पुरोधसं च धर्मज्ञं ज्ञानवंतं तपस्विनम् । जातूकर्णं प्रणम्यादौ विनयान्वितकंधरः
तो राजा विनयाने आणि नम्रतेने, ज्ञानवान, तपस्वी आणि धर्मज्ञ पुरोहित जातूकरण यांना प्रथम वंदन करतो.
दिवोदास उवाच-। कथयस्व प्रसादेन किमेतस्याहि पातकम् । दिव्यादेव्यास्तु मे पुत्र्या यदेतच्चेष्टितं कृतम्
दिवोदास म्हणाला— 'कृपया सांग, या माझ्या कन्येचे काय अपराध आहे? दिव्यदेवीने असे कोणते कृत्य केले?'
जातूकर्ण उवाच-। तस्यास्तु चेष्टितं वीर दिव्यादेव्या वदाम्यहम् । पूर्वजन्मकृतं सर्वं तन्मे निगदतः शृणु
जातूकरण म्हणाला— 'हे वीर, मी तुला त्या दिव्यदेवीचे सर्व पूर्वजन्मीचे कृत्य सांगतो; माझे बोलणे नीट ऐक.'
आस्ते वाराणसी पुण्या नगरी पापनाशिनी । तस्यामास्ते महाप्राज्ञः सुवीरो नाम नामतः
पापनाशक आणि पुण्यवान अशी वाराणसी नगरी आहे; तिथे सुवीर नावाचा एक ज्ञानी पुरुष राहत होता.
वैश्यजात्यां समुत्पन्नो धनधान्यसमाकुलः । तस्य भार्या महाप्राज्ञ चित्रानाम सुविस्मृता
तो वैश्यजातीमध्ये जन्मलेला, धनधान्याने समृद्ध होता; त्याची पत्नी, मोठ्या बुद्धीची आणि प्रसिद्ध, चित्रा नावाची होती.
कुलाचारं परित्यज्य दुराचारेण वर्तते । न मन्यते हि भर्तारं रौद्रकृत्ये च वर्तते
ती आपल्या घरातील चांगल्या वागणुकीचा त्याग करून वाईट मार्गाने वागत असे; पतीचा तिरस्कार करीत आणि क्रूर कृत्ये करीत असे.
पुण्यकार्यविहीना तु पापं चरति दुर्मतिः । भर्तारं भर्त्सते नित्यं स्वैरिणी कलहप्रिया
ती पुण्यकर्म करीत नसे, वाईट विचारांनी पाप करीत असे; नेहमी पतीला बोल लावत असे, स्वैरिणी आणि भांडणखोर होती.
नित्यं परगृहे वास निरता भ्रमतेऽधिकम् । परच्छिद्रं समापश्येद्दुष्टाभूतेषु सर्वदा
ती नेहमी दुसऱ्यांच्या घरी राहात असे आणि जास्त भटकत असे; नेहमी दुसऱ्यांतील दोष शोधत असे, वाईट स्वभावाची झाली होती.
साधुनिंदारता पापा बहुहास्यकरी सदा । कुसंगतिरता वाचा दुराचारजनप्रिया
ती पापी सत्पुरुषांची निंदा करण्यात आनंद मानत असे आणि नेहमी खूप हसत असे; वाईट संगती आवडत असे आणि वाईट वर्तन करणाऱ्यांना बोलून खूश करत असे.
धूर्ताधर्मजनद्वेषकरी चानृतभाषिणी । विज्ञायैवं सुवीरोऽस्या उपयेमे ततोऽपराम्
ती धूर्त आणि धर्मिष्ठ लोकांचा द्वेष करत असे, खोटे बोलत असे; हे पाहून सुवीराने दुसरी स्त्री पत्करली.
तया नवीनया वीरो भार्यया सहितोऽनिशम् । यथासुखं स बुभुजे विषयान्मनसः प्रियान्
त्या नव्या पत्नीबरोबर सुवीराने दिवस-रात्र आपल्या मनास प्रिय असणाऱ्या सर्व सुखांचा उपभोग घेतला.
