ब्राह्मण उवाच- तूष्णींभावो मया कार्यो गच्छ त्वं शीघ्रमग्रतः । इत्युक्ता ब्राह्मणेनासौ मनसेदमचिंतयत्
ब्राह्मण म्हणाला — मला आता गप्प राहायलाच हवं; तू पुढे लवकर जा. ब्राह्मणाने असं सांगितल्यावर तिने मनात विचार केला —
अनेन संगमो मह्यं यथाभूयात्तथाविधि । रोदनं तु करिष्यामि तथा यास्यति सांत्वितुम्
आपली भेट जशी मी इच्छिते तशीच व्हावी, म्हणून मी अशा रीतीने रडेन की तो मला समजवायला येईल.
मां च सांत्वयितुं प्राप्तो मां समुत्थापयिष्यति । अहमुत्तिष्ठमानैव दोर्लताकंठसंगिनी
तो मला शांत करायला आला की, मला उचलायला पाहील; तेव्हा मी उठताना माझे हात त्याच्या गळ्यात वेलीसारखे गुंफेन.
कुचयुग्मेन तद्गात्रं स्पर्शयंती विमूर्च्छिता । गतभानां हि मां दृष्ट्वा निषण्णः स्वयमेव सः
मी बेशुद्ध पडल्यासारखी माझे उरोज त्याच्या अंगाला टेकवेन; आणि मी शुद्धीवर नाही असं पाहून तो स्वतःच बसून राहील.
उत्संगे मामकं देहं निधास्यति द्विजाग्रणीः । अचेतनेव वसनमपास्य रुदतीव च
तो ब्राह्मण माझं शरीर आपल्या मांडीवर ठेवेल; मी जणू काही शुद्ध हरपल्यासारखी वस्त्र बाजूला सारून, रडते आहे असं दाखवेन.
सुस्निग्धं रोमरहितं पक्वाश्वत्थदलाकृति । दर्शयिष्यामि तत्स्थानं कामगेहं सुगंधि च
मी ते ठिकाण दाखवेन — जे मऊ, केस नसलेलं, पिकलेल्या अश्वत्थ पानासारखं आकाराचं, सुगंधी आणि कामाचा आसरा असलेलं आहे.
मयैव विलुठंत्यांगे तस्य वस्त्रमपास्यते । विलुप्यमानसं तस्य करिष्ये स्ववशं द्विजम्
मी अंगावर लोळत असताना त्याचे वस्त्र मी काढून टाकेन; तो मोहात पडेल आणि मी त्या ब्राह्मणाला माझ्या अधीन करीन.
अदृष्टौ यादृशं चित्तं दृष्टौ नैतादृशं भवेत् । दर्शने यादृशं चित्तं संलापे नैव तादृशम्
जेव्हा कुणी समोर नसतं तेव्हा मन वेगळंच असतं, आणि समोर आलं की ते तसंच राहत नाही; तसेच, पाहताना मन जसं असतं, बोलताना तसं राहत नाही.
संलापे यादृशं चित्तं हास्योक्तौ नैव तादृशम् । हास्योक्तौ यादृशं चित्तं स्पर्शने नैव तादृशम्
गप्पा मारताना मन जसं असतं, विनोद करताना तसं राहत नाही; आणि विनोद करताना जसं मन असतं, स्पर्श करताना तसं राहत नाही.
स्पर्शने यादृशं चित्तं योनिदृष्टौ न तादृशम् । तद्दृष्टौ यादृशं चित्तं योनिस्पर्शे न तादृशम्
स्पर्श करताना जसं मन असतं, योनी पाहताना तसं राहत नाही; आणि ते पाहताना जसं मन असतं, स्पर्श करताना तसं राहत नाही.
बाहुमूलकुचद्वंद्व स्वयोनिस्पर्शदर्शनात् । कस्य न स्खलते चेतो रेतः स्कन्नं च नो भवेत्
बाहूच्या मुळाशी, उरोजांच्या जोडाला किंवा स्वतःच्या योनीला पाहिलं किंवा स्पर्श केला तर कोणाचं मन डळमळत नाही आणि वीर्य सांडत नाही असं कोण आहे?
दधीच उवाच- इति संचिंत्य मनसा क्षत्रिया गृहमभ्यगात् । स्वगृहद्वारमासाद्य मंदं मंदं रुरोद वै
दधीचि म्हणाला — असं मनात ठरवून ती क्षत्रिय स्त्री आपल्या घरी गेली; घराच्या दाराशी पोहोचल्यावर हळूहळू रडू लागली.
चिरं कालं च रुदितं ब्राह्मणः करुणानिधिः
ती खूप वेळ रडली, आणि मग तो करुणेने भरलेला ब्राह्मण —
स्त्रीबालवृद्धातुर राजयोगिनां विषाग्नितोयाद्रि निपातनादिना । दुःखस्य चैवोद्धरणं प्रशस्यते कूपस्यदानेन समं वदंति
स्त्री, लहान मुलं, वृद्ध, आजारी, राजा, योगी, विष, आग, पाणी किंवा डोंगरावरून पडलेले असे जे संकटात सापडतात, त्यांना वाचवणं आणि दुःख दूर करणं, हे विहिरी दान करण्याइतकंच पुण्याचं मानलं जातं.
इत्थं विचार्य विप्रोऽसौ शुचिर्भूतः प्रसन्नधीः । तस्याः समीपमगमत्तामुवाच ततो द्विजः
असं विचार करून तो शुद्ध आणि प्रसन्न मनाचा ब्राह्मण तिच्या जवळ गेला आणि तिला म्हणाला —
अलं शोकेन महता इहामुत्र विरोधिना । शरीरशोषणं ह्येतच्चित्तविध्वंसनं तथा
इतका मोठा शोक पुरे! तो या जन्मात आणि पुढच्या जन्मातही हानीकारक आहे; तो शरीर सुकवतो आणि मनही उद्ध्वस्त करतो.
