जगत्यस्मिन्निरालंबे मधुसूदनमच्युतम् । हस्तावलंबनं स्तोत्रं विष्णुं वंदे परात्परम्
या आधाररहित जगात, मधुसूदन, अच्युत, तुला हे स्तोत्र माझा आधार म्हणून अर्पण करतो; सर्वश्रेष्ठ विष्णूला मी वंदन करतो.
सर्वेश्वरेश्वरविभो परमात्मन्नधोक्षज । हृषीकेश हृषीकेश हृषीकेश नमोस्तु ते
सर्वांच्या प्रभूंचे प्रभू, सर्वशक्तिमान, परमात्मा, अधोक्षज, हृषीकेश, हृषीकेश, हृषीकेश, तुला माझे नमस्कार.
नृसिंहानंत गोविंद भूतभावन केशव । दुरुक्तं दुष्कृतं ध्यातं शम पापं नमोस्तु ते
नृसिंह, अनंत, गोविंद, सर्व सृष्टीचे पालन करणारा, केशव, मी केलेले वाईट बोल, वाईट कृत्य, किंवा वाईट विचार, हे सर्व शांत कर; तुला नमस्कार.
यन्मया चिंतितं दुष्टं स्वचित्तवशवर्तिना । अकार्य्यमघमत्युग्रं तच्छमं नय केशव
माझ्या मनाच्या इच्छेने मी जे वाईट विचार केले, जे अयोग्य, भयंकर पाप केले, हे केशव, ते सर्व शांत कर.
ब्रह्मण्यदेव गोविंद परमार्थपरायण । जगन्नाथ जगद्धातः पापं शमय मेऽच्युत
ब्राह्मणांचे रक्षण करणारा देव, गोविंद, परम सत्याचा ध्यास असलेला, जगाचा स्वामी, जगाचा आधार, अच्युत, माझे पाप शांत कर.
यच्चापराह्णे सायाह्ने मध्याह्ने च तथा निशि । कायेन मनसा वाचा कृतं पापमजानता
दुपारी, संध्याकाळी, मध्यान्ही किंवा रात्री, माझ्या शरीराने, मनाने किंवा वाणीने, अज्ञानाने केलेले पाप,
जानता च हृषीकेश पुंडरीकाक्ष माधव । नामत्रयोच्चारणतः सर्वे यांतु मम क्षयम्
आणि जाणूनबुजून केलेलेही, हे हृषीकेश, पुंडरीकाक्ष, माधव, तुझे तीन नावे उच्चारल्यामुळे माझी सर्व पापे नष्ट होवोत.
शारीरं मे हृषीकेश पुंडरीकाक्ष मानसम् । पापं प्रशममायातु वाक्कृतं मम माधव
माझ्या शरीराने केलेले पाप, हे हृषीकेश, पुंडरीकाक्ष, मनाने केलेले पाप, आणि माझ्या वाणीने केलेले पाप, हे माधव, सर्व शांत होवोत.
यद्भुंजानः पिबंस्तिष्ठन्स्वपञ्जाग्रद्यदास्थितः । अकार्षं पापमर्थार्थं कायेन मनसा गिरा
मी जे काही पाप केलं असेल, ते खाण्यात, पिण्यात, उभं राहण्यात, झोपण्यात, जागं असताना किंवा कोणत्याही अवस्थेत, शरीराने, मनाने किंवा वाणीने, केवळ फायद्यासाठी केलं असेल.
महदल्पमपि प्रायो दुर्योनि नरकावहम् । तत्पापं प्रशमं यातु वासुदेवस्य कीर्तनात्
मोठं असो वा लहान, जे पाप वाईट जन्माला किंवा नरकाला नेणारं आहे, ते सर्व वासुदेवाचं कीर्तन केल्याने शांत होवो.
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं च यत् । तस्मिन्प्रकीर्तिते विष्णौ यत्पापं तत्प्रणश्यतु
परम ब्रह्म, सर्वोच्च धाम, सर्वात पवित्र आणि श्रेष्ठ, त्या विष्णूचं कीर्तन केल्यावर जे काही पाप असेल ते नष्ट होवो.
यत्प्राप्य न निवर्त्तंते गंधस्पर्शादिवर्जिताः । सूरयस्तत्पदं विष्णोस्तत्सर्वं शमयत्वयम्
विष्णूचं ते स्थान, जे मिळवल्यावर साधू पुन्हा परत येत नाहीत, जिथे गंध, स्पर्श वगैरे काहीही राहत नाही, ते स्थान हे सर्व दुःख दूर करो.
पापप्रशमनं स्तोत्रं यः पठेच्छृणुयान्नरः । शारीरैर्मानसैर्वाग्जैः कृतैः पापैः स मुच्यते
जो मनुष्य हे पाप नष्ट करणारं स्तोत्र म्हणतो किंवा ऐकतो, तो शरीर, मन किंवा वाणीने केलेल्या पापांपासून मुक्त होतो.
मुक्तः पापग्रहादिभ्यो याति विष्णोः परं पदम् । तस्मात्पापे कृतं जप्यं स्तोत्रं सर्वाघमर्दनम्
पाप आणि इतर दोषांपासून मुक्त होऊन, तो विष्णूचं परम स्थान मिळवतो. म्हणून, पापासाठी हे स्तोत्र जपावं, कारण ते सर्व दोषांचा नाश करतं.
प्रायश्चित्तमघौघानां पठितव्यं नरोत्तमैः । प्रायश्चित्तैः स्तोत्रवरैर्व्रतैर्नश्यति पातकम्
सर्वोत्तम पुरुषांनी हे स्तोत्र पापांचा प्रायश्चित्त म्हणून म्हणावं. प्रायश्चित्त, उत्तम स्तोत्रं आणि व्रतांनी पाप नष्ट होतं.
