सृष्टिस्थित्यंतरूपा या विद्या विद्यात्रयीपरा । स्वरूपा शक्तिरुपा च मायारूपा च चिन्मयी
ती सृष्टी, स्थिती आणि संहाराचे रूप आहे. ती विद्या आहे, तिन्ही विद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे. तिचे स्वरूप शक्ती, रूप, माया आणि चैतन्य आहे.
ब्रह्मविष्णुशिवादीनां देहकारणकारणम् । चराचरं जगत्सर्वं यन्मायापरिरंभितम्
ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर सर्वांच्या देहाचे कारण तीच आहे. जड आणि जंगम असे संपूर्ण जग तिच्या मायेत गुंतलेले आहे.
वृंदावनेश्वरी नाम्ना राधा धात्रानुकारणात् । तामालिंग्य वसंतं तं मुदा वृंदावनेश्वरम्
ती वृंदावनेश्वरी या नावाने ओळखली जाते, राधा, जी सृष्टीकर्त्याच्या प्रमाणे आहे. तिने वृंदावनाच्या स्वामीला मिठी मारून आनंदाने त्याच्यासोबत वास केला आहे.
अन्योन्यचुंबनाश्लेष मदावेशविघूर्णितम् । ध्यायेदेवं कृष्णदेवं स च सिद्धिमवाप्नुयात्
एकमेकांना चुंबन देत, मिठी मारत, प्रेमाने बेधुंद होऊन फिरणारे हे दोघे आहेत. जो कोणी अशा कृष्णाचे ध्यान करतो, त्याला सिद्धी मिळते.
मंत्रराजमिमं गुह्यं तस्य मंत्रं च मंत्रवित् । यो जपेच्छृणुयाद्वापि स महात्मा सुदुर्ल्लभः
हा मंत्रांचा राजा फार गुप्त आहे, आणि मंत्र जाणणाऱ्याला त्याचा मंत्र ठाऊक असतो. जो कोणी हा जप करतो किंवा ऐकतो, तो महात्मा फार दुर्मिळ असतो.
राधिंका चित्ररेखा च चंद्रा मदनसुंदरी । श्रीप्रिया श्रीमधुमती शशिरेखा हरिप्रिया
राधिक, चित्ररेखा, चंद्रा, मदनसुंदरी, श्रीप्रिय, श्रीमधुमती, शशिरेखा, हरिप्रिया — या सगळ्या तिचीच नावे आहेत.
सुवर्णशोभा संमोहा प्रेमरोमांचराजिता । वैवर्ण्यस्वेदसंयुक्ता भावासक्ता प्रियंवदा
ती सोन्यासारखी झळाळते, मन मोहून टाकते, प्रेमाच्या रोमांचाने सजलेली आहे. तिच्या अंगावर रंग बदलतो, घाम येतो, ती भावनेत गुंतलेली आणि गोड बोलणारी आहे.
सुवर्णमालिनी शांता सुरासरसिका तथा । सर्वस्त्री जीवना दीनवत्सला विमलाशया
ती सुवर्णमाळ घालते, शांत आहे, दिव्य अमृताची आस्वादक आहे. सर्व स्त्रियांचे जीवन, दुःखींची मायाळू, निर्मळ मनाची आहे.
निपीतनामपीयूषा सा राधा परिकीर्तिता । सुदीर्घस्मितसंयुक्ता तप्तचामीकरप्रभा
जिने नामामृत प्राशन केले आहे, ती राधा म्हणून प्रसिद्ध आहे. तिच्या चेहऱ्यावर दीर्घ हास्य असते आणि ती तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी आहे.
मूर्च्छत्प्रेमनदी राधा वरणा लोचनांजना । मायामात्सर्यसंयुक्ता दानसाम्राज्य जीवना
राधा म्हणजे प्रेमाने बेशुद्ध करणारी नदी, निवडलेली, डोळ्यांना काजळासारखी प्रिय. ती मायेला आणि मत्सराला जोडलेली आहे, आणि दानाच्या साम्राज्याचे जीवन आहे.