धर्माचारेण पुण्यात्मा सत्यपुण्यमतिः सदा । सत्ययामितया सत्या सुमत्याराधितो बभौ
तो नेहमी धर्माचरण करणारा, सत्य आणि पुण्याचा विचार करणारा होता; सत्य आणि सद्बुद्धी असणाऱ्या सत्येने त्याचा सन्मान केला आणि तो तेजस्वी झाला.
निरस्ता तेन सा चित्रा विचित्रा वरवर्णिनी । स्वैरिणी गुणसंसर्गधर्मविद्वेषिणी ततः
त्याने नाकारल्यावर, ती सुंदर आणि तेजस्वी स्त्री स्वतंत्र झाली, चांगुलपणाला विरोध करणारी आणि सज्जनांच्या संगतीला न आवडणारी बनली.
भ्रमते जारसंयुक्ता मुक्ताचारा गतत्रपा । सा पापरतसंयुक्ता रक्ता दूती विकर्मणि
ती वेगवेगळ्या पुरुषांसोबत फिरू लागली, मनमानी वागू लागली, तिला लाज उरली नाही; ती पापी कृत्यांत गुंतली, दूतिणीवर प्रेम करू लागली आणि वाईट गोष्टींमध्ये रमली.
कुशला कुट्टिनीकर्म कलासु त्वन्ययोषिताम् । गृहभंगमसौ चक्रे वक्रेण मनसा हिता
ती इतर स्त्रियांच्या कलांमध्ये आणि दूतिणीच्या कामात तरबेज झाली; वाईट हेतूने, वाकड्या मनाने तिने घरांचे नुकसान केले.
साध्वीं नारीं समाहूय पापवाक्यैश्च नोदयेत् । नर्मलोभकथाकेलि प्रत्ययोत्पत्तिहेतुभिः
ती एखाद्या सती स्त्रीला बोलावून, पापी शब्दांनी तिला फसवत असे; गोड बोलणे, लोभाच्या गोष्टी आणि खेळ यांचा वापर करून विश्वास निर्माण करत असे.
मनांसि चालयेत्पापा पुरुषाणां च योषिताम् । साधूनां सा स्त्रियो भव्याः परेभ्यः प्रतिपादयेत्
ती पापी स्त्री पुरुषांचे आणि स्त्रियांचे मन विचलित करत असे, आणि चांगल्या, सुसंस्कारित स्त्रियांना इतरांकडे सोपवत असे.
कारयत्येव कपटं धर्मग्रामविवर्जनम् । एवं वर्षशतं भुक्त्वा पश्चाद्वेश्याविधिस्थिता
ती कायम फसवणूक करत असे, धर्माचा मार्ग सोडून दिला होता; अशा रीतीने शंभर वर्षे उपभोगून, ती वेश्या म्हणूनच राहिली.
कालेन निधनं प्राप्ता सततं पापनिश्चया । जाता तव गृहे पुत्री दिव्यादेवीति सा सुता
काळानुसार, ती नेहमी पापातच गुंतलेली राहिली आणि अखेरीस मरण पावली; नंतर ती तुझ्या घरी दिव्यादेवी नावाने मुलगी म्हणून जन्मली.
सुंदरी रूपसंपन्ना पुरा दृष्टेन नोदिता । नारद उवाच-। इति तस्य वचः श्रुत्वा दिवोदासोऽतिविस्मितः । उवाच राजा मधुरं जातूकर्णं मुनिं वचः
ती सुंदर आणि रूपवान होती, पण पूर्वीच्या जन्माची आठवण तिला झाली नाही; नारद म्हणाले: हे ऐकून दिवोदास फारच आश्चर्यचकित झाला, आणि राजाने जाटूकरण ऋषींना गोड शब्दांत विचारले.
दिवोदास उवाच-। यदीदृशी सा दुरितप्रचारा सदा दुराचाररता प्रयाता । कथं ममश्रीपतिदैवतस्य महाकुलीनस्य सुतानुरूपा
दिवोदास म्हणाला: जर ती नेहमी वाईट वागणुकीत आणि पापातच रमलेली होती, तर माझ्यासारख्या देवभक्त, मोठ्या घराण्यातील राजाची मुलगी कशी योग्य ठरते?
