सुप्ता वा तिष्ठतस्तत्र सेव्यमानौ निजालिभिः । इति ते सर्वमाख्यातं नैत्यकं चरितं हरेः
तिथे, झोपेत असो वा जागे असो, त्यांच्या आपल्या सख्यांनी त्यांची सेवा केली जाते. अशा प्रकारे मी तुला हरिच्या नित्याच्या लीला सांगितल्या.
पापिनोऽपि विमुच्यंते श्रवणादस्य नारद । नारद उवाच- धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वया देवि न संशयः
हे नारद, हे ऐकले की पापीही मुक्त होतात. नारद म्हणाले - देवी, मी धन्य आहे, तुझ्या कृपेने मला हे लाभले, यात शंका नाही.
हरेर्दैनंदिनीलीला यतो मेऽद्य प्रकाशिता । सूत उवाच- इत्युक्त्वा तां परिक्रम्य तया चापि प्रपूजितः
आज तू मला हरिच्या नित्य लीला उघड केल्यास. सूत म्हणतो - असे म्हणून नारदांनी तिची प्रदक्षिणा केली आणि तिच्याकडून सन्मान मिळवला.
अंतर्धानं गतो ब्रह्मन्नारदो मुनिसत्तमः । मयाप्येतच्चानुपूर्व्यात्सर्वमेव प्रकीर्तितम्
हे ब्राह्मण, श्रेष्ठ मुनी नारद अदृश्य झाले. मीही हे सर्व तुला क्रमाने सांगितले.
जपेन्नित्यं प्रयत्नेन मंत्रयुग्ममनुत्तमम् । कृष्णवक्त्रादिदं लब्धं पुरा रुद्रेण यत्नतः
कोणीही हे श्रेष्ठ मंत्रयुग्म नेहमी भक्तीने जपावे, जे कृष्णाच्या मुखातून रुद्राने मोठ्या प्रयत्नाने मिळवले होते.
तेनोक्तं नारदायापि नारदेन ममोदितम् । संस्कारांश्च विधायैव मयाप्येतत्तवोदितम्
रुद्राने नारदाला सांगितले, नारदाने मला सांगितले, आणि योग्य विधी करून मीही तुला हे सांगितले.
त्वयाप्येतद्गोपनीयं रहस्यं परमाद्भुतम् । शौनक उवाच- कृतकृत्योभवं साक्षात्त्वत्प्रसादादहं गुरो
हे अद्भुत रहस्य तुलाही गुप्त ठेवावे लागेल.
रहस्यानां रहस्यं यत्त्वया मह्यं प्रकाशितम् । सूत उवाच- धर्मानेतानुपातिष्ठञ्जल्पन्मंत्रमहर्निशम्
शौनक म्हणाले - गुरो, तुझ्या कृपेने मी प्रत्यक्ष कृतार्थ झालो.
अचिरादेव तद्दास्यमवाप्स्यसि न संशयः । मयापि गम्यते ब्रह्मन्नित्यमायतनं विभोः
तू मला रहस्यांपैकी रहस्य सांगितलेस. सूत म्हणतो - हे कर्तव्य पाळून आणि मंत्र अखंड जपत राहून,
गुरोर्गुरोर्भानुजायाः कूले गोपीश्वरस्य च
लवकरच तुला ती सेवा मिळेल, यात शंका नाही. मीही, हे ब्राह्मण, नेहमी प्रभूच्या निवासस्थानी जातो,
इदं चरित्रं परमं पवित्रं प्रोक्तं महेशेन महानुभावम् । शृण्वंति ये भक्तियुता मनुष्यास्ते यांति नित्यं पदमच्युतस्य
यमुनाच्या काठी, गोपींच्या स्वामीच्या स्थळी आणि गुरूच्या गुरूच्या पत्नीच्या ठिकाणी.
धन्यं यशस्यमायुष्यमारोग्याभीष्टसिद्धिदम् । स्वर्गापवर्गसंपत्तिकारणं पापनाशनम्
हे चरित्र अत्यंत पवित्र आणि श्रेष्ठ आहे, महादेवाने सांगितलेले. जे मनुष्य भक्तीने ऐकतात, ते नेहमी अच्युताच्या धामाला पोहोचतात.
भक्त्या पठंति ये नित्यं मानवा विष्णुतत्पराः । न तेषां पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकात्कथंचन
हे ऐकणाऱ्यांना धन्यता, कीर्ती, दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि इच्छित फल मिळते; हे स्वर्ग आणि मुक्ती मिळवून देणारे, पाप नष्ट करणारे आहे.
ऋषय ऊचुः - सूतसूत महाभाग रोमहर्षणनंदन । कथा रम्या त्वया प्रोक्ता लोकस्यानंददायिनी
ऋषी म्हणाले - सूत, सूत, हे महाभाग, रोमहर्षणाचा पुत्र, तू सांगितलेली कथा अतिशय रम्य आहे, ती सर्व लोकांना आनंद देणारी आहे.
श्रीकृष्णस्य महाभाग चरितं महदद्भुतम् । श्रुतं सर्वं त्वया प्रोक्तं निर्वृतिस्तेन चाभवत्
श्रीकृष्णांच्या अद्भुत आणि महान लीला, हे भाग्यवान, तुझ्या कडून पूर्णपणे ऐकल्या गेल्या. त्या ऐकून मनाला समाधान मिळालं.
अहो श्रीकृष्णमाहात्म्यं भक्तानां गतिदायकम् । यतस्तेन महाभाग निर्वृतिं को न चाप्नुयात्
अहो, श्रीकृष्णाचं महात्म्य भक्तांना मुक्ती देणारं आहे. त्यामुळे, हे भाग्यवान, कोणाला समाधान मिळणार नाही असं कसं होईल?
