ततोऽतिभक्त्या सस्नेहं वैष्णवान्भोजयेद्बुधः । श्रीगुरुं पूजयेच्चापि वस्त्रालंकरणादिभिः
मग अत्यंत भक्तीने आणि प्रेमाने, ज्ञानी माणसाने वैष्णवांना जेवू घालावे आणि श्रीगुरुची वस्त्र, अलंकार इत्यादींनी पूजा करावी.
सर्वस्वं गुरवे दद्यात्तदर्द्धं वा महामुने । स्वदेहमपि निक्षिप्य गुरौ स्थेयमकिंचनैः
माणसाने आपली सर्व संपत्ती किंवा किमान अर्धी संपत्ती गुरुंना द्यावी, हे महर्षे; आणि आपले शरीरही गुरुला समर्पित करून, सर्वस्व सोडून राहावे.
य एतैः पंचभिर्विद्वान्संस्कारैः संस्कृतो भवेत् । दास्यभागी स कृष्णस्य नान्यथा कल्पकोटिभिः
जो विद्वान या पाच संस्कारांनी शिष्याला संस्कारित करतो, तोच कृष्णाच्या सेवेला पात्र होतो; अन्यथा कोट्यवधी कल्पांमध्येही नाही.
अंकनं चोर्द्ध्वपुंड्रश्च मंत्रो नामविधारणम् । पंचमो याग इत्युक्ताः संस्काराः पूर्वसूरिभिः
अंकन, उर्ध्वपुंड्र, मंत्र, नाव धारण करणे आणि याग — हे पाच संस्कार प्राचीन ऋषींनी सांगितले आहेत.
अंकनं शंखचक्राद्यैः सच्छिद्रं पुंड्रमुच्यते । दासशब्दयुतं नाममंत्रो युगलसंज्ञकः
शंख व चक्र यांसारख्या चिन्हांनी अंकन म्हणतात, उर्ध्वपुंड्र म्हणजे फाटलेले पवित्र चिन्ह; 'दास' हा शब्द असलेले नाव, आणि मंत्र म्हणजे दोन मंत्रांचा समूह.
गुरुवैष्णवयोः पूजा याग इत्यभिधीयते । एते परमसंस्कारा मया ते परिकीर्तिताः
गुरु आणि वैष्णवांची पूजा म्हणजे याग असे म्हणतात; हे श्रेष्ठ संस्कार मी तुला सांगितले आहेत.
अथ तुभ्यं प्रपन्नानां धर्मान्वक्ष्यामि नारद । यानास्थाय गमिष्यंति हरिधाम नराः कलौ
नारद, आता मी तुला शरण आलेल्यांचे धर्म सांगतो, ज्यामुळे कलियुगात माणसे हरिधामाला जातील.
इत्थं गुरोर्लब्धमंत्रो गुरुभक्तिपरायणः । सेवमानो गुरुं नित्यं तत्कृपां भावयेत्सुधीः
गुरुंकडून मंत्र मिळवल्यावर, गुरुभक्तीने परिपूर्ण होऊन, ज्ञानी माणसाने नेहमी गुरुची सेवा करावी आणि त्यांची कृपा आठवत राहावी.
सतां धर्मां स्ततः शिक्षेत्प्रपन्नानां विशेषतः । स्वेष्टदेवधिया नित्यं वैष्णवान्परितोषयेत्
मग सत्पुरुषांचे, विशेषतः शरण आलेल्यांचे धर्म शिकावेत; आणि आपल्या इच्छित देवतेच्या भक्तीने नेहमी वैष्णवांना संतुष्ट करावे.
ताडनं भर्त्सनं कामिभोग्यत्वेन यथा स्त्रियः । गृह्णंति वैष्णवानां च तत्तद्ग्राह्यं तथा बुधैः
जसे स्त्रिया आपल्या प्रिय व्यक्तीकडून मार, तिरस्कार किंवा उपभोग सहन करतात, तसेच ज्ञानी माणसाने वैष्णवांकडून जे काही मिळेल ते स्वीकारावे.
