ततस्तु भगवांस्तुष्टः प्रादुरास ममाग्रतः । व्रियतां वर इत्युक्ते मयाप्युद्घाट्य लोचने
मग भगवंत प्रसन्न होऊन माझ्यासमोर प्रकट झाले. 'वर माग' असे त्यांनी म्हटल्यावर मी डोळे उघडले.
दृष्टो देवःप्रिया सार्द्धं संस्थितो गरुडोपरि । प्रणिपत्यावोचमहं वरदं कमलापतिम्
मी देवाला, त्यांच्या प्रियेसह, गरुडावर बसलेले पाहिले. मग मी कमळपतिंना, वर देणाऱ्याला, नमस्कार करून बोललो.
यद्रूपं ते कृपासिंधो परमानंददायकम् । सर्वानंदाश्रयं नित्यं मूर्तिमत्सर्वतोऽधिकम्
हे कृपासागर, तुझं रूप सर्वांना परमानंद देणारं, सर्व आनंदाचं नित्य निवासस्थान, आणि सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ असं मूर्तिमंत आहे.
निर्गुणं निष्क्रियं शांतं यद्ब्रह्मेति विदुर्बुधाः । तदहं द्रष्टुमिच्छामि चक्षुर्भ्यां परमेश्वर
जे निर्गुण, निष्क्रिय, शांत आहे, आणि ज्याला ज्ञानी ब्रह्म म्हणतात, हे परमेश्वरा, ते मी माझ्या डोळ्यांनी पाहू इच्छितो.
ततो मामाह भगवान्प्रपन्नं कमलापतिः । तदद्य द्रक्ष्यसे रूपं यत्ते मनसि कांक्षितम्
मग कमळपतिने, मी शरण आलेला असल्यावर, मला सांगितले, 'आज तू तुझ्या मनात ज्या रूपाची इच्छा केली आहेस, ते पाहशील.'
यमुना पश्चिमे तीरे गच्छ वृंदावनं मम । इत्युक्त्वांतर्दधे देवः प्रियासार्द्धं जगत्पतिः
'यमुनेच्या पश्चिम काठी माझ्या वृंदावनात जा.' असे सांगून, जगाचा स्वामी आपल्या प्रियेसह अदृश्य झाला.
अहमप्यागतस्तर्हि यमुनायास्तटं शुभम् । तत्र कृष्णमपश्यं च सर्वदेवेश्वरेश्वरम्
मग मीही त्या शुभ यमुनेच्या काठी गेलो, आणि तिथे सर्व देवांचा देव, कृष्ण, मला दिसला.
गोपवेषधरं कांतं किशोरवयसान्वितम् । प्रियास्कंधे सुविन्यस्त वामहस्तं मनोहरम्
तो गवळ्याचा पोशाख घातलेला, मनमोहक, तरुण वयाचा, आणि त्याचा सुंदर डावा हात प्रियेसच्या खांद्यावर ठेवलेला होता.
हसंतं हासयतं तां मध्ये गोपीकदंबके । स्निग्धमेघसमाभासं कल्याणगुणमंदिरम्
तो हसत होता आणि तिलाही हसवत होता, गोपिकांच्या समूहात, कोवळ्या मेघासारखा, आणि सर्व शुभ गुणांचा धनी होता.
प्रहस्य च ततः कृष्णो मामाहामृतभाषणः । अहं ते दर्शनं यातो ज्ञात्वा रुद्र तवेप्सितम्
मग कृष्णाने हसून, अमृतासारख्या मधुर वाणीने मला म्हटले, 'रुद्र, तुझी इच्छा ओळखून मी तुझ्या दर्शनासाठी आलो आहे.'
यदद्य मे त्वया दृष्टमिदं रूपमलौकिकम् । घनीभूतामलप्रेम सच्चिदानंदविग्रहम्
आज तू माझं जे रूप पाहिलंस, ते या जगात कुठेही नाही. ते शुद्ध, गाढ प्रेमाचं, सत्-चित्-आनंदाचं मूर्तिमंत स्वरूप आहे.
नीरूपं निर्गुणं व्यापि क्रियाहीनं परात्परम् । वदंत्युपनिषत्संघा इदमेव ममानघम्
उपनिषदांच्या मंडळींनी माझ्या या रूपालाच निराकार, निर्गुण, सर्वत्र पसरलेलं, निष्क्रिय आणि सर्वश्रेष्ठ असं पवित्र म्हटलं आहे.
प्रकृत्युत्थगुणाभावादनंतत्वात्तथेश्वरम् । असिद्धत्वान्मद्गुणानां निर्गुणं मां वदंति हि
माझ्या गुणांना प्रकृतीतून जन्म नाही, मी अनंत आहे, आणि माझे गुण स्वतःहून सिद्ध होत नाहीत, म्हणून लोक मला निर्गुण म्हणतात.
अदृश्यत्वान्ममैतस्य रूपस्य चर्मचक्षुषा । अरूपं मां वदंत्येते वेदाः सर्वे महेश्वर
माझं हे रूप सामान्य डोळ्यांनी दिसत नाही, म्हणून सर्व वेद, हे महेश्वरा, मला अरूप म्हणतात.
व्यापकत्वाच्चिदंशेन ब्रह्मेति च विदुर्बुधाः । अकर्तृत्वात्प्रपंचस्य निष्क्रियं मां वदंति हि
मी जिथे जिथे आहे तिथे माझ्या चैतन्याच्या अंशाने व्यापून राहिलो आहे, म्हणून ज्ञानी लोक मला ब्रह्म म्हणतात; आणि मी जगाचा कर्ता नाही, म्हणून मला निष्क्रिय म्हणतात.
