राजोवाच- अत्यद्भुतं वचो गृध्र त्वत्तः श्रुतमिदं मया । एतयोः पूर्ववृत्तान्तो भवता ज्ञायते कथम्
राजा म्हणाला— 'गिधाडा, तुझ्याकडून हे अतिशय अद्भुत बोलणं मी ऐकलं; या दोघांचा पूर्वीचा इतिहास तुला कसा माहीत?'
यदि जानासि तत्वेन पूर्ववृत्तांतमेतयोः । ब्रूहि तर्हि खगश्रेष्ठ सर्वमेतदशेषतः
जर तुला या दोघांचा खरा पूर्वजन्माचा इतिहास माहीत असेल, तर हे पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ, सगळं अगदी पूर्णपणे सांग.
गृध्र उवाच- नृपते वृषलावेतौ युगे द्वापरसंज्ञके । गरसंगरनामानौ सत्यघोषसुतौ स्थितौ
गृध्र म्हणाला — राजन, द्वापर नावाच्या युगात सत्यघोष यांची दोन वाईट मुलं, गरसंगर नावाने ओळखली जात, अस्तित्वात होती.
एककाले च भूपाल मृतौ निज गृहांतरे । ततो नेतुमिमौ भूप दंष्ट्रिणो यमकिंकराः
राजाधिराज, एकाच वेळी हे दोघे आपल्या घरात मरण पावले. त्यानंतर, राजन, यमाचे दात असलेले सेवक त्यांना घेऊन जायला आले.
पाशहस्ताः समायाताः कोटिकोटिसहस्रशः । बबंधुश्चर्मपाशेन द्वावेतौ तौ मदोद्धतौ
हातात दोर घेऊन, हजारो कोटी यमदूत आले आणि गर्वाने माजलेले ते दोघे कातडीच्या दोऱ्यांनी बांधून टाकले.
निन्युश्च निलयं मृत्योरतिदुर्गमवर्त्मना । इमौ दृष्ट्वा धर्मराजश्चित्रगुप्तमुवाच ह
ते त्यांना मृत्यूच्या घराकडे अतिशय कठीण वाटेने घेऊन गेले. हे पाहून धर्मराजाने चित्रगुप्ताला विचारले.
एतयोः सकलं वृत्तं चित्रगुप्त विचार्यताम् । तस्याज्ञया चित्रगुप्तः सर्वकर्मशुभाशुभम्
"चित्रगुप्ता, या दोघांचे सगळे वर्तन नीट तपासा." त्याच्या आज्ञेने चित्रगुप्ताने त्यांची सर्व चांगली-वाईट कर्मे पाहिली.
मूलाद्विचारयामास तत इत्याह चांतकम् । चित्रगुप्त उवाच- सत्यमेतौ महाबाहो पुण्यव्रत महाशयौ
मुळापासून सगळं शोधून काढलं आणि मग अंतकाला सांगितलं — चित्रगुप्त म्हणाला, "हे खरं आहे, महाबाहू, हे दोघे पुण्यशील आणि उत्तम हेतूचे होते."
अस्तिचेद्दुष्कृतं किञ्चित्सर्वकर्मविलोकितम् । स्वयंदानं समुत्सृज्य न हि दत्तं द्विजातये
"काही वाईट कर्म असेल, तरी त्यांची सर्व कर्मे तपासली आहेत. त्यांनी स्वतःहून दान दिलं, पण ब्राह्मणाला दिलं नाही."
तेनैव कर्मणा राजन्निमौ नरकगामिनौ । दाता दानं समुत्सृज्य यो न दद्याद्दिवजातये
"त्याच कर्मामुळे, राजन, हे दोघे नरकात जाणार आहेत. जो दाता दान देतो पण ब्राह्मणाला देत नाही—"
स याति नरकं घोरं सर्वभूतभयावहम् । दाता हि न स्मरेद्दानं प्रतिग्राही न याचते ५० 7.3.
"तो सर्व प्राण्यांना भयावह अशा भयंकर नरकात जातो. दान देणाऱ्याने आपलं दान आठवू नये, आणि घेणाऱ्याने मागू नये."
उभयोर्नरके वासो यावच्चन्द्र दिवाकरौ । तस्मादिमौ महापापौ ब्रह्मस्वाहारिणौ प्रभो
"चंद्रसूर्य असतील तोपर्यंत दोघे नरकात राहतात. म्हणून, प्रभो, हे दोघे मोठे पापी, ब्रह्मस्वरुपाचं चोर करणारे आहेत."
नयंतु किंकराः शीघ्रं नरकं प्रतिदारुणम्
"सेवकांनी त्यांना लवकरात लवकर अत्यंत भयंकर नरकात घेऊन जा."
यमाज्ञया ततो दूताः संदष्टौष्ठपुटाः क्रुधा । चिक्षिपुर्नरके घोरे तावेतौ पृथिवीपते
यमाच्या आज्ञेने, क्रोधाने ओठ दातांनी दाबून, यमदूतांनी त्या दोघांना भयंकर नरकात फेकून दिलं, राजन.
तस्मिन्नेव दिने राजन्ननया भार्यया सह । यमदूतैः समागत्य नीतोऽहं यममन्दिरम्
त्याच दिवशी, राजन, माझ्या पत्नीसह मला यमदूतांनी आणून यमाच्या घरात नेलं.
