गुणरूपसमायुक्ता सुशीला चारुमंगला । दिव्यादेवीति विख्याता रूपेणाप्रतिमा भुवि ३७ (द्र. पद्मपुराण [https://sa.wikisource.org/s/fwm भूमिखण्ड, अध्यायः ८५.५४])। पित्रा त्वालोकिता सा तु रूपलावण्यसंयुता । स तां दृष्ट्वा दिवोदासो दिव्यां देवीं सुतां तदा
ती सद्गुणी, सुंदर, सुसंस्कारित आणि मंगलमूर्ती होती. दिव्यादेवी म्हणून ती पृथ्वीवर अनुपम रूपाची प्रसिद्ध झाली.
कस्मै च दीयते कन्या सुवराय महात्मने । इति चिंतापरो भूत्वा समालोक्य नरोत्तमः
तिच्या वडिलांनी तिचे रूप आणि सौंदर्य पाहिले. दिवोदासाने आपली दिव्य कन्या दिव्यादेवी पाहून विचार केला—ही कन्या कुणाला द्यावी?
रूपदेशस्य राजानं सम्यग्ज्ञात्वा महीपतिः । चित्रसेनं महात्मानं समाहूय ततो नृपः
त्या प्रदेशाचा राजा कोण आहे हे नीट समजून, त्या बुद्धिमान राजाने महात्मा चित्रसेनाला बोलावले.
कन्यां ददौ दिवोदासश्चित्रसेनाय धीमते । तस्या विवाहकालस्य संप्राप्ते समये नृप
दिवोदासाने आपली कन्या हुशार चित्रसेनाला दिली. विवाहाचा योग्य काळ आल्यावर, राजन,
मृतोऽसौ चित्रसेनस्तु कालधर्मेण वै किल । दिवोदासश्च धर्मात्मा चिंतयामास भूपतिः
चित्रसेन काळानुसार मरण पावला. त्यावर धर्मनिष्ठ दिवोदास राजा चिंतेत पडला.
ब्राह्मणांश्च समाहूय पप्रच्छ नृपनंदन । अस्या विवाहकाले तु चित्रसेनो दिवं गतः
राजपुत्राने ब्राह्मणांना बोलावून विचारले—'विवाहाच्या वेळी चित्रसेन स्वर्गवासी झाला आहे.'
अस्यास्तु कीदृशं कर्म भविष्यति ब्रुवंतु मे । ब्राह्मण उवाच-। विवाहो जायते राजन्कन्यायास्तु विधानतः
'आता या मुलीचे काय करावे, सांगा,' असे त्याने विचारले. ब्राह्मण म्हणाले—'कन्येचा विवाह विधिप्रमाणेच करावा.'
पतिर्मृत्युं प्रयात्येव यो वा त्यागं करोति च । महाधिव्याधिना भीतस्त्यागं कृत्वा प्रयाति च
'पती मरण पावला, किंवा तिला सोडून गेला, किंवा मोठ्या आजाराच्या भीतीने तिला सोडून गेला, तर तो दूर जातो.'
प्रव्राजितो भवेद्राजन्धर्मशास्त्रेषु दृश्यते । तस्यां रजस्वलायां च अन्यः पतिर्विधीयते
'राजन, जर तो संन्यासी झाला, धर्मशास्त्रात तसे सांगितले आहे, आणि ती स्त्री ऋतुमती असेल, तर तिच्यासाठी दुसरा पती ठरवला जातो.'
विवाहं तु प्रधानेन पिता कुर्यान्न संशयः । एवं राजन्समादिष्टं धर्मशास्त्रे शुभैर्जनैः
मुख्य पुरुषाशीच वडिलांनी तिचा विवाह करावा, यात शंका नाही. राजन, धर्मशास्त्रात सज्जनांनी असेच सांगितले आहे.
विवाहः क्रियतामस्या इत्यूचुस्ते द्विजोत्तमाः । दिवोदासश्च धर्मात्मा ब्राह्मणैस्तु प्रणोदितः
'हिचा विवाह करावा,' असे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी सांगितले. धर्मनिष्ठ दिवोदास ब्राह्मणांनी सांगितल्यावर तयार झाला.
विवाहार्थं महाराज मानसं कृतवान्नृप । पुनर्दत्ता प्रदानेन दिव्यादेवी नृपोत्तम
महाराज, विवाहासाठी त्या राजाने मनाशी ठरवले. उत्तम राजांमध्ये दिव्यादेवीचा पुन्हा विवाह लावून दिला.
पुष्पसेनाय पुण्याय तस्मै राज्ञे महात्मने । मृत्युधर्मं गतो राजा विवाहसमयेऽपि सः
पुष्पसेन या पुण्यवान आणि महात्मा राजाला ती दिली गेली. तिचा पहिला नवरा विवाहाच्या वेळीच मरण पावला होता.
यदा यदा महाभागो दिव्यादेव्याश्च भूपतिः । करोति स पितोद्योगं विवाहस्यातिदुःखितः
जेव्हा जेव्हा दिव्यादेवीच्या वडिलांनी तिच्या विवाहाची तयारी केली, तेव्हा ते खूप दुःखी होत.
भर्तापि म्रियते काले प्राप्तलग्नस्तदा तदा । एकविंशतिभर्तारः कालेकाले मृतास्ततः
त्या स्त्रीच्या प्रत्येक पतीचा योग्य वेळी मृत्यू झाला; अशा रीतीने एकोणवीस पती एकामागोमाग एक मरण पावले.
