किमत्र बहुनोक्तेन न विलंबोचितः क्षणः । उद्धरिष्येऽपि भवतीं विरक्तिर्यदि ते हृदि
यात जास्त बोलण्याची गरज नाही; हा क्षण विलंब करण्यास योग्य नाही; तुझ्या मनात वैराग्य असेल तर मी तुला तारून नेईन.
चित्रोवाच-। स्वामिन्न दृष्टयोगेन तव संगतिधर्मतः । ध्रुवं विरक्तं मच्चेतो निंद्यमेतद्भवं प्रति
चित्रा म्हणाली: स्वामी, तुझ्या दर्शनाने आणि आपल्या संगतीमुळे माझे मन नक्कीच तुझ्यापासून विरक्त झाले आहे; हे तुझ्यासाठी निंदनीय आहे.
नूनमेवं मया शास्त्रे श्रुतं यत्साधुसंगमः । अचिंत्यायै नमस्तस्यै ततो नियतायै पुनः
खरंच, मी शास्त्रात ऐकले आहे की सत्पुरुषांची संगत अगम्य असते; तिला मी नमस्कार करते आणि पुन्हा त्या दृढ निश्चयीला वंदन करते.
जातूकर्ण उवाच-। इति भाष्यततस्तेन समं चित्रा ययौ तदा । विद्यमानं धनं किंचिदादाय मुनिनोदिता
जातूकरण म्हणतो: असे म्हणून चित्रा त्याच्यासोबत गेली आणि ऋषींनी सांगितल्याप्रमाणे थोडे धन घेतले.
ततः परं सोऽपि पुनर्द्विजन्मा वैशाखमासे शिवदेहदेहम् । अवाप सस्नौ च दिनेशमस्यै स्नानाय सद्योऽथ ददौ दयालुः
नंतर त्या द्विजाने वैशाख महिन्यात शंकराच्या स्वरूप असलेल्या नदीत स्नान केले आणि लगेचच त्या स्नानाचे पुण्य तिला दिले.
हृदयालुरयं विप्रः स्नापयामास तां तदा । यथोचितविधानेन चित्रामुच्चित्रभाषिणीम्
त्या दयाळू ब्राह्मणाने योग्य पद्धतीने, सुंदर बोलणाऱ्या चित्रेला तेव्हा स्नान घातले.
वैशाखस्नानमाहात्म्यं तत्र शुश्राव सा मुदा । पठमानेषु विप्रेषु पुराणानि पृथक्पृथक्
तेथे तिने आनंदाने वैशाख स्नानाचे महात्म्य ऐकले, ज्या वेळी ब्राह्मण वेगवेगळ्या पुराणांचे पठण करीत होते.
यस्य श्रवणमात्रेण क्षीयते दुरितांधकः । यथा सूर्योदये नैव तिमिरौघः प्रणश्यति
फक्त ते ऐकले तरी दुर्दैवाचा अंधार नाहीसा होतो, जसे सूर्य उगवल्यावर अंधाराचा समूह नष्ट होतो.
सा शिवे शिवतनूजले पुनः स्नानतोऽजनिकरे विधानतः । स्नानतो विमलमानसोदया सूर्यकांतिरिव निर्मला बभौ
ती शिवाच्या पावन पाण्यात पुन्हा विधीपूर्वक स्नान करून, निर्मळ मनाने, सूर्याच्या तेजासारखी उजळ आणि शुद्ध दिसू लागली.
तत्र मज्जंति रेवायां सेवायां निरता हरेः । वैशाखे विविधा लोका लोकानंत्यमभीप्सवः
तेथे, वैशाख महिन्यात, हरिच्या सेवेत मग्न असलेली माणसं रेवा नदीत स्नान करतात आणि अनंत लोकांची प्राप्ती साधतात.