मयापि तत्कृतं कर्म तदाकर्णय भूपते । मूलात्सर्वं प्रवक्ष्यामि शृण्वतां विस्मयप्रदम्
राजाधिराज, मी केलेलं कर्म ऐका. मी सगळं सुरुवातीपासून सांगतो, ऐकणाऱ्याला आश्चर्य वाटेल असं.
पुरासीत्सर्वगो नाम ब्राह्मणोऽहं महाकुलः । सौराष्ट्रदेशवासी च वेदवेदाङ्गपारगः
पूर्वी मी सर्वग नावाचा, मोठ्या घराण्यातला, सौराष्ट्र देशात राहणारा, वेद-वेदान्ग शिकलेला ब्राह्मण होतो.
इयं मंजूकषा नाम मम पत्नी यशस्विनी । पतिव्रता महाभागा पवित्रकुलसंभवा
ही माझी पत्नी, मंजूकषा नावाची, कीर्तीवान, पतीपरायण, फार भाग्यवान आणि पवित्र घराण्यात जन्मलेली आहे.
प्रमत्तोऽहं महाभाग विद्यया वयसाधनैः । अवज्ञां मनसा पित्रोश्चकाराहं युवैकदा
मी, महाभाग्यवती, विद्या आणि तारुण्याच्या गर्वाने, एकदा मनातच माझ्या आईवडिलांचा अपमान केला.
अहं भूरि सभाश्लाघ्यो वनस्थः सर्वकर्मकृत् । धनवान्सुन्दरो ज्ञानी ज्ञातिपोषणतत्परः
मी सभांमध्ये कौतुक मिळवणारा, सर्व कर्तव्ये करणारा, वनात राहणारा, श्रीमंत, देखणा, ज्ञानी आणि नातेवाईकांची काळजी घेणारा होतो.
ममैव पुंसः पितरौ तौ च पापपरायणौ । मुखरौ दययाहीनौ पाखंडिसङ्ग लोलुपौ
माझे स्वतःचे आईवडील पापातच रमणारे, कठोर बोलणारे, दयाशून्य आणि पाखंडी लोकांच्या संगतीला लालायित असे होते.
पौरुषं जीवनं चैव धनं चैव कुलं तथा । विद्या कीर्तिश्च सर्वस्वं पितृभ्यां विफलीकृतम्
माझ्या आईवडिलांनी माझे पुरुषार्थ, आयुष्य, संपत्ती, घराणे, विद्या, कीर्ती आणि सर्व काही व्यर्थ केले.
एतद्विचिन्त्य मनसा मया नृप मुहुर्मुहुः । अवज्ञया परित्यक्ता पित्रोः सेवा शुभप्रदा
हे सर्व मनात पुन्हा पुन्हा विचार करून, राजन, मी आईवडिलांची सेवा, जी शुभ देणारी आहे, तिरस्काराने सोडून दिली.
अनेन कर्मणा राजन्सदारोऽहं यमाज्ञया । विक्षिप्तो नरके दूतैर्यत्रतौ पापिनांवरौ
या वाईट कर्मामुळे, राजन, मी आणि माझी पत्नी यमाच्या दूतांनी नरकात फेकले गेलो, जिथे ते दोघे मोठे पापीही नेले गेले.
एताभ्यां सह पापाभ्यां सदारेण मया नृप । स्थितं च नरके घोरे यावत्कालं शृणुष्व तत्
त्या दोन्ही पापी आणि माझ्या पत्नीबरोबर मी त्या भयंकर नरकात किती काळ होतो, ते ऐका राजन.
युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च । अनुभूतं महादुःखं नरकस्य नृपोत्तम
असंख्य युगांच्या कोटी-कोटी काळासाठी, राजश्रेष्ठ, मी नरकातील मोठ्या यातना भोगल्या.
नरकांते ततः सोऽहं कांतया सह भूपते । गृध्रपक्षकुलेजातौ मृतमांसाशनौ तथा
नरकातील काळ संपल्यावर, राजन, मी आणि माझी प्रियतमा गिधाडांच्या कुळात जन्म घेतला आणि मृत मांस खाऊ लागलो.
एतावपि च तौ राजन्नरकांत गतैषिणौ । जातौ शलभयोर्वंशे भोक्तुं फलं स्वकर्मणः
आणि ते दोघेही, राजन, नरक संपल्यावर पुन्हा जन्म घेण्याची इच्छा धरून, पतंगांच्या वंशात जन्मले, आपल्या कर्माचे फळ भोगायला.
यदेताभ्यां कृतं कर्म्म राजञ्छलभजन्मनि । तदाकर्णय वक्ष्यामि श्रोतॄणां विस्मयप्रदम्
राजन, त्या दोघांनी पतंग म्हणून जन्म घेतल्यावर काय कृत्य केले, ते मी सांगतो, ऐका, ते ऐकणाऱ्यांना आश्चर्य वाटेल.
एकदा सुमहान्वायुः समायातो महीपते । उड्डीय पातितौ तेन गङ्गागर्भे सुनिर्मले
एकदा, राजन, फार मोठा वारा आला आणि त्याने त्यांना उडवून शुद्ध गंगेत टाकले.