सुरतोत्सव संग्रामा चित्ररेखा प्रकीर्तिता । गौरांगी नातिदीर्घा च सदा वादनतत्परा
ती चित्ररेखा म्हणून प्रसिद्ध आहे. तिच्या प्रेमाच्या उत्सवांना जणू काही लढाया म्हणाव्यात. ती गोरी, फार उंच नाही आणि नेहमी वादनात मग्न असते.
दैन्यानुरागनटना मूर्च्छारोमांचविह्वला । हरिदक्षिणपार्श्वस्था सर्वमंत्रप्रिया तथा
ती कधी कधी दुःख आणि प्रेमाच्या भावनेने नाचते, प्रेमाने हरखून जाते, अंगावर रोमांच उभे राहतात. ती हरिच्या उजव्या बाजूला उभी असते आणि सर्व मंत्रांना प्रिय मानते.
अनंगलोभमाधुर्या चंद्रा सा परिकीर्तिता । सलीलमंथरगतिर्मंजुमुद्रित लोचना
ती चंद्रा म्हणून ओळखली जाते, प्रेमात गोड आणि मधुर आहे. तिची चाल पाण्यासारखी मृदू आहे आणि तिच्या डोळ्यांत मोहकता आणि गोडपणा आहे.
प्रेमधारोज्ज्वलाकीर्णा दलितांजन शोभना । कृष्णानुरागरसिका रासध्वनिसमुत्सुका
ती प्रेमाच्या तेजस्वी धारांनी सजलेली आहे, तिच्या डोळ्यांतील काजळ हलकेच पुसले गेले आहे. कृष्णाच्या प्रेमात रमलेली आणि रासाच्या निनादाची आतुरतेने वाट पाहणारी आहे.
अहंकारसमायुक्ता मुखनिंदितचंद्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेंद्रियशिरोमणिः
ती थोडी अभिमानी आहे आणि तिच्या चेहऱ्यापुढे चंद्रही फिका पडतो. ती गोड बोलण्यात पटाईत असून, इंद्रियांवर विजय मिळवणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
सुंदरस्मितसंयुक्ता सा वै मदनसुंदरी । विविक्तरासरसिका श्यामा श्याममनोहरा
ती सुंदर हास्याने युक्त आहे आणि खरोखरच मदनसुंदरी आहे. तिला एकांतातील रासाचा आनंद घ्यायला आवडतो. ती श्यामवर्णाची आणि तिचा श्यामपणा मोहक आहे.
प्रेम्णा प्रेमकटाक्षेण हरेश्चित्तविमोहनी । जितेंद्रिया जितक्रोधा सा प्रिया परिकीर्तिता
ती प्रेमळ कटाक्षांनी आणि प्रेमाने हरिचे मन मोहून टाकते. ती प्रिय म्हणून ओळखली जाते, इंद्रियांवर आणि रागावर विजय मिळवलेली आहे.
सुतप्तस्वर्णगौरांगी लीलागमनसुंदरी । स्मरोत्थ प्रेमरोमांच वैचित्रमधुराकृतिः
तिचे अंग उत्तम शुद्ध सोन्यासारखे सुवर्ण आहे. तिच्या लीलामय आगमनाने ती सुंदर दिसते. तिच्या अंगावर प्रेमातून आलेले रोमांच आणि तिची मधुर, वेगळी आकृती आहे.
सुंदरस्मितसंयुक्त मुखनिंदितचंद्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेंद्रियशिरोमणिः
ती सुंदर हास्याने सजलेली आहे, तिच्या चेहऱ्यापुढे चंद्रही लाजतो. ती गोड संवादात कुशल आहे आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
कीर्तिता सा मधुमती प्रेमसाधनतत्परा । संमोहज्वररोमांच प्रेमधारा समन्विता
ती मधुमती म्हणून ओळखली जाते, प्रेमसाधनेत नेहमी तत्पर असते. प्रेमाच्या प्रवाहांनी, मोहाच्या तापाने आणि रोमांचांनी ती भरलेली आहे.