ये नर्मदायामिह शर्मदायामशुद्धकायानपि शोधयंति । विशेषतो माधवमासि मर्त्या भवंति मर्त्याधिपलोकलीलाः
जे लोक, शरीर शुद्ध नसतानाही, या आनंददायी नर्मदेत स्नान करतात, विशेषतः माधव महिन्यात, ते माणसांत श्रेष्ठपद मिळवतात आणि विविध लोकांत आनंद घेतात.
आजन्मनोऽघस्मरणेन रेवा निहंति दृष्टा दशजन्मजं पुनः । स्नाता कथं चिच्छतयोनिजातं संसेविता यच्छति रुद्रलोकम्
रेवा नदी जन्मापासून आठवलेली पापं आणि दहा जन्मांची पापं नष्ट करते; जो कुणी येथे स्नान करतो, जरी तो नीच कुळात जन्मलेला असला, तरी भक्तीने केल्यास त्याला रुद्रलोक मिळतो.
सकलं माधवं मासं सा चित्रा नर्मदाजले । सस्नौ किंचिद्ददौ दानं शक्त्या विप्रेषु नित्यशः
माधव महिनाभर, चित्रा नित्य नर्मदेच्या पाण्यात स्नान करत असे आणि आपल्या शक्तीनुसार दररोज ब्राह्मणांना थोडं दान देत असे.
सर्वपापहरं स्तोत्रं शृणोति श्रद्धया हरेः । विप्राणां तत्र पठतां संगादस्य द्विजन्मनः
जो कुणी श्रद्धेने सर्व पापे दूर करणारे हरिचे स्तोत्र ऐकतो किंवा तेथे ब्राह्मणांसमवेत म्हणतो, त्याला द्विजन्माचा पुण्यलाभ मिळतो.
निमज्ज्य सा माधवमासि पूर्णे रेवाजले तत्र महीसुरेभ्यः । अच्छिद्रमासाद्य यथाविधानं तत्रापि चित्रापि चकार मासम्
माधव महिन्यात, रेवेच्या भरलेल्या पाण्यात योग्य विधीने स्नान करून, चित्रा तिथेही महर्षींसोबत संपूर्ण महिना राहिली.
कुटीरकं तं तु नवं विधाय सुदेवनामापि स भूमिदेवः । उवास रेवासलिले निमज्जंश्चित्रोपरोधादनिशं दयातः
नवीन झोपडी बांधून, सुदेव नावाचा तो भूमिपती राजा, चित्राच्या अडथळ्यामुळे, दयाळूपणाने, दिवस-रात्र रेवेच्या पाण्यात स्नान करत तिथेच राहिला.
अथ कालेन कियता कालधर्ममुपेयिवान् । विप्रस्तदनु सा चित्रा चिरेणैव मृता नृप
काही काळाने, काळानुसार तो ब्राह्मण मरण पावला; आणि बराच काळ गेल्यावर, राजन, चित्राही मरण पावली.
तेन माधवमासस्य सुकृतेन तदैव सा । पुत्री तवाभवन्नूनमदृष्ट्वा यमयातनाम्
माधव महिन्यात मिळालेल्या पुण्यामुळे, तिला लगेचच तुझ्या घरी कन्या म्हणून जन्म मिळाला आणि तिला यमाच्या यातना भोगाव्या लागल्या नाहीत.
तस्य कर्मविपाकोऽयं यदाप्तं भूपतेः कुलम् । वैष्णवं विशदं वीर दुष्प्राप्यं पापकर्मभिः
हे तिच्या कर्माचे फळ आहे की, तिला राजाच्या पवित्र वैष्णव कुळात जन्म मिळाला, हे वीर, जे पापी लोकांना सहज मिळत नाही.
दिव्यादेवी वरं नाम जातं चास्यां नरोत्तम । यच्च दत्तवती चान्नं भोग्यसौख्यसुखानि च
तिच्यात 'वरा' नावाची दिव्य देवी जन्मली, हे नरश्रेष्ठ; आणि तिने दिलेल्या अन्नामुळे तिला आता सुख आणि आनंद मिळत आहेत.