ततो राजा महादुःखी संजातः ख्यातविक्रमः । समालोक्य तमाहूय मंत्रिभिः सह निश्चलः
तेव्हा पराक्रमी राजा फार दुःखी झाला; हे पाहून त्याने आपल्या मंत्र्यांना बोलावले आणि स्थिर राहिला.
स्वयंवरे महाबुद्धिं चकार पृथिवीपतिः । अथ तेन समाहूता राजानो विविधा नृपाः
त्या बुद्धिमान राजाने स्वतःवरासाठी मोठा सोहळा ठेवला; त्याच्या बोलावणीवर अनेक राजे आणि नरेश एकत्र जमले.
स्वयंवरार्थं वै तस्या बहवो धर्मतत्पराः । तस्यास्तु रूपसंक्षुब्धा मृत्युना प्रेषिता नृपाः
त्या स्त्रीच्या स्वयंवरासाठी अनेक धर्मनिष्ठ राजे आले; पण तिच्या सौंदर्याने मोहित होऊन, मृत्यूच्या इच्छेने प्रेरित होऊन, ते राजे—
संग्रामं चक्रिरे मूढा मृतास्तेऽथ परस्परम् । एवं तेषां क्षयो जातः क्षत्त्रियाणां नरेश्वर
मूर्खपणाने एकमेकांशी युद्ध करू लागले आणि मृत्युमुखी पडले; अशा प्रकारे, हे राजाधिराज, त्या क्षत्रियांचा नाश झाला.
दिव्यादेवी च दुःखार्ता रुरोद करुणं ततः । बालामालोक्य तां राजा रुदंतीं चातिदुःखिताम्
ती दिव्यदेवी दुःखाने व्याकुळ होऊन करुण रडू लागली; ती बालिका रडताना आणि फार दुःखी दिसत असताना, राजाने—
पुरोधसं च धर्मज्ञं ज्ञानवंतं तपस्विनम् । जातूकर्णं प्रणम्यादौ विनयान्वितकंधरः
तो राजा विनयाने आणि नम्रतेने, ज्ञानवान, तपस्वी आणि धर्मज्ञ पुरोहित जातूकरण यांना प्रथम वंदन करतो.
दिवोदास उवाच-। कथयस्व प्रसादेन किमेतस्याहि पातकम् । दिव्यादेव्यास्तु मे पुत्र्या यदेतच्चेष्टितं कृतम्
दिवोदास म्हणाला— 'कृपया सांग, या माझ्या कन्येचे काय अपराध आहे? दिव्यदेवीने असे कोणते कृत्य केले?'
जातूकर्ण उवाच-। तस्यास्तु चेष्टितं वीर दिव्यादेव्या वदाम्यहम् । पूर्वजन्मकृतं सर्वं तन्मे निगदतः शृणु
जातूकरण म्हणाला— 'हे वीर, मी तुला त्या दिव्यदेवीचे सर्व पूर्वजन्मीचे कृत्य सांगतो; माझे बोलणे नीट ऐक.'
आस्ते वाराणसी पुण्या नगरी पापनाशिनी । तस्यामास्ते महाप्राज्ञः सुवीरो नाम नामतः
पापनाशक आणि पुण्यवान अशी वाराणसी नगरी आहे; तिथे सुवीर नावाचा एक ज्ञानी पुरुष राहत होता.
वैश्यजात्यां समुत्पन्नो धनधान्यसमाकुलः । तस्य भार्या महाप्राज्ञ चित्रानाम सुविस्मृता
तो वैश्यजातीमध्ये जन्मलेला, धनधान्याने समृद्ध होता; त्याची पत्नी, मोठ्या बुद्धीची आणि प्रसिद्ध, चित्रा नावाची होती.
कुलाचारं परित्यज्य दुराचारेण वर्तते । न मन्यते हि भर्तारं रौद्रकृत्ये च वर्तते
ती आपल्या घरातील चांगल्या वागणुकीचा त्याग करून वाईट मार्गाने वागत असे; पतीचा तिरस्कार करीत आणि क्रूर कृत्ये करीत असे.
पुण्यकार्यविहीना तु पापं चरति दुर्मतिः । भर्तारं भर्त्सते नित्यं स्वैरिणी कलहप्रिया
ती पुण्यकर्म करीत नसे, वाईट विचारांनी पाप करीत असे; नेहमी पतीला बोल लावत असे, स्वैरिणी आणि भांडणखोर होती.
नित्यं परगृहे वास निरता भ्रमतेऽधिकम् । परच्छिद्रं समापश्येद्दुष्टाभूतेषु सर्वदा
ती नेहमी दुसऱ्यांच्या घरी राहात असे आणि जास्त भटकत असे; नेहमी दुसऱ्यांतील दोष शोधत असे, वाईट स्वभावाची झाली होती.
साधुनिंदारता पापा बहुहास्यकरी सदा । कुसंगतिरता वाचा दुराचारजनप्रिया
ती पापी सत्पुरुषांची निंदा करण्यात आनंद मानत असे आणि नेहमी खूप हसत असे; वाईट संगती आवडत असे आणि वाईट वर्तन करणाऱ्यांना बोलून खूश करत असे.
धूर्ताधर्मजनद्वेषकरी चानृतभाषिणी । विज्ञायैवं सुवीरोऽस्या उपयेमे ततोऽपराम्
ती धूर्त आणि धर्मिष्ठ लोकांचा द्वेष करत असे, खोटे बोलत असे; हे पाहून सुवीराने दुसरी स्त्री पत्करली.