कृष्णोऽपि दुग्ध्वा गाः काश्चिद्दोहयित्वा जनैः पराः । आगच्छति पितुर्वाक्यात्स्वगृहं सखिभिर्वृतः
कृष्णसुद्धा काही गायी स्वतः दूध काढून, काही गायींचं दूध इतरांकडून काढून घेतो आणि वडिलांच्या सांगण्यावरून आपल्या मित्रांसह घरी येतो.
अभ्यंगमर्दनं कृत्वा दासैः संस्नापितो मुदा । धौतवस्त्रधरः स्रग्वी चंदनाक्तकलेवरः
दासांनी आनंदाने अभ्यंग आणि मसाज करून, त्याला स्नान घालतात. मग तो स्वच्छ वस्त्र घालतो, हार घालतो आणि अंगाला चंदन लावतो.
द्विफालबद्धचिकुरैर्ग्रीवा भालोपरिस्फुरन् । चंद्राकारस्फुरद्भालतिलकालकरंजितः
त्याचे केस दोन वेण्या बांधलेले, गळा आणि कपाळ उजळलेलं, कपाळावर चंद्रासारखा टिळा चमकत आहे, आणि काळ्या भुवया शोभून दिसतात.
कंकणांगदकेयूर रत्नमुद्रा लसत्करः । मुक्ताहारस्फुरद्वक्षा मकराकृतिकुंडलः
त्याच्या हातात कंकण, अंगठ्या, केयूर, रत्नजडित मुद्रिका चमकत आहेत. छातीवर मोत्यांचा हार आहे आणि कानात मकराकृती कुंडलं घातली आहेत.
मुहुराकारितो मात्रा प्रविशेद्भोजनालयम् । अवलंब्य करं सख्युर्बलदेवमनुव्रतः
आईने पुन्हा पुन्हा हाक मारल्यावर तो बलरामाचा हात धरून, त्याच्या मागे चालत, जेवणाच्या खोलीत प्रवेश करतो.
भुंक्तेऽथ विविधान्नानि भ्रात्रा च सखिभिर्वृतः । हासयन्विविधैर्हास्यैः सखींस्तैर्हसति स्वयम्
मग तो भावासह आणि मित्रांच्या गराड्यात बसून वेगवेगळे पदार्थ खातो, मित्रांना वेगवेगळ्या गमतीजमती सांगून हसवतो आणि स्वतःही हसतो.
इत्थं भुक्त्वा तथाचम्य दिव्यखट्वोपरि क्षणम् । विश्रम्य सेवकैर्दत्तं तांबूलं विभजन्नदन्
अशा प्रकारे जेवून, तोंड धुऊन, तो थोडा वेळ दिव्य पलंगावर विसावतो. मग सेवकांनी दिलेलं तांबूल वाटून खातो.
गोपवेषधरः कृष्णो धेनुवृंदपुरस्सरः । व्रजवासिजनैः प्रीत्या सर्वैरनुगतः पथि
कृष्ण गवळ्याच्या वेशात, गायींच्या कळपासमोर, आणि व्रजातील सर्व लोकांच्या प्रेमाने वेढलेला, रस्त्याने जातो.
पितरं मातरं नत्वा नेत्रांते नापितं गणम् । यथायोग्यं तथा चान्यान्विनिवर्त्य वनं व्रजेत्
तो वडील, आई आणि दाराशी असलेल्या नापिताच्या टोळीला नमस्कार करतो, आणि योग्य त्या सर्वांना निरोप देऊन, मग जंगलात जातो.
वनं प्रविश्य सखिभिः क्रीडयित्वा क्षणं ततः । विहारैर्विविधैस्तत्र वने विक्रीडते मुदा
जंगलात जाऊन, तो मित्रांसोबत थोडा वेळ खेळतो आणि तिथेच विविध खेळांनी आनंदाने विहार करतो.
