तया नवीनया वीरो भार्यया सहितोऽनिशम् । यथासुखं स बुभुजे विषयान्मनसः प्रियान्
त्या नव्या पत्नीबरोबर सुवीराने दिवस-रात्र आपल्या मनास प्रिय असणाऱ्या सर्व सुखांचा उपभोग घेतला.
धर्माचारेण पुण्यात्मा सत्यपुण्यमतिः सदा । सत्ययामितया सत्या सुमत्याराधितो बभौ
तो नेहमी धर्माचरण करणारा, सत्य आणि पुण्याचा विचार करणारा होता; सत्य आणि सद्बुद्धी असणाऱ्या सत्येने त्याचा सन्मान केला आणि तो तेजस्वी झाला.
निरस्ता तेन सा चित्रा विचित्रा वरवर्णिनी । स्वैरिणी गुणसंसर्गधर्मविद्वेषिणी ततः
त्याने नाकारल्यावर, ती सुंदर आणि तेजस्वी स्त्री स्वतंत्र झाली, चांगुलपणाला विरोध करणारी आणि सज्जनांच्या संगतीला न आवडणारी बनली.
भ्रमते जारसंयुक्ता मुक्ताचारा गतत्रपा । सा पापरतसंयुक्ता रक्ता दूती विकर्मणि
ती वेगवेगळ्या पुरुषांसोबत फिरू लागली, मनमानी वागू लागली, तिला लाज उरली नाही; ती पापी कृत्यांत गुंतली, दूतिणीवर प्रेम करू लागली आणि वाईट गोष्टींमध्ये रमली.
कुशला कुट्टिनीकर्म कलासु त्वन्ययोषिताम् । गृहभंगमसौ चक्रे वक्रेण मनसा हिता
ती इतर स्त्रियांच्या कलांमध्ये आणि दूतिणीच्या कामात तरबेज झाली; वाईट हेतूने, वाकड्या मनाने तिने घरांचे नुकसान केले.
साध्वीं नारीं समाहूय पापवाक्यैश्च नोदयेत् । नर्मलोभकथाकेलि प्रत्ययोत्पत्तिहेतुभिः
ती एखाद्या सती स्त्रीला बोलावून, पापी शब्दांनी तिला फसवत असे; गोड बोलणे, लोभाच्या गोष्टी आणि खेळ यांचा वापर करून विश्वास निर्माण करत असे.
मनांसि चालयेत्पापा पुरुषाणां च योषिताम् । साधूनां सा स्त्रियो भव्याः परेभ्यः प्रतिपादयेत्
ती पापी स्त्री पुरुषांचे आणि स्त्रियांचे मन विचलित करत असे, आणि चांगल्या, सुसंस्कारित स्त्रियांना इतरांकडे सोपवत असे.
कारयत्येव कपटं धर्मग्रामविवर्जनम् । एवं वर्षशतं भुक्त्वा पश्चाद्वेश्याविधिस्थिता
ती कायम फसवणूक करत असे, धर्माचा मार्ग सोडून दिला होता; अशा रीतीने शंभर वर्षे उपभोगून, ती वेश्या म्हणूनच राहिली.
कालेन निधनं प्राप्ता सततं पापनिश्चया । जाता तव गृहे पुत्री दिव्यादेवीति सा सुता
काळानुसार, ती नेहमी पापातच गुंतलेली राहिली आणि अखेरीस मरण पावली; नंतर ती तुझ्या घरी दिव्यादेवी नावाने मुलगी म्हणून जन्मली.
सुंदरी रूपसंपन्ना पुरा दृष्टेन नोदिता । नारद उवाच-। इति तस्य वचः श्रुत्वा दिवोदासोऽतिविस्मितः । उवाच राजा मधुरं जातूकर्णं मुनिं वचः
ती सुंदर आणि रूपवान होती, पण पूर्वीच्या जन्माची आठवण तिला झाली नाही; नारद म्हणाले: हे ऐकून दिवोदास फारच आश्चर्यचकित झाला, आणि राजाने जाटूकरण ऋषींना गोड शब्दांत विचारले.