ततः कार्याणि संसिद्ध्यै तानि वै भुक्तिमुक्तये । पूर्वजन्मार्जितं पापमैहिकं च नरेश्वर
म्हणून, ही कृत्यं सिद्धीसाठी, भोग आणि मुक्तीसाठी करावीत, राजन, पूर्वजन्मी आणि या जन्मात साठवलेलं पाप दूर करण्यासाठी.
स्तवस्य श्रवणादस्य सद्य एव विलीयते । पापद्रुमकुठारोऽयं पापेंधनदवानलः
या स्तोत्राचं श्रवण केल्यावर पाप लगेच नाहीसं होतं; हे पापाच्या झाडाचा कुऱ्हाड आहे, आणि पापरूपी इंधनाचा दावानळ आहे.
पापराशितमः स्तोम भानुरेष स्तवो नृप । मया प्रकाशितस्तुभ्यं तथा लोकानुकंपया
राजन, हे स्तोत्र पापाच्या अंधाराचा नाश करणारा सूर्य आहे; मी हे तुला लोकांच्या दयेमुळे सांगितलं.
स्तवो योऽयं मया प्राप्तो रहस्यं पितुरादरात् । इतिहासमिमं पुण्यं यः शृणोति नराधिप
हे स्तोत्र, जे मी माझ्या वडिलांकडून प्रेमाने गुप्त स्वरूपात मिळवलं, आणि ही पुण्यकारी कथा, जो कोणी ऐकतो, राजाधिराज,
तस्यापि पुण्यमाहात्म्यं वक्तुं शक्तः स्वयं हरिः । स्वस्ति तेस्तु महाराज गंगायामथ सत्वरम्
त्याचंही पुण्य आणि महात्म्य सांगायला स्वतः हरिही समर्थ आहे. राजन, तुला शुभेच्छा; आता लवकरच—
स्नातुं यामि समायातो मासोऽयं माधवो महान्
मी गंगेत स्नान करायला जातो, कारण हा मोठा माधव महिना आला आहे.
सूत उवाच- यातुं तमुद्यतं नत्वा मुनिं राजा ततो मुदा । विधिं पप्रच्छ संक्षिप्तं स्नानदानक्रियोचितम्
सूतम्हणाले—त्या जाण्यास निघालेल्या ऋषींना वंदन करून, राजाने आनंदाने त्यांना संक्षिप्तपणे स्नान, दान आणि विधी याबद्दल विचारलं.
अंबरीष उवाच- मुने वैशाखमासेऽस्मिन्को विधिः किं तपोऽधिकम् । किं च दानं कथं स्नानं कथं केशवपूजनम्
अंबरीष म्हणाले—मुनिवर, या वैशाख महिन्यात कोणता नियम पाळावा, कोणते तप श्रेष्ठ आहे? कोणते दान द्यावे, कसे स्नान करावे आणि केशवाची पूजा कशी करावी?
कृपया वद विप्रर्षे सर्वज्ञस्त्वं हरिप्रियः । विशेषतोऽपि पूजाया विधिं तीर्थपदे वद
कृपया सांग, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, तू सर्वज्ञ आणि हरिप्रिय आहेस; विशेषतः तीर्थस्थळी पूजेचा नियम सांग.
नारद उवाच-। मेषसंक्रमणे भानोर्माधवे मासि सत्तम । महानद्यां नदीतीरे नदे सरसि निर्झरे
नारद म्हणाले—सूर्य मेष राशीत प्रवेश करतो, त्या माधव महिन्यात, उत्तम राजन, मोठ्या नदीच्या काठी, नदीत, सरोवरात किंवा झऱ्यावर—
देवखातेऽथवा स्नायाद्यथाप्राप्ते जलाशये । दीर्घिका कूप वापीषु नियतात्मा हरिं स्मरन्
देवांनी निर्माण केलेल्या जलाशयात किंवा जिथे पाणी मिळेल तिथे, तलाव, विहीर किंवा बंधाऱ्यात, मन एकाग्र करून, हरिचं स्मरण करत स्नान करावं.
मधुमासस्य शुक्लायामेकादश्यामुपोषितः । पंचदश्यां च वा वीर मेषसंक्रमणेऽपि वा
मधुमासाच्या शुद्ध एकादशीला, किंवा पंधराव्या दिवशी, किंवा मेष संक्रांतीच्या वेळी, हे वीर, उपवास करून,
वैशाखस्नाननियमं ब्राह्मणानामनुज्ञया । मधुसूदनमभ्यर्च्य कुर्यात्सुस्नानपूर्वकम्
ब्राह्मणांची परवानगी घेऊन, वैशाख महिन्यात स्नानाचा नियम पाळावा, मधुसूदनाची पूजा करावी आणि शुद्ध होऊन स्नान करावे.
वैशाखं सकलं मासं मेषसंक्रमणे रवेः । प्रातः सनियमः स्नास्ये प्रीयतां मधुसूदनः
रवि मेष राशीत असताना, संपूर्ण वैशाख महिना, मी सकाळी नियमाने स्नान करीन; मधुसूदन प्रसन्न होवो.
मधुहंतुः प्रसादेन ब्राह्मणानामनुग्रहात् । निर्विघ्नमस्तु मे पुण्यंवैशाखस्नानमन्वहम्
मधुहंतूच्या कृपेने आणि ब्राह्मणांच्या आशीर्वादाने, माझे वैशाख महिन्यातील दररोजचे पुण्यस्नान कोणत्याही अडथळ्याविना पूर्ण होवो.