ऐहिक्यामुष्मिकी चिंता नैव कार्या कदाचन । ऐहिकं तु सदा भाव्यं पूर्वाचरितकर्मणा
या जगातील किंवा पुढील जन्मातील चिंता कधीही करू नये; या जगात मात्र पूर्वी केलेल्या कर्मानुसार वागावे.
आमुष्मिकं तथा कृष्णः स्वयमेव करिष्यति । अतो हि तत्कृते त्याज्यः प्रयत्नः सर्वथा नरैः
पुढील जन्माची काळजी कृष्ण स्वतः घेईल; म्हणून त्या बाबतीत सर्व प्रकारचा प्रयत्न सोडावा.
सर्वोपायपरित्यागः कृष्णीयात्मतयार्चनम् । सुचिरं प्रोषिते कांते यथा पतिपरायणा
सर्व उपाय सोडून, आपण कृष्णाचेच आहोत या भावनेने पूजा करावी, जशी प्रियकरापासून दूर गेलेली पत्नी आपल्या पतीची भक्ती करते.
प्रियानुरागिणी दीना तस्यसंगैककांक्षिणी । तद्गुणान्भावयेन्नित्यं गायत्यपि शृणोति च
ती स्त्री आपल्या प्रियावर प्रेम करते, त्याच्या संगाचीच इच्छा धरते, त्याच्या गुणांचा नेहमी विचार करते, गाते आणि ऐकते.
श्रीकृष्णगुणलीलादि स्मरणादि तथाचरेत् । न पुनः साधनत्वेन कार्यं तत्तु कदाचन
श्रीकृष्णाचे गुण, लीला आणि इतर गोष्टींचे स्मरण इत्यादी साधना जरूर कराव्यात; पण त्या कधीही केवळ काही मिळवण्यासाठी साधन म्हणून करू नयेत.
चिरं प्रोष्यागतं कांतं प्राप्य कांतधिया यथा । चुंबंती वा श्लिष्यंतीव नेत्रांते न पिबंत्यपि
जशी एक प्रेयसी, प्रियकराशी खूप दिवसांनी भेटल्यावर, त्याला मिठी मारते, चुंबन घेते, तरी डोळ्यांनी त्याला पूर्णपणे पाहूच शकत नाही—
ब्रह्मानंदगतेवाशु सेवते परया मुदा । श्रीमदर्चावतारेण तथा परिचरेद्धरिम्
तसेच, जो ब्रह्मानंदात मग्न होतो, तो आनंदाने सेवा करतो; त्याचप्रमाणे, श्रीमंत मूर्ती किंवा अवताराच्या रूपाने हरिची सेवा करावी.
अनन्यशरणो नित्यं तथैवानन्यसाधनः । अनन्यसाधनार्थत्वात्स्यादनन्य प्रयोजनः
तो नेहमी एकट्या हरिचाच आश्रय घ्यावा, दुसऱ्या कोणत्याही साधनावर किंवा आश्रयावर अवलंबून राहू नये; कारण साधन एकच असावे, आणि उद्दिष्टही दुसरे काही नसावे.
नान्यं च पूजयेद्देवं न नमेत्तं स्मरेन्न च । न च पश्येन्न गायेच्च न च निंदेत्कदाचन
दुसऱ्या कोणत्याही देवतेची पूजा करू नये, वंदन करू नये, स्मरण करू नये, दर्शन घेऊ नये, गाणे गाऊ नये किंवा कधीही निंदा करू नये.
नान्योच्छिष्टं च भुंजीत नान्यशेषं च धारयेत् । अवैष्णवानां संभाषा वंदनादि विवर्जयेत्
दुसऱ्यांनी उरलेले अन्न खाऊ नये, त्यांचे उरलेले काहीही स्वीकारू नये; अवैष्णवांशी बोलणे किंवा नमस्कार करणे टाळावे.