दिवोदास उवाच-। यदीदृशी सा दुरितप्रचारा सदा दुराचाररता प्रयाता । कथं ममश्रीपतिदैवतस्य महाकुलीनस्य सुतानुरूपा
दिवोदास म्हणाला: जर ती नेहमी वाईट वागणुकीत आणि पापातच रमलेली होती, तर माझ्यासारख्या देवभक्त, मोठ्या घराण्यातील राजाची मुलगी कशी योग्य ठरते?
सुदुर्ल्लभं राजकुले विशाले लेभे च सा श्रीमतिजन्मधन्यम् । पुण्येन केनापि मुने पवित्रे चित्रा विचित्रेण च कर्मकर्त्री
इतक्या मोठ्या आणि प्रसिद्ध राजघराण्यात तिला असा दुर्मिळ आणि भाग्यवान जन्म कसा मिळाला? हे ऋषी, त्या विचित्र आणि वेगवेगळ्या कृत्ये करणाऱ्या स्त्रीने कोणत्या पुण्यामुळे हे पवित्र फळ मिळवले?
नारद उवाच-। इति तस्य वचः श्रुत्वा भूमिपस्य मुनिस्ततः । किञ्चिद्विहस्य तु प्राज्ञो वचः सूनृतमब्रवीत्
नारद म्हणाले: राजाचे हे शब्द ऐकून, त्या ज्ञानी ऋषींनी थोडेसे हसून सत्य आणि मधुर बोलले.
जातूकर्ण उवाच-। चित्रा विचित्रसुरतैरथ वंचयंती प्रच्छन्नकामुकविटान्धनधीविहीनान् । वेश्या बभूव विषपानमितश्चरित्वा कालेन नागनगरे महति प्रसिद्धे
जाटूकरण म्हणाले: चित्रा, प्रेमाच्या वेगवेगळ्या कलांनी, लपून राहणाऱ्या गरीब आणि मूर्ख प्रियकरांना फसवत वेश्या झाली; अशा प्रकारे जगून, ती नागनगरी या मोठ्या शहरात प्रसिद्ध झाली.
कोऽपि तत्र समायातः सायं विप्रः समार्दितः । अर्दमानो विशुद्धात्मा नगरे नागसंज्ञके
त्या ठिकाणी एकदा संध्याकाळी एक ब्राह्मण, दुःखी पण शुद्ध मनाचा, नाग नावाच्या शहरात आला.
अपश्यन्नपरं स्थानं मूढश्चित्रागृहं ययौ । तया संमोहितोऽत्यर्थं वेश्यया दृष्टियोगतः
इतर कुठेही जागा न सापडल्याने, गोंधळलेल्या अवस्थेत तो चित्राच्या घरी गेला; तिथे त्या वेश्येच्या नजरेमुळे तो फारच मोहात पडला.
पादसंवाहनस्नानतांबूलासनभोजनैः । विलासैस्तोषितः सोऽपि खेदहीनोऽभवत्तदा
पाय चोळणे, स्नान, तांबूल, आसन, जेवण आणि सुखद गोष्टींनी तिने त्याला तृप्त केले, आणि त्या वेळी त्याचा थकवा नाहीसा झाला.
ततो विचित्रैः सुरतोपचारैरदृष्टबुद्ध्यैव तया स विप्रः । संसेवितोऽयं रजनीमशेषामवाहयद्भावविशेषलुब्धः
नंतर, प्रेमाच्या वेगवेगळ्या कलांनी तिने त्या ब्राह्मणाची सेवा केली; त्याचे मन अजाण होते, पण तिच्या प्रेमात गुंतून तो संपूर्ण रात्र तिच्यासोबत राहिला.
प्रातः प्रयाणाभिमुखः कथंचिदुवाच चित्रामनुरक्तचित्तः । संतोषितः स्वैश्चरितैः स्वकृत्यैर्वचस्तयाचैकधिया तदानीम्
सकाळी, निघण्याच्या तयारीत असताना, त्याचे मन चित्रावर प्रेमाने भरले होते; तिच्या आणि स्वतःच्या वागणुकीने समाधानी होऊन, एकचित्ताने त्याने तिला बोलले.
