शरणं वां प्रपन्नोऽस्मि करुणानिकराकरौ । प्रसादं कुरु तं दास्यं मयि दुष्टेऽपराधिनि
मी तुम्हा दोघांच्या शरण आलो आहे, दयाळू सागरांनो; माझ्यावर कृपा करा, आणि मी जरी दुष्ट व अपराधी असलो, तरी मला ती दास्याची कृपा द्या.
इत्येवं जपता नित्यं स्थातव्यं पद्यपंचकम् । अचिरादेव तद्दास्यमिच्छता मुनिसत्तम
असे हे पाच श्लोक नेहमी जपावे, हे श्रेष्ठ मुनी, जो दास्याची इच्छा करतो त्याला ते लवकरच मिळते.
बाह्यधर्मा मया ह्येते संक्षेपेणोपवर्णिताः । आंतरः परमो धर्मः प्रपन्नानामथोच्यते
हे बाह्य कर्तव्य मी थोडक्यात सांगितले; आता जे शरण आले आहेत, त्यांच्यासाठी जो सर्वश्रेष्ठ अंतरंग धर्म आहे, तो सांगतो.
कृष्णप्रिया सखीभावं समाश्रित्य प्रयत्नतः । तयोः सेवां प्रकुर्वीत दिवानक्तमतंद्रितः
कोणीतरी कृष्णाच्या प्रिय सखीचे भाव मनाशी धरून, मन लावून, दिवसरात्र थकवा न येता त्यांची सेवा करावी.
उक्तो मंत्रस्तदंगानि तथा तस्याधिकारिणः । तद्धर्माश्च तथा तेभ्यः फलं मंत्रस्य नारद
हा मंत्र, त्याची अंगे, त्यासाठी पात्रता, तसेच त्या व्यक्तींचे कर्तव्य आणि मंत्राचे फळ, हे सर्व मी सांगितले, नारद.
अनुतिष्ठ त्वमप्येतत्तयोर्दास्यमवाप्स्यसि । स्वाधिकारक्षये विप्र संदेहो नात्र कश्चन
तूंही हे आचरण कर; तुला त्यांची सेवा मिळेल. तुझी पात्रता संपली की, ब्राह्मण, यात काहीच शंका नाही.
सकृन्मात्रप्रपन्नाय तवास्मीति च याचते । निजदास्यं हरिर्दद्यान्न मेऽत्रास्ति विचारणा
कोणी एकदाच जरी 'मी तुझाच आहे' असे म्हणून शरण येतो, तरी हरि त्याला स्वतःची सेवा देतो; यात मला काहीच विचार करायचा नाही.
अत्र ते वर्णयिष्यामि रहस्यं परमाद्भुतम् । श्रुतपूर्वं मया कृष्णात्साक्षाद्भगवतः परम्
इथे मी तुला एक अद्भुत आणि गुप्त रहस्य सांगतो, जे मी पूर्वी प्रत्यक्ष कृष्णाकडून, त्या परम भगवंताकडून ऐकले आहे.
एष ते कथितो धर्म आंतरो मुनिसत्तम । गुह्यादेष गुह्यतमो गोपनीयः प्रयत्नतः
हा अंतरंग धर्म मी तुला सांगितला, हे श्रेष्ठ ऋषी; हा सर्वांत गुप्त आहे, आणि काळजीपूर्वक लपवावा असा आहे.
मंत्ररत्नमहं पूर्वं जपन्कैलासमूर्द्धनि । ध्यायन्नारायणं देवमवसं गहने वने
पूर्वी मी कैलास पर्वताच्या शिखरावर, घनदाट जंगलात, नारायण देवाचे ध्यान करत, मंत्ररत्न जप करत होतो.
ततस्तु भगवांस्तुष्टः प्रादुरास ममाग्रतः । व्रियतां वर इत्युक्ते मयाप्युद्घाट्य लोचने
मग भगवंत प्रसन्न होऊन माझ्यासमोर प्रकट झाले. 'वर माग' असे त्यांनी म्हटल्यावर मी डोळे उघडले.
दृष्टो देवःप्रिया सार्द्धं संस्थितो गरुडोपरि । प्रणिपत्यावोचमहं वरदं कमलापतिम्
मी देवाला, त्यांच्या प्रियेसह, गरुडावर बसलेले पाहिले. मग मी कमळपतिंना, वर देणाऱ्याला, नमस्कार करून बोललो.
यद्रूपं ते कृपासिंधो परमानंददायकम् । सर्वानंदाश्रयं नित्यं मूर्तिमत्सर्वतोऽधिकम्
हे कृपासागर, तुझं रूप सर्वांना परमानंद देणारं, सर्व आनंदाचं नित्य निवासस्थान, आणि सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ असं मूर्तिमंत आहे.
निर्गुणं निष्क्रियं शांतं यद्ब्रह्मेति विदुर्बुधाः । तदहं द्रष्टुमिच्छामि चक्षुर्भ्यां परमेश्वर
जे निर्गुण, निष्क्रिय, शांत आहे, आणि ज्याला ज्ञानी ब्रह्म म्हणतात, हे परमेश्वरा, ते मी माझ्या डोळ्यांनी पाहू इच्छितो.
ततो मामाह भगवान्प्रपन्नं कमलापतिः । तदद्य द्रक्ष्यसे रूपं यत्ते मनसि कांक्षितम्
मग कमळपतिने, मी शरण आलेला असल्यावर, मला सांगितले, 'आज तू तुझ्या मनात ज्या रूपाची इच्छा केली आहेस, ते पाहशील.'
