ञपत्
नारदाने हे भयंकर युद्ध पाहून, ब्रह्मा, वासुदेव आणि शंकर यांच्याकडे जाऊन सांगितले.
मुनयो रक्षिता देवा वालिसुग्रीव वानरौ । एतौ संजीवयामास ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः
मुनी, देव, वालि-सुग्रीव हे वानर सुरक्षित होते; ब्रह्मा, विष्णू आणि शिवाने त्यांना पुन्हा जीव दिला.
रक्षसे शंभुना दत्तो वरः परमदारुणः । हिरण्यकशिपोराज्ये बलवानेक राक्षसः
शंभूने राक्षसाला अतिशय भयंकर वर दिला; हिरण्यकशिपूच्या राज्यात तो राक्षस शक्तिशाली झाला.
देवैः सार्द्धं तु युयुधे वर्षाणां शतमद्भुतम् । पलायिताश्च बहुधा मृताश्च शतशोसुराः
त्याने देवांसोबत शंभर वर्षे अद्भुत युद्ध केले; अनेक पळाले, आणि शेकडो असुर मारले गेले.
शुक्रेण रक्षितः सोऽथ गुरुणाचिंतयत्त्विदम् । मृतोऽस्मि शतशः शुक्र जीवितोऽस्मि त्वयैव हि
शुक्राच्या संरक्षणाखाली आणि मग गुरूच्या मार्गदर्शनाखाली, मी विचार केला: 'शुक्रा, मी शेकडो वेळा मृत्यूला सामोरा गेलो आहे, आणि तुच मला पुन्हा जिवंत केले आहेस.'
अमृत्यवे त्वमेतस्मादुदरस्थमृताय च । अन्यथा मरणं मह्यं भविष्यति न संशयः
माझ्या अमरत्वाचे आणि पोटातून पुन्हा जन्म घेण्याचे कारण तुच आहेस; अन्यथा, नक्कीच माझा मृत्यू झाला असता.
गुरो यमेन साकं मे युद्धमासीत्सुदारुणम् । मयासौ ग्रसितो युद्धे यमराजः प्रतापवान्
गुरूजी, यमासोबत माझे अत्यंत भीषण युद्ध झाले; त्या युद्धात मी प्रतापी यमराजाला गिळले.
ममोदरं प्रविश्यासौ बिभेद च ननाद च । अहं मृतस्तदा चासं त्वया संजीवितः पुनः
तो माझ्या पोटात शिरला, फाडून टाकले आणि गर्जना केली; त्या वेळी मी मृत झालो, पण तु मला पुन्हा जिवंत केलेस.
तस्मादुदरसंस्थानां मरणाय तपे तपः । शुक्र उवाच- एवमेतन्न संदेहो यथावत्त्वं समाचर
म्हणून, पोटात राहणाऱ्यांच्या मृत्यूसाठी मी तप करणार आहे.' शुक्र म्हणाला: 'असेच होईल, यात शंका नाही; तू तसेच कर.'
स्यमंतपंचकं तीर्थं तत्र त्वं तप्तुमर्हसि । राक्षस उवाच- तपे महत्तपो घोरं यन्न चीर्णं सुरासुरैः
स्यमंतपंचक हे तीर्थ आहे, तिथे तुला तप करायला हवे.' राक्षस म्हणाला: 'मी असे कठोर आणि भयंकर तप करीन, जे देव किंवा दानवांनीही केले नाही.'
गुल्फप्रदेशे पादान्ते त्वयःपाशैः प्रबध्य च । अयःस्तंभयुगं कृत्वा अयःपट्टिकयान्वितम्
लोखंडाच्या साखळ्यांनी माझ्या पायाच्या टोकाला बांधून, लोखंडाचे दोन स्तंभ आणि लोखंडाची पट्टी तयार केली,
पट्टिकायां पादबंधं कृत्वाधः शीर्षतां तथा । विवृतास्यं तथा कल्पं कृत्वाधोमुखमुच्चकैः
पट्टीला पाय बांधून, डोकं खाली करून, तोंड उघडं ठेवून, आणि बराच काळ तसाच लटकून राहिलो,
स्तंभोत्तरेण ज्वालायां चक्रिकायामितस्ततः । अधःशिरास्तथा तिष्ठन्नुन्मील्यैव विलोचने
स्तंभांच्या मध्ये, ज्वाळा आणि फिरणाऱ्या चक्रात, डोकं खाली आणि डोळे उघडे ठेवून उभा राहिलो,
एवं तपश्चरिष्यामि वरदः कोपि मे भवेत् । ब्रह्मा वा वरदः सोऽस्तु शंकरो विष्णुरेव च
अशा प्रकारे मी तप करीन; कुणीतरी मला वर द्यावा—ब्रह्मा, शंकर किंवा विष्णू.