ब्राह्मण उवाच-। कार्यः प्रत्युपकारस्ते तोषितेन मया प्रिये । स्वदृढं च निजं दुःखं कथयाम्यविशेषतः
ब्राह्मण म्हणाला: तू माझ्यामुळे आनंदी झालीस, म्हणून मला तुझे उपकार फेडायला हवेत, प्रिय; मी माझे दुःख तुला पूर्णपणे आणि उघडपणे सांगतो.
पुरा कथां हि वदतां विप्राणां नर्मदातटे । शुभं यत्सर्वपापघ्नं तदाकर्णय सादरम्
पूर्वी नरमदा नदीच्या काठी ब्राह्मण लोक कथा सांगत होते, ती सर्व पापांचा नाश करणारी शुभ गोष्ट तू आता लक्षपूर्वक ऐक.
यो दिनत्रयमपि प्रयत्नतः स्नाति मेषउपयादि भास्करे । भास्करेऽनुदित एव माधवे मासि सोऽघनिचयैर्विमुच्यते
जो कोणी वैशाख महिन्यात सूर्य मेष राशीत असताना, सूर्योदयापूर्वी, तीन दिवस तरी मन लावून स्नान करतो, तो मोठ्या पापांपासून मुक्त होतो.
संपूर्णमपि वैशाखे यो बहिः स्नानमाचरेत् । विधिना माधवं देवमर्चयेत्सोपि पापहा
जो संपूर्ण वैशाख महिन्यात बाहेर स्नान करतो आणि विधीपूर्वक माधव देवाची पूजा करतो, तोही पापमुक्त होतो.
पुण्यतीर्थे विशेषेण स्नानदानक्रियादिभिः । महापापैर्विमुच्येत मानवो मासि माधवे
पवित्र तीर्थस्थळी विशेषतः स्नान, दान आणि विधीपूर्वक कर्म केल्याने, वैशाख महिन्यात मनुष्य मोठ्या पापांपासून मुक्त होतो.
तावन्महापापचयः शरीरे शरीरिणस्तिष्ठति निर्विशंकः । यावन्मुदा चोषसि मेषराशिमुपागते मज्जति नो दिनेशे
सूर्य मेष राशीत आला असताना, आनंदाने स्नान न करता जोपर्यंत दिवस संपत नाही, तोपर्यंत शरीरात मोठ्या पापांचा साठा निःसंशय टिकून राहतो.
एवमाकर्णितस्तेषां विप्राणां वदतां मया । अनेकदुरितांभोधि तरणे पोत उत्तमः
त्या ब्राह्मणांच्या बोलण्याचे मी ऐकले आणि अनंत पापांच्या समुद्रातून पार नेणारी उत्तम नौका मला मिळाली.
अदूरे शिवदेहा च वर्ततेऽसौ सरिद्वरा । तत्र स्नातुं गमिष्येऽहं तदाघौघवधाय च
जवळच ती उत्तम नदी आहे, जी शंकराचे स्वरूप आहे; मी तिथे स्नान करायला आणि पापांच्या प्रवाहाचा नाश करायला जाणार आहे.
यदि ते रोचते कांते विरक्तं वामनो भवेत् । तन्मया त्वं समागच्छ वैशाखस्नानहेतवे
हे प्रिये, तुला आवडत असेल किंवा तुझ्या मनात वैराग्य असेल, तर माझ्यासोबत वैशाख स्नानासाठी ये.
अनित्यं जीवितमिदं यौवनं चातिसुंदरम् । हेतुर्नरकवासस्य दुर्वारश्च स नो भवेत्
हे जीवन क्षणभंगुर आहे आणि अतिशय सुंदर असलेले तारुण्यही नरकवासाचे कारण होते, ते आपल्यासाठी आवरता येत नाही.
आराधितस्त्वयाहं च पातितो दुरितार्णवे । महतामपि यत्सत्यं दुष्टस्थितशरीरिणाम्
तू माझी पूजा केलीस तरी मी दुर्दैवाच्या समुद्रात पडलो आहे; हे मोठ्या लोकांनाही, वाईट अवस्थेत शरीर धारण केल्यावर, खरेच होते.