वंचयित्वा ततः सर्वान्द्वित्रैः प्रियसखैर्वृतः । संकेतकं व्रजेद्धर्षात्प्रियासंदर्शनोत्सुकः
मग सगळ्यांना फसवून, दोन-तीन आवडत्या मित्रांसह, तो धाडसाने ठरलेल्या जागी जातो, प्रियेला भेटण्याची आतुरता मनात ठेवून.
सापि कृष्णं वनं यातं दृष्ट्वा स्वं गृहमागता । सूर्यादिपूजाव्याजेन कुसुमाहृतये तथा
तीसुद्धा कृष्ण जंगलात गेला हे पाहून, सूर्यादी पूजेच्या निमित्ताने आणि फुलं आणण्यासाठी, आपल्या घरी परतते.
वंचयित्वा गुरून्याति प्रियसंगेच्छया वनम् । इत्थं तौ बहुयत्नेन मिलित्वा कानने ततः
आपल्या मोठ्यांना फसवून, प्रिय व्यक्तीच्या संगासाठी तो वनात जातो. खूप प्रयत्न करून, त्या दोघांची तिथे जंगलात भेट होते.
विहारैर्विविधैस्तत्र दिनं विक्रीडतो मुदा । दोलायां च समारूढौ सखिभिर्दोलितौ क्वचित्
तिथे, ते दोघं वेगवेगळ्या खेळात आनंदाने दिवस घालवतात. कधी दोघं एकत्र झुल्यावर बसून, मैत्रिणी त्यांना झुलवतात.
क्वापि वेणुं करस्रस्तं प्रिययापह्नुतं हरिः । अन्वेषयन्नुपालब्धो विप्रलब्धप्रियागणैः
कधी कधी, हरिच्या हातातून पडलेली बासरी त्याच्या प्रियेने लपवली असते, तेव्हा तो ती शोधतो; पण तिच्या मैत्रिणी त्याला चिडवतात आणि फसवतात.
हसितैर्बहुधा ताभिर्हासितस्तत्र तिष्ठति । वसंतवायुना जुष्टं वनखण्डं मुदा क्वचित्
तिथे त्या स्त्रिया त्याला अनेक प्रकारे हसवतात, आणि तो वसंताच्या वाऱ्याने सुशोभित अशा रम्य वनात उभा असतो.
प्रविश्य चंदनांभोभिः कुंकुमादिजलैरपि । निषिंचतो यंत्रमुक्तैस्तत्पंकैर्लिंपतो मिथः
त्यानंतर, ते दोघं चंदनाच्या पाण्याने आणि केशरमिश्रित द्रव्यांनी एकमेकांना अभिषेक करतात, आणि त्या सुवासिक लेपांनी एकमेकांना माखतात.
सख्योऽप्येवं निषिंचंति ताश्च तौ सिंचतः पुनः । वसंतवायुजुष्टेषु वनखंडेषु सर्वतः
त्याचप्रमाणे मैत्रिणीही त्यांना पाणी शिंपडतात, आणि पुन्हा त्या दोघं एकमेकांना शिंपडतात, वसंत वाऱ्याने भरलेल्या सर्व वनात.
तत्तत्कालोचितैर्नानाविहारैः सगणौ द्विज । श्रांतौ क्वचिद्वृक्षमूलमासाद्य मुनिसत्तम
त्यांच्या गटांसह, त्या दोघं योग्य वेळेला वेगवेगळ्या खेळांचा आनंद घेतात; कधी थकून, ते एखाद्या झाडाखाली पोहोचतात, हे श्रेष्ठ ऋषी.
उपविश्यासने दिव्ये मधुपानं प्रचक्रतुः । ततो मधुमदोन्मत्तौ निद्रया मीलितेक्षणौ
दिव्य आसनावर बसून, ते मधुर मद्य पितात; त्यानंतर त्या मधुरतेने दोघंही मस्त होतात आणि डोळे झोपेने जड होतात.