यमुना पश्चिमे तीरे गच्छ वृंदावनं मम । इत्युक्त्वांतर्दधे देवः प्रियासार्द्धं जगत्पतिः
'यमुनेच्या पश्चिम काठी माझ्या वृंदावनात जा.' असे सांगून, जगाचा स्वामी आपल्या प्रियेसह अदृश्य झाला.
अहमप्यागतस्तर्हि यमुनायास्तटं शुभम् । तत्र कृष्णमपश्यं च सर्वदेवेश्वरेश्वरम्
मग मीही त्या शुभ यमुनेच्या काठी गेलो, आणि तिथे सर्व देवांचा देव, कृष्ण, मला दिसला.
गोपवेषधरं कांतं किशोरवयसान्वितम् । प्रियास्कंधे सुविन्यस्त वामहस्तं मनोहरम्
तो गवळ्याचा पोशाख घातलेला, मनमोहक, तरुण वयाचा, आणि त्याचा सुंदर डावा हात प्रियेसच्या खांद्यावर ठेवलेला होता.
हसंतं हासयतं तां मध्ये गोपीकदंबके । स्निग्धमेघसमाभासं कल्याणगुणमंदिरम्
तो हसत होता आणि तिलाही हसवत होता, गोपिकांच्या समूहात, कोवळ्या मेघासारखा, आणि सर्व शुभ गुणांचा धनी होता.
प्रहस्य च ततः कृष्णो मामाहामृतभाषणः । अहं ते दर्शनं यातो ज्ञात्वा रुद्र तवेप्सितम्
मग कृष्णाने हसून, अमृतासारख्या मधुर वाणीने मला म्हटले, 'रुद्र, तुझी इच्छा ओळखून मी तुझ्या दर्शनासाठी आलो आहे.'
यदद्य मे त्वया दृष्टमिदं रूपमलौकिकम् । घनीभूतामलप्रेम सच्चिदानंदविग्रहम्
आज तू माझं जे रूप पाहिलंस, ते या जगात कुठेही नाही. ते शुद्ध, गाढ प्रेमाचं, सत्-चित्-आनंदाचं मूर्तिमंत स्वरूप आहे.
नीरूपं निर्गुणं व्यापि क्रियाहीनं परात्परम् । वदंत्युपनिषत्संघा इदमेव ममानघम्
उपनिषदांच्या मंडळींनी माझ्या या रूपालाच निराकार, निर्गुण, सर्वत्र पसरलेलं, निष्क्रिय आणि सर्वश्रेष्ठ असं पवित्र म्हटलं आहे.
प्रकृत्युत्थगुणाभावादनंतत्वात्तथेश्वरम् । असिद्धत्वान्मद्गुणानां निर्गुणं मां वदंति हि
माझ्या गुणांना प्रकृतीतून जन्म नाही, मी अनंत आहे, आणि माझे गुण स्वतःहून सिद्ध होत नाहीत, म्हणून लोक मला निर्गुण म्हणतात.
अदृश्यत्वान्ममैतस्य रूपस्य चर्मचक्षुषा । अरूपं मां वदंत्येते वेदाः सर्वे महेश्वर
माझं हे रूप सामान्य डोळ्यांनी दिसत नाही, म्हणून सर्व वेद, हे महेश्वरा, मला अरूप म्हणतात.
व्यापकत्वाच्चिदंशेन ब्रह्मेति च विदुर्बुधाः । अकर्तृत्वात्प्रपंचस्य निष्क्रियं मां वदंति हि
मी जिथे जिथे आहे तिथे माझ्या चैतन्याच्या अंशाने व्यापून राहिलो आहे, म्हणून ज्ञानी लोक मला ब्रह्म म्हणतात; आणि मी जगाचा कर्ता नाही, म्हणून मला निष्क्रिय म्हणतात.
मायागुणैर्यतोमेंऽशा कुर्वंति सर्जनादिकम् । न करोमि स्वयं किंचित्सृष्ट्यादिकमहं शिव
माझ्या काही अंशांनी मायेमुळे सृष्टी वगैरे कामं घडतात, पण मी स्वतः काहीच करत नाही, हे शिवा, सृष्टी वगैरे माझ्या हातून होत नाही.
अहमासां महादेव गोपीनां प्रेमविह्वलः । क्रियांतरं न जानामि नात्मानमपि नारद
हे महादेव, या गोपींमध्ये मी प्रेमाने इतका रंगून जातो की मला दुसरं काहीच सुचत नाही, अगदी स्वतःलाही विसरतो, हे नारदा.
विहराम्यनया नित्यमस्याः प्रेमवशीकृतः । इमां तु मत्प्रियां विद्धि राधिकां परदेवताम्
मी नेहमी हिच्यासोबत रमतो, तिच्या प्रेमाने बांधला जातो; ही राधिकाच माझी सर्वात प्रिय आणि परात्पर देवी आहे, हे जाण.
अस्याश्च परितः पश्य सख्यः शतसहस्रशः । नित्याः सर्वा इमा रुद्र यथाहं नित्यविग्रहः
हिच्या आजूबाजूला शेकडो-हजारो सख्या आहेत; या सगळ्याही, हे रुद्र, जशा मी नित्यरूप आहे तशाच नित्य आहेत.
गोपा गावो गोपिकाश्च सदा वृंदावनं मम । सर्वमेतन्नित्यमेव चिदानंदरसात्मकम्
गोप, गायी, गोपिका आणि वृंदावन — हे सगळं कायमच माझं आहे, आणि हे सर्व चैतन्य आणि आनंदाच्या साराने भरलेलं आहे.