ईशवैष्णवयोर्निंदां शृणुयान्न कदाचन । कर्णौ पिधाय गंतव्यं शक्तौ दंडं समाचरेत्
ईश्वर किंवा वैष्णवांची निंदा कधीही ऐकू नये; ऐकलीच तर कान झाकून तिथून निघून जावे, किंवा शक्य असेल तर शिक्षा करावी.
आश्रित्य चातकीं वृत्तिं देहपातावधि द्विज । द्वयस्यार्थं भावयित्वा स्थेयमित्येव मे मतिः
द्विजा, चातक पक्ष्याप्रमाणे वागावे, देह संपेपर्यंत दोन्हींच्या हेतूचा विचार करत राहावे, हेच माझे ठाम मत आहे.
सरः समुद्र नद्यादीन्विहाय चातको यथा । तृषितो म्रियते वापि याचते वा पयोधरम्
जसा चातक पक्षी, तलाव, समुद्र, नद्या सोडून, तहान लागली की पावसाच्या ढगाकडेच मागणी करतो किंवा त्याशिवाय मरतो—
एवमेव प्रयत्नेन साधनानि विचिंतयेत् । स्वेष्टदेवःसदायाच्योगतिस्त्वंमेभवेरिति
तसेच, मन लावून साधनांचा विचार करावा; 'माझा निवडलेला देवच माझा एकमेव आश्रय आहे, दुसरा कोणताही मार्ग नाही' असे नेहमी मनाशी धरावे.
स्वेष्टदेव तदीयानां गुरोरपि विशेषतः । आनुकूल्ये सदा स्थेयं प्रातिकूल्यं विवर्जयेत्
आपल्या निवडलेल्या देवतेशी, त्याच्या भक्तांशी आणि विशेषतः गुरूशी नेहमी अनुकूल राहावे, आणि प्रतिकूल गोष्टी टाळाव्यात.
सकृत्प्रपन्नो वक्ष्यामि कल्याणगुणतां तयोः । विचिंत्य विश्वसेदेतौ मामिमावुद्धरिष्यतः
जो एकदाच शरण येतो, त्याच्या कल्याणकारी गुणांची मी सांगतो; या दोघांचा विचार करून, 'हे मला तारतील' असा दृढ विश्वास ठेवावा.
संसारसागरान्नाथ मित्र पुत्र गृहा कुलात् । गोप्तारौ मे युवामेव प्रपन्नभयभंजनौ
नाथा, संसाराच्या समुद्रातून, मित्र, पुत्र, घर, कुटुंब या सर्वांपासून, तुम्ही दोघेच माझे रक्षक आहात, शरण आलेल्यांचा भीती दूर करणारे आहात.
योहं ममास्ति यत्किंचिदिह लोके परत्र च । तत्सर्वं भवतोरद्य चरणेषु समर्चितम्
मी कोण आहे, माझ्याकडे या जगात किंवा पुढच्या जगात जे काही आहे, ते सर्व आज मी तुमच्या पायाशी समर्पित करतो.
अहमस्म्यपराधानामालयस्त्यक्त साधनः । अगतिश्च ततो नाथौ भवंतावेव मे गतिः
मी अपराधांचा खजिना आहे, सर्व साधने सोडली आहेत; माझ्याकडे दुसरा आधार नाही, म्हणून हे नाथांनो, तुम्हीच माझा खरा आश्रय आहात.
तवास्मि राधिकाकांत कर्मणा मनसा गिरा । कृष्णकांते तवैवास्मि युवामेव गतिर्मम
हे राधिकेचे प्रिय, मी तुझा आहे, कृतीने, मनाने आणि वाणीने; हे कृष्णप्रिये, मी तुझाच आहे, तुम्ही दोघेच माझे अंतिम ध्येय आहात.