राजमार्गे व्रजद्वारि यत्र सर्वे व्रजौकसः । कृष्णोऽपि तान्समागम्य यथावदनुपूर्वशः
राजमार्गावर, व्रजाच्या प्रवेशद्वारी, जिथे सर्व व्रजवासी एकत्र येतात, तिथे कृष्णही योग्य रीतीने सर्वांना भेटतो.
दर्शनस्पर्शनैर्वाचा स्मितपूर्वावलोकनैः । गोपवृद्धान्नमस्कारैः कायिकैर्वाचिकैरपि
तो दर्शन, स्पर्श, बोलणे आणि हसरे कटाक्ष याने, तसेच वयोवृद्ध गवळ्यांना नम्रतेने वंदन करून त्यांचा सन्मान करतो.
अष्टांगपातैः पितरौ रोहिणीमपि नारद । नेत्रांतसूचितेनैव विनयेन प्रियां तथा
आई-वडिलांना आणि रोहिणीला अष्टांग नमस्कार करून, आणि डोळ्यांच्या कोपऱ्यातून विनय दाखवून आपल्या प्रियेला अभिवादन करतो.
एवं तैस्तद्यथायोग्यं व्रजौकोभिः प्रपूजितः । गवालये तथा गाश्च संप्रवेश्य समंततः
अशा प्रकारे व्रजवासीयांकडून योग्य सन्मान मिळाल्यावर, तो सर्व बाजूंनी गायींना गोठ्यात नेत असतो.
पितृभ्यामर्थितो याति भ्रात्रा सह निजालयम् । स्नात्वा पीत्वा तत्र किंचिद्भुक्त्वा मात्रानुमोदितः
आई-वडिलांनी विनंती केल्यावर, तो भावासोबत आपल्या घरी जातो; तिथे आंघोळ, पाणी पिऊन, थोडेसे खाऊन, आईकडून समाधान मिळवतो.
गवालयं पुनर्याति दोग्धुकामो गवां पयः । ताश्च दुग्ध्वा दोहयित्वा पाययित्वा च काश्चन
पुन्हा तो गोठ्यात जातो, गायींचे दूध काढण्यासाठी; काही गायींचे दूध काढतो, काहींना दूध पाजतो.
पित्रा सार्द्धं गृहं याति तत्र भावशतानुगः । तत्र पित्रा पितृव्यैश्च तत्पुत्रैश्च बलेन च
वडिलांसोबत, अनेक भावना मनात घेऊन, तो पुन्हा घरी जातो; तिथे वडील, काका, त्यांची मुले आणि बलराम यांच्या सोबत असतो.
भुनक्ति विविधान्नानि चर्व्यचोष्यादिकानि च । तन्मतिः प्रार्थनात्पूर्वं राधिका च तदैव ह
तो विविध प्रकारचे, चावण्यास व शोषण्यास योग्य असे पदार्थ खातो; त्यांच्या विनंतीवरून, त्याच वेळी राधिकाही
प्रस्थापयेत्सखीद्वारा पक्वान्नानि तदालयम् । श्लाघयंश्च हरिस्तानि भुक्त्वा पित्रादिभिः सह
आपल्या सखीमार्फत शिजवलेले पदार्थ कृष्णाच्या घरी पाठवते; हरी ते पदार्थ वडील व इतरांसोबत खातो आणि त्यांची स्तुती करतो.
सभागृहं व्रजेत्तैश्च जुष्टं बंदिजनादिभिः । पक्वान्नानि गृहीत्वा याः सख्यस्तत्र पुरागताः
तो नातेवाईक व इतरांनी भरलेल्या सभागृहात जातो; तिथे आधी आलेल्या सख्या शिजवलेले पदार्थ उचलतात.
बहूनि च पुनस्तानि प्रदत्तानि यशोदया । सख्यस्तत्र तया दत्तं कृष्णोच्छिष्टं नयंति च
पुन्हा, यशोदा अनेक पदार्थ देते; सख्या तिथे तिच्या हातून मिळालेले आणि कृष्णाने उरलेले पदार्थ घेऊन जातात.
सर्वं ताभिः समानीय राधिकायै निवेद्यते । सापि भुक्त्वा सखीवर्गयुता तदनुपूर्वशः
त्या सर्व पदार्थांना सख्या एकत्र करून राधिकेला अर्पण करतात; राधिकाही आपल्या सखीसमूहासह योग्य क्रमाने ते पदार्थ खातात.
सखीभिर्मंडिता तिष्ठेदभिसर्त्तुं समुद्यता । प्रस्थाप्यते मया काचिदित एव ततः सखी
सख्या तिचे सुंदर अलंकरण करतात आणि ती बाहेर जाण्यास सज्ज होते; मग, माझ्या सांगण्यावरून, तिथून एक सखी पाठवली जाते.
तयाभिसारिता साथ यमुनायाः समीपतः । कल्पवृक्षनिकुंजेऽस्मिन्दिव्यरत्नमये गृहे
त्या सखीने बोलावल्यावर, ती यमुनेच्या काठी येते; या कल्पवृक्षांच्या कुंजात, दिव्य रत्नांनी बनवलेल्या घरात,
सितकृष्णनिशायोग्यवेषा याति सखीवृता । कृष्णोऽपि विविधं तत्र दृष्ट्वा कौतूहलं ततः
दिवस-रात्रीस योग्य असा पोशाख घालून, सख्यांसह ती तिथे जाते; कृष्णही तिथे विविध गोष्टी पाहून कुतूहलाने भरून जातो.