मिथः पाणी समालंब्य कामबाणवशं गतौ । रिरंसूविशतःकुञ्जंस्खलद्वाङ्मनसौपथि
एकमेकांचा हात धरून, प्रेमाच्या ओढीने दोघं कुंजात प्रवेश करतात; त्यांना एकरूप व्हायची इच्छा असते, आणि वाटेत त्यांची वाणी व विचार डळमळतात.
क्रीडतश्च ततस्तत्र करिणीयूथपौ यथा । सख्योऽपि मधुभिर्मत्ता निद्रयापीडितेक्षणाः
त्यानंतर तिथे, ते दोघं हत्तीणी व तिच्या जोडीदारासारखे खेळतात; त्यांच्या मैत्रिणीही मध प्यायल्याने मस्त आणि झोपेने डोळे जड झालेल्या असतात.
अभितो मंजुकुंजेषु सर्वा एवापि शिश्यिरे । पृथगेकेन वपुषा कृष्णोऽपि युगपद्विभुः
सर्वजणी सुंदर कुंजात जवळपास झोपतात; कृष्ण एक असूनही, प्रत्येकासाठी वेगवेगळा रूप घेतो.
सर्वासां संनिधिं गच्छेत्प्रियया प्रेरितो मुहुः । रमयित्वा च ताः सर्वाः करिणीर्गजराडिव
आपल्या प्रियेच्या आग्रहाने, तो वारंवार प्रत्येकाजवळ जातो; आणि सर्वांना आनंद देतो, जसा हत्तींचा राजा आपल्या हत्तीणांना देतो.
प्रियया च तथा ताभिः क्रीडार्थं च सरो व्रजेत् । जलसेकैर्मिथस्तत्र क्रीडतः सगणौ ततः
आपल्या प्रियेबरोबर आणि इतरांसह, तो खेळण्यासाठी सरोवराकडे जातो; तिथे, गटांसह, ते एकमेकांवर पाणी शिंपडत खेळतात.
वासः स्रक्चंदनैर्दिव्यैर्भूषणैरपि भूषितौ । तत्रैव सरसस्तीरे दिव्यरत्नमये गृहे
वस्त्र, हार, चंदन आणि दिव्य दागिन्यांनी सजलेले, ते त्या सरोवराच्या काठी, दिव्य रत्नांनी बनवलेल्या घरात राहतात.
प्रागेव फलमूलानि कल्पितानि मया मुने । हरिस्तु प्रथमं भुक्त्वा कांतया परिवेष्टितः
हे मुनी, मी आधीच फळं आणि कंद तयार ठेवली होती; हरि प्रथम खातो, आणि त्याच्या प्रियेने त्याला वेढलेलं असतं.
द्वित्राभिः सेवितो गच्छेच्छय्यां पुष्पविनिर्मिताम् । तांबूलैर्व्यजनैस्तत्र पादसंवाहनादिभिः
दोन-तीन मैत्रिणींच्या सेवेत, तो फुलांनी बनवलेल्या छायेत जातो; तिथे त्याला तांबूल, पंखा, पाय दाबणे वगैरे सेवा मिळते.
सेव्यमानो हसंस्ताभिर्मोदते प्रेयसीं स्मरन् । राधिकापि हरौ सुप्ते सगणा मुदितांतरा
त्यांच्या सेवेत, तो हसतो आणि आनंद घेतो, आपल्या प्रियेची आठवण काढतो; आणि राधिकाही, हरि झोपला असताना, आपल्या मैत्रिणींसह आनंदी होते.
अपि तत्र गतप्राणा तदुच्छिष्टं भुनक्ति च । किंचिदेव ततो भुक्त्वा व्रजेच्छय्यानिकेतनम्
तिथेही, जणू तिचा प्राणच गेला आहे, तरी ती त्याच्या उरलेल्या अन्नाचा आस्वाद घेते; थोडंसं खाऊन, ती छायेतल्या निवाऱ्याकडे जाते.