मायागुणैर्यतोमेंऽशा कुर्वंति सर्जनादिकम् । न करोमि स्वयं किंचित्सृष्ट्यादिकमहं शिव
माझ्या काही अंशांनी मायेमुळे सृष्टी वगैरे कामं घडतात, पण मी स्वतः काहीच करत नाही, हे शिवा, सृष्टी वगैरे माझ्या हातून होत नाही.
अहमासां महादेव गोपीनां प्रेमविह्वलः । क्रियांतरं न जानामि नात्मानमपि नारद
हे महादेव, या गोपींमध्ये मी प्रेमाने इतका रंगून जातो की मला दुसरं काहीच सुचत नाही, अगदी स्वतःलाही विसरतो, हे नारदा.
विहराम्यनया नित्यमस्याः प्रेमवशीकृतः । इमां तु मत्प्रियां विद्धि राधिकां परदेवताम्
मी नेहमी हिच्यासोबत रमतो, तिच्या प्रेमाने बांधला जातो; ही राधिकाच माझी सर्वात प्रिय आणि परात्पर देवी आहे, हे जाण.
अस्याश्च परितः पश्य सख्यः शतसहस्रशः । नित्याः सर्वा इमा रुद्र यथाहं नित्यविग्रहः
हिच्या आजूबाजूला शेकडो-हजारो सख्या आहेत; या सगळ्याही, हे रुद्र, जशा मी नित्यरूप आहे तशाच नित्य आहेत.
गोपा गावो गोपिकाश्च सदा वृंदावनं मम । सर्वमेतन्नित्यमेव चिदानंदरसात्मकम्
गोप, गायी, गोपिका आणि वृंदावन — हे सगळं कायमच माझं आहे, आणि हे सर्व चैतन्य आणि आनंदाच्या साराने भरलेलं आहे.
इदमानंदकंदाख्यं विद्धि वृंदावनं मम । यस्मिन्प्रवेशमात्रेण न पुनः संसृतिं विशेत्
हे माझं वृंदावन 'आनंद देणारं' म्हणून ओळख, ज्यात एकदा प्रवेश केला की पुन्हा संसारात पडावं लागत नाही.
मद्वनं प्राप्य यो मूढः पुनरन्यत्र गच्छति । स आत्महा भवेदेव सत्यं सत्यं मयोदितम्
जो मूर्ख माझ्या वनात पोहोचूनही पुन्हा दुसरीकडे जातो, तो खरा आत्महंता ठरतो; हे मी सत्य सांगतो, सत्यच.
वृंदावनं परित्यज्य नैव गच्छाम्यहं क्वचित् । निवसाम्यनया सार्द्धमहमत्रैव सर्वदा
मी वृंदावन सोडून कधीच कुठे जात नाही; मी नेहमीच हिच्यासोबत इथेच राहतो.
इत्येवं सर्वमाख्यातं यत्ते रुद्र हृदि स्थितम् । कथयस्व ममेदानीं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
हे रुद्र, तुझ्या मनात जे काही होतं ते सर्व मी सांगितलं; आता मला सांग, तुला अजून काय ऐकायचं आहे?
ततस्तमब्रवं देवमहं च मुनिसत्तम । ईदृशस्त्वं कथं लभ्यस्तमुपायं वदस्व मे
मग मी त्या देवाला विचारलं, हे श्रेष्ठ मुनी, असं तुला कसं मिळवता येईल? मला तो उपाय सांग.
ततो मामाह भगवान्साधु रुद्र तवोदितम् । अतिगुह्यतमं ह्येतद्गोपनीयं प्रयत्नतः
मग भगवान म्हणाले, रुद्र, तुझा प्रश्न फारच योग्य आहे; हे फार गुप्त आहे आणि काळजीपूर्वक लपवावं लागतं.
सकृदावां प्रपन्नो यस्त्यक्तोपाय उपासते । गोपीभावेन देवेश स मामेति न चेतरः
जो एकदा माझ्या चरणी शरण जातो आणि सर्व उपाय सोडून गोपीभावाने मला भजतो, तोच मला मिळतो, दुसरा कोणी नाही, हे देवाधिदेव.
सकृदावां प्रपन्नो वा मत्प्रियामेकिकामुत । सेवतेनन्यभावेन स मामेति न संशयः
किंवा, एकदा शरण गेल्यावर जो फक्त माझ्या प्रियेला, दुसरा कोणताही भाव न ठेवता, सेवा करतो, तो नक्कीच मला मिळतो, यात शंका नाही.
यो मामेव प्रपन्नश्च मत्प्रियां न महेश्वर । न कदापि स चाप्नोति मामेवं ते मयोदितम्
जो फक्त माझ्याकडेच शरण येतो, पण माझ्या प्रियेला किंवा महेश्वराला शरण जात नाही, तो कधीच मला मिळू शकत नाही—हे मी तुला सांगितले.
सकृदेव प्रपन्नोयस्तवास्मीति वदेदपि । साधनेन विनाप्येव मामाप्नोति न संशयः
कोणी जरी एकदाच 'मी तुझाच आहे' असे म्हटले, आणि काहीही साधना केली नाही, तरी तो नक्कीच मला मिळतो—यात काहीच शंका नाही.