सुदुर्ल्लभं राजकुले विशाले लेभे च सा श्रीमतिजन्मधन्यम् । पुण्येन केनापि मुने पवित्रे चित्रा विचित्रेण च कर्मकर्त्री
इतक्या मोठ्या आणि प्रसिद्ध राजघराण्यात तिला असा दुर्मिळ आणि भाग्यवान जन्म कसा मिळाला? हे ऋषी, त्या विचित्र आणि वेगवेगळ्या कृत्ये करणाऱ्या स्त्रीने कोणत्या पुण्यामुळे हे पवित्र फळ मिळवले?
नारद उवाच-। इति तस्य वचः श्रुत्वा भूमिपस्य मुनिस्ततः । किञ्चिद्विहस्य तु प्राज्ञो वचः सूनृतमब्रवीत्
नारद म्हणाले: राजाचे हे शब्द ऐकून, त्या ज्ञानी ऋषींनी थोडेसे हसून सत्य आणि मधुर बोलले.
जातूकर्ण उवाच-। चित्रा विचित्रसुरतैरथ वंचयंती प्रच्छन्नकामुकविटान्धनधीविहीनान् । वेश्या बभूव विषपानमितश्चरित्वा कालेन नागनगरे महति प्रसिद्धे
जाटूकरण म्हणाले: चित्रा, प्रेमाच्या वेगवेगळ्या कलांनी, लपून राहणाऱ्या गरीब आणि मूर्ख प्रियकरांना फसवत वेश्या झाली; अशा प्रकारे जगून, ती नागनगरी या मोठ्या शहरात प्रसिद्ध झाली.
कोऽपि तत्र समायातः सायं विप्रः समार्दितः । अर्दमानो विशुद्धात्मा नगरे नागसंज्ञके
त्या ठिकाणी एकदा संध्याकाळी एक ब्राह्मण, दुःखी पण शुद्ध मनाचा, नाग नावाच्या शहरात आला.
अपश्यन्नपरं स्थानं मूढश्चित्रागृहं ययौ । तया संमोहितोऽत्यर्थं वेश्यया दृष्टियोगतः
इतर कुठेही जागा न सापडल्याने, गोंधळलेल्या अवस्थेत तो चित्राच्या घरी गेला; तिथे त्या वेश्येच्या नजरेमुळे तो फारच मोहात पडला.
पादसंवाहनस्नानतांबूलासनभोजनैः । विलासैस्तोषितः सोऽपि खेदहीनोऽभवत्तदा
पाय चोळणे, स्नान, तांबूल, आसन, जेवण आणि सुखद गोष्टींनी तिने त्याला तृप्त केले, आणि त्या वेळी त्याचा थकवा नाहीसा झाला.
ततो विचित्रैः सुरतोपचारैरदृष्टबुद्ध्यैव तया स विप्रः । संसेवितोऽयं रजनीमशेषामवाहयद्भावविशेषलुब्धः
नंतर, प्रेमाच्या वेगवेगळ्या कलांनी तिने त्या ब्राह्मणाची सेवा केली; त्याचे मन अजाण होते, पण तिच्या प्रेमात गुंतून तो संपूर्ण रात्र तिच्यासोबत राहिला.
प्रातः प्रयाणाभिमुखः कथंचिदुवाच चित्रामनुरक्तचित्तः । संतोषितः स्वैश्चरितैः स्वकृत्यैर्वचस्तयाचैकधिया तदानीम्
सकाळी, निघण्याच्या तयारीत असताना, त्याचे मन चित्रावर प्रेमाने भरले होते; तिच्या आणि स्वतःच्या वागणुकीने समाधानी होऊन, एकचित्ताने त्याने तिला बोलले.
ब्राह्मण उवाच-। कार्यः प्रत्युपकारस्ते तोषितेन मया प्रिये । स्वदृढं च निजं दुःखं कथयाम्यविशेषतः
ब्राह्मण म्हणाला: तू माझ्यामुळे आनंदी झालीस, म्हणून मला तुझे उपकार फेडायला हवेत, प्रिय; मी माझे दुःख तुला पूर्णपणे आणि उघडपणे सांगतो.