ब्राह्मणाय पुरा तस्मै गणिकात्वेऽपि संगता । स्नात्वा च माधवे मासि किंचित्तत्रापि यद्ददौ
पूर्वी, गणिका असतानाही, ती त्या ब्राह्मणाच्या सहवासात राहिली; माधव महिन्यात स्नान करून तिथेही तिने थोडं दान दिलं.
तस्य दानस्य सा भुंक्ते स्नानस्य च फलोदयम् । पिबते शीतलं तोयं मिष्टान्नं च तथानिशम्
त्या दानाचे आणि स्नानाचे फळ तिला आता मिळत आहे; ती रोज थंड पाणी आणि स्वादिष्ट अन्न पिते.
दिव्यान्भोगान्प्रभुंजाना वर्तते च प्रभोर्गृहे । भुंजते विधिदत्तं च दुःखशोकादिपीडिता
ती दिव्य सुख उपभोगते आणि प्रभूच्या घरी राहते; दुःख आणि शोकाने त्रस्त असलेले लोक विधीने दिलेले अन्न खातात.
यत्पुरा नरनारीणां गृहभंगरताऽभवत् । तस्यकर्मविपाकोऽयमस्याः किंचिदुपस्थितः
पूर्वी जी पुरुष आणि स्त्रियांच्या घरं फोडण्यात तिला आनंद वाटायचा, त्याच कर्माचे फळ म्हणून थोडं दुःख तिला आता मिळालं आहे.
माधवस्नानमाहात्म्याद्विनैव यमयातनाम् । महापापापि ते वीर सुंदरी सा सुताभवत्
माधव स्नानाच्या महिमेमुळे, मोठं पाप असूनही, तिला यमाच्या यातना न भोगता, हे वीर, ती सुंदर कन्या तुझ्या घरी जन्मली.
एतत्ते सर्वमाख्यातं तव पुत्र्या विचेष्टितम् । सर्वजन्मभवं वीर कर्म दुष्कर्मसंभवम्
हे वीर, तुझ्या कन्येने केलेली सर्व कृत्यं, तिच्या सर्व जन्मांतील पुण्य आणि पाप यांचं फळ, मी तुला सांगितलं आहे.
नारद उवाच- जातूकर्णवचश्चित्रमेवमाकर्ण्य भूपतिः । तमुवाच नमस्कृत्य ज्ञानिनं मुनिमादरात्
नारद म्हणाले — जातूकर्णाचे अद्भुत बोल ऐकून राजाने त्या ज्ञानी ऋषीला आदराने वंदन केले आणि त्याला विचारले.
दिवोदास उवाच- कथमेषा विमुच्येत दुःखादस्मान्मुनेधुना । जातूकर्ण उवाच-। कथयामि महत्पुण्यं येनेयं सुखिता भवेत्
दिवोदास म्हणाला — ऋषीवर, ती या दुःखातून आता कशी मुक्त होईल? जातूकर्ण म्हणाला — मी तुला एक मोठे पुण्य सांगतो, ज्यामुळे ती सुखी होईल.
अप्रकाशमपि प्रायः प्रवक्ष्यामि तवाग्रतः । स्वल्पमप्यद्भुतं कर्म विकर्मशतनाशनम्
हे सामान्यपणे गुप्त ठेवले जाते, पण मी तुझ्यासमोर ते सांगतो — अगदी थोडेसे, पण अद्भुत असे कर्मसुद्धा शेकडो पापांचा नाश करू शकते.
यथा हरेर्ध्यानबलेन पापं विनाशमायाति महत्समग्रम् । प्रातस्तदा माधवमासदानस्नानेन घोरं विलयं प्रयाति
जसे हरिच्या ध्यानाच्या बळाने मोठे पाप पूर्णपणे नष्ट होते, तसेच सकाळी माधवाचे स्मरण करत स्नान केल्याने भयंकर पापही नाहीसे होते.