अतः पुनरपि श्रीमत्कृष्णस्य चरितं महत् । श्रोतुमिच्छामहे चान्यद्व्रतदानार्हणादिकम्
म्हणूनच, आम्हाला पुन्हा श्रीकृष्णांच्या महान लीला ऐकायच्या आहेत, आणि त्याचबरोबर व्रत, दान, पूजा यासारख्या इतर गोष्टीही जाणून घ्यायच्या आहेत.
स्नानं वापि महाभाग यथा येन कृतं पुरा । तत्सर्वं विस्तराद्ब्रूहि यथा नो निर्वृतिर्भवेत्
हे भाग्यवान, पूर्वी स्नान वगैरे विधी कोणी आणि कसे केले, ते सर्व विस्ताराने सांग, म्हणजे आम्हाला समाधान मिळेल.
सूत उवाच- साधु पृष्टं द्विजश्रेष्ठा लोकानां तारणं परम् । यूयं कृतार्थाः कृष्णस्य भक्त्या संपूर्णमानसाः
सूतम्हणाला— हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, तुम्ही फार चांगला प्रश्न विचारला. हा विषय सर्व लोकांचं कल्याण करणारा आहे. श्रीकृष्णावरच्या भक्तीमुळे तुमचं मन पूर्णपणे तृप्त झालं आहे.
श्रीकृष्णचरितं पुण्यं साधूनां हर्षदं परम् । प्रवक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठा महदाख्यानमुत्तमम्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, मी आता श्रीकृष्णांच्या पुण्य आणि अत्यंत आनंददायक लीलांचं, हे उत्तम आणि महान आख्यान सांगणार आहे.
एकदा नारदो लोकान्पर्यटन्भगवत्प्रियः । मथुरायामंबरीषं कृष्णाराधनतत्परम्
एकदा भगवंतांना प्रिय असलेला नारद ऋषी सर्व लोकांत फिरत होता. मथुरेत त्याला अंबरिष कृष्णाच्या भक्तीत मग्न दिसला.
महाभागं व्रतपरं ददर्श मुनिसत्तमः । स आगतं मुनिवरं सत्कृत्य मुनिसत्तमः
व्रतपरायण आणि अत्यंत भाग्यवान असा अंबरिष त्या श्रेष्ठ ऋषीला दिसला. नारद तिथे आला तेव्हा त्याचं योग्य आदराने स्वागत केलं.
भवंत इव पप्रच्छ श्रद्धया हृष्टमानसः । अंबरीष उवाच-। यन्मुने परमं ब्रह्म वेदवादिभिरुच्यते
श्रद्धेने आणि आनंदी मनाने त्याने नारदाला जसं तुम्ही विचारता तसं विचारलं. अंबरिष म्हणाला— ऋषीवर, वेदज्ञांनी ज्याला परम ब्रह्म म्हटलं आहे,
स देवः पुंडरीकाक्षः स्वयं नारायणः परः । योऽमूर्तो मूर्तिमानीशो व्यक्तोऽव्यक्तः सनातनः
तो कमळासारख्या डोळ्यांचा देव म्हणजेच नारायण, तोच परमेश्वर आहे. तो निर्गुण असूनही सगुण आहे, प्रकट आणि अप्रकट, आणि शाश्वत आहे.
सर्वभूतमयोऽचिंत्यो ध्यातव्यः स कथं हरिः । यस्मिन्सर्वमिदं विश्वमोतं प्रोतं प्रतिष्ठितम्
तो सर्व जीवांचा आधार आहे, त्याचं स्वरूप समजणं अशक्य आहे, आणि त्याचं ध्यान करावं लागतं. या संपूर्ण विश्वाचं अस्तित्व त्याच्यामध्ये आहे.
अव्यक्तमेकं परमं परमात्मेति विश्रुतम् । यतो जन्मादि जगतो यो निर्माय स्वयं भुवम्
एकच तो अव्यक्त, सर्वोच्च, परमात्मा म्हणून प्रसिद्ध आहे. जगाचं उत्पत्ती ज्याच्यापासून होते, आणि जो स्वतः पृथ्वीची निर्मिती करतो.
ददौ तस्मै च निगमानात्मन्येव व्यवस्थितान् । कथमाराध्यते सोऽयं समग्रपुरुषार्थदः
त्याने वेद स्वतःमध्ये स्थिर ठेवून इतरांना दिले. असा हा सर्व पुरुषार्थ देणारा देव कसा पूजावा हे सांग.
योगिनामपि दुर्गम्यस्तदेतत्कृपया वद । अनाराधित गोविंदा न विदंति हितोदयम्
तो योग्यांनाही सहज मिळत नाही, कृपा करून हे सांग. गोविंदाची पूजा न करता कुणालाही खऱ्या कल्याणाचा अनुभव येत नाही.
न तपो यज्ञदानानां लभते फलमुत्तमम् । अनास्वादितगोविंदपदांबुजरसश्च यः
जो गोविंदाच्या चरणकमळाचा अमृतरस चाखत नाही, त्याला तप, यज्ञ किंवा दानाचं श्रेष्ठ फळ मिळत नाही.
मनोरथपथातीतं स्फीतं नाकलयेत्फलम् । हरेराराधनं हित्वा दुरितौघ निवारणम्
फक्त इच्छेच्या मार्गावरून मिळणाऱ्या फळापेक्षा कितीतरी मोठं फळ हरिची पूजा सोडून मिळत नाही, कारण तीच सर्व पापांचं निवारण करते.