त्यज शोकमिमं बाले न चार्थः शोचितेन वै । शोकस्य कारणं किं वा येनेत्थं रुद्यते त्वया
बाळे, हा दु:ख सोडून दे. रडून काहीच साध्य होत नाही. तुला इतका दु:खाचा कारण काय आहे, जेव्हा तू अशा प्रकारे रडतेस?
दधीच उवाच- एवमुक्ता द्विजेनाथ न सा किंचिदुवाच ह । मूर्च्छितेवापतद्भूमौ तमदृष्ट्वेव वीक्षते
दधीच म्हणाले — ब्राह्मणाने असे सांगितल्यावर ती काहीच बोलली नाही; जणू बेशुद्ध पडावी तशी ती जमिनीवर कोसळली आणि त्याच्याकडे पाहत राहिली.
तामथोत्थापयामास ब्राह्मणः परमार्थवित् । उत्थितोत्थापिता तेन निपपात पुनः पुनः
मग तो ब्राह्मण, जो खऱ्या अर्थाने जाणणारा होता, तिला उठवू लागला. ती त्याने उभी केली, पण ती पुन्हा पुन्हा खाली पडत राहिली.
पतितां पतितां विप्रो निषद्योत्थाप्य तां पुनः । अंकमारोपयामास प्रममार्ज विलोचने
ती वारंवार पडत असताना, त्या ब्राह्मणाने बसून तिला पुन्हा उचलले, तिला आपल्या मांडीवर घेतले आणि हळूवार तिचे डोळे पुसले.
अथ सा मूर्च्छितेवाशु वसनं परिमुच्य तम् । दर्शयंती स्तनौ गुह्यं बाहुमूले विलोचने
मग ती जणू बेशुद्ध असल्यासारखी पटकन आपले वस्त्र सैल करून, आपले स्तन, गुप्त जागा आणि बाहीच्या मुळाशी असलेले डोळे दाखवू लागली.
आलंब्य कंठे बाहुभ्यां स्तनाभ्यामस्पृशद्द्विजम् । चंद्रातपश्च विशदो मंदमारुतसंभवः
तिने आपल्या हातांनी त्याच्या गळ्यात मिठी मारली आणि स्तनांनी त्याला स्पर्श केला; त्या वेळी शीतल चांदणं आणि मंद वारा वाहू लागला.
अथ चिंतापरो विप्रो नैव कार्यमिदं मम । पितुर्वा मातुरुचितं पत्युर्वाथ गुरोस्तथा
मग तो ब्राह्मण विचारात पडला — हे माझं काम नाही; हे तिच्या वडिलांनी, आईने, नवऱ्याने किंवा गुरूने करावं असं आहे.
असंबुद्धस्य मे सर्वं विपरीतं विभाति वै । अथ कामः समायातो रहस्ये स्थितयोस्तयोः
माझ्या मनात सगळं उलटसुलट वाटू लागलं, जणू मी शुद्धीवर नाही. मग त्या दोघे एकांतात असताना, त्यांच्या मनात इच्छा निर्माण झाली.
विव्याध निशितैर्बाणैर्द्विजं कामो दुरात्मवान् । स्मरबाणातुरो विप्रश्चिंतयामास कामुकः
कामी मनाचा, दुष्ट असा कामदेव, तीक्ष्ण बाणांनी त्या ब्राह्मणाला छेदू लागला. कामाच्या बाणांनी व्याकुळ झालेला तो ब्राह्मण, आता प्रेमात पडून विचार करू लागला.
इयं सुचारु सर्वांगी कामिनीव प्रदृश्यते । नोचेद्योनिमुखे ह्यस्याः कथं रोमांचसंभवः
ही स्त्री सर्वांगाने सुंदर आहे, आणि कामुक दिसते; नाहीतर तिच्या योनीच्या जवळ रोमांच कसे येतील?
तदेतस्याः कुचस्पर्शात्सर्वं व्यक्तं भविष्यति । इति संचिंत्य मनसा कुचौ योनिं द्विजोऽस्पृशत्
म्हणून तिच्या स्तनांना स्पर्श केला तर सर्व काही स्पष्ट होईल, असं त्याने मनाशी ठरवलं आणि त्या ब्राह्मणाने तिच्या स्तनांना व योनीला स्पर्श केला.
सापि मूर्च्छितरूपेव मंदस्मितमुखाभवत् । आलिलिंग द्विजं गाढमाननं च चुचुंब ह
तीही जणू बेशुद्ध असल्यासारखी, पण हलक्याशा हास्याने, त्या ब्राह्मणाला घट्ट मिठी मारली आणि त्याच्या चेहऱ्यावर चुंबन घेतले.
तयोरथ समायोगो वर्षाणां शतमप्यभूत् । गते वर्षशते पश्चादेकस्मिन्दिवसे द्विजः
मग त्या दोघांचा संग शंभर वर्षे चालू राहिला; शंभर वर्षे गेल्यावर, एके दिवशी तो ब्राह्मण—
स्नातुं ययौ नदीं प्रातः सापि विप्रप्रसंगतः । स्नानं तत्र तथा चक्रे पुराणं श्रुतवानथ
सकाळी नदीवर स्नानासाठी गेला; तीही त्या ब्राह्मणाच्या प्रेमाने तिथेच स्नान करू लागली, कारण तिने पुराण ऐकले होते.