कात्यायन्या मनोज्ञानि श्रुत्वा संगीतकान्यपि । धनधान्यादिभिस्ताश्च प्रीणयित्वा विधानतः
कात्यायनीचे मनोहारी गीत ऐकून, आणि नियमानुसार त्यांना धन, धान्य वगैरे देऊन प्रसन्न करतो.
जनैराराधितो मात्रा याति सख्यानिकेतनम् । मातरि प्रस्थितायां च भोजयित्वा ततो गृहम्
लोकांनी आणि आईने सन्मान दिल्यावर तो आपल्या मित्राच्या घरी जातो. आई निघून गेल्यावर, तिला जेवू घातल्यावर, मग तो आपल्या घरी परततो.
संकेतकं कांतयात्र समागच्छेदलक्षितः । मिलित्वा तावुभावत्र क्रीडतो वनराजिषु
प्रियेकडून दिलेला खूण ओळखून तो ठरलेल्या जागी येतो. तिथे दोघं भेटतात आणि वनातल्या सुंदर जागी खेळू लागतात.
विहारैर्विविधै रासलास्यहासपुरस्सरैः । सार्द्धयामद्वयं नीत्वा रात्रेरेवं विहारतः
रास, नृत्य, हास्य आणि इतर अनेक खेळांनी दोघं रात्रभर आनंदात वेळ घालवतात.
सुषुप्सू विशतः कुंजं पक्षिणीभिरलक्षितौ । एकांते कुसुमैः कॢप्ते केलितल्पे मनोहरे
झोप यावी म्हणून दोघं पक्ष्यांच्या नजरेपासून दूर असलेल्या एकांत कुंजात जातात. तिथे फुलांनी सजवलेल्या सुंदर शय्येवर ते विश्रांती घेतात.
सुप्ता वा तिष्ठतस्तत्र सेव्यमानौ निजालिभिः । इति ते सर्वमाख्यातं नैत्यकं चरितं हरेः
तिथे, झोपेत असो वा जागे असो, त्यांच्या आपल्या सख्यांनी त्यांची सेवा केली जाते. अशा प्रकारे मी तुला हरिच्या नित्याच्या लीला सांगितल्या.
पापिनोऽपि विमुच्यंते श्रवणादस्य नारद । नारद उवाच- धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वया देवि न संशयः
हे नारद, हे ऐकले की पापीही मुक्त होतात. नारद म्हणाले - देवी, मी धन्य आहे, तुझ्या कृपेने मला हे लाभले, यात शंका नाही.
हरेर्दैनंदिनीलीला यतो मेऽद्य प्रकाशिता । सूत उवाच- इत्युक्त्वा तां परिक्रम्य तया चापि प्रपूजितः
आज तू मला हरिच्या नित्य लीला उघड केल्यास. सूत म्हणतो - असे म्हणून नारदांनी तिची प्रदक्षिणा केली आणि तिच्याकडून सन्मान मिळवला.
अंतर्धानं गतो ब्रह्मन्नारदो मुनिसत्तमः । मयाप्येतच्चानुपूर्व्यात्सर्वमेव प्रकीर्तितम्
हे ब्राह्मण, श्रेष्ठ मुनी नारद अदृश्य झाले. मीही हे सर्व तुला क्रमाने सांगितले.
जपेन्नित्यं प्रयत्नेन मंत्रयुग्ममनुत्तमम् । कृष्णवक्त्रादिदं लब्धं पुरा रुद्रेण यत्नतः
कोणीही हे श्रेष्ठ मंत्रयुग्म नेहमी भक्तीने जपावे, जे कृष्णाच्या मुखातून रुद्राने मोठ्या प्रयत्नाने मिळवले होते.
तेनोक्तं नारदायापि नारदेन ममोदितम् । संस्कारांश्च विधायैव मयाप्येतत्तवोदितम्
रुद्राने नारदाला सांगितले, नारदाने मला सांगितले, आणि योग्य विधी करून मीही तुला हे सांगितले.
त्वयाप्येतद्गोपनीयं रहस्यं परमाद्भुतम् । शौनक उवाच- कृतकृत्योभवं साक्षात्त्वत्प्रसादादहं गुरो
हे अद्भुत रहस्य तुलाही गुप्त ठेवावे लागेल.
रहस्यानां रहस्यं यत्त्वया मह्यं प्रकाशितम् । सूत उवाच- धर्मानेतानुपातिष्ठञ्जल्पन्मंत्रमहर्निशम्
शौनक म्हणाले - गुरो, तुझ्या कृपेने मी प्रत्यक्ष कृतार्थ झालो.
अचिरादेव तद्दास्यमवाप्स्यसि न संशयः । मयापि गम्यते ब्रह्मन्नित्यमायतनं विभोः
तू मला रहस्यांपैकी रहस्य सांगितलेस. सूत म्हणतो - हे कर्तव्य पाळून आणि मंत्र अखंड जपत राहून,
गुरोर्गुरोर्भानुजायाः कूले गोपीश्वरस्य च
लवकरच तुला ती सेवा मिळेल, यात शंका नाही. मीही, हे ब्राह्मण, नेहमी प्रभूच्या निवासस्थानी जातो,