दानधूलिविनोदा च रासध्वनि महानटी । शशिरेखा च विज्ञेया गोपालप्रेयसी सदा
ती दानाच्या धुळीत आनंद मानते, रासाच्या निनादात मोठी नृत्यांगना आहे. ती शशिरेखा म्हणून ओळखली जाते आणि नेहमी गोपालाची प्रेयसी असते.
कृष्णात्मा सोत्तमा श्यामा मधुपिंगललोचना । तत्पादप्रेमसंमोहात्क्वचित्पुलकचुंबिता
तिचे मन कृष्णात एकरूप झाले आहे, ती श्रेष्ठ आणि श्यामवर्णाची आहे. तिच्या डोळ्यांना मधासारखा पिवळसर रंग आहे. कृष्णाच्या पायांवरील प्रेमाच्या मोहाने कधी कधी तिच्या अंगावर रोमांच उमटतात.
शिवकुंडे शिवानंदा नंदिनी देहिकातटे । रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृंदावने वने
शिवकुंडात ती शिवानंदा आहे, देहीका काठी नंदिनी आहे. द्वारावतीत ती रुक्मिणी आणि वृंदावनाच्या वनात ती राधा आहे.
देवकी मथुरायां तु जाता मे परमेश्वरी । चंद्रकूटे तथा सीता विंध्ये विंध्यनिवासिनी
मथुरेत ती देवकी म्हणून जन्मली, माझ्यासाठी ती परात्पर देवी आहे. चंद्रकूटावर ती सीता आणि विंध्य पर्वतात ती विंध्यनिवासिनी आहे.
वाराणस्यां विशालाक्षी विमला पुरुषोत्तमे । वृंदावनाधिपत्यं च दत्तं तस्यै प्रसीदता
वाराणसीत ती विशालाक्षी, पुरुषोत्तम क्षेत्री ती विमला आहे. वृंदावनाचे अधिपत्य तिला प्रसन्न झालेल्याने दिले आहे.
कृष्णेनान्यत्र देवी तु राधा वृंदावने वने । नित्यानंदतनुः शौरिर्योऽशरीरीति भाष्यते
इतरत्र कृष्णाची देवी वृंदावनाच्या वनात राधा आहे. शौर्याचा नित्य आनंदमय देह, ज्याला शरीररहित म्हणतात.
वाय्वग्निनाकभूमीनामंगाधिष्ठितदेवता । निरूप्यते ब्रह्मणोऽपि तथा गोविंदविग्रहः
वायू, अग्नी, आकाश आणि पृथ्वी या तत्त्वांमध्ये ती अधिष्ठित देवता आहे. अगदी ब्रह्मादेखील तसेच वर्णन केले जातात, तसेच गोविंदाचा मूर्तिरूपही.
सेंद्रियोऽपि यथा सूर्यस्तेजसा नोपलक्ष्यते । तथा कांतियुतः कृष्णः कालं मोहयति ध्रुवम्
जसा सूर्य इंद्रिये असूनही आपल्या तेजामुळे दिसत नाही, तसाच तेजस्वी कृष्ण काळालाही मोहून टाकतो, हे नक्की.
न तस्य प्राकृती मूर्तिर्मेदोमांसास्थिसंभवा । योगी चैवेश्वरश्चान्यः सर्वात्मा नित्यविग्रहः
त्यांना मेद, मांस किंवा हाडांपासून बनलेले देह नाही. योगी आणि ईश्वर वेगळे आहेत, सर्वत्र व्यापलेले आणि कायमचे स्वरूप असलेले आहेत.
काठिन्यं देवयोगेन करकाघृतयोरिव । कृष्णस्यामिततत्त्वस्य पादपृष्ठं न देवता
ईश्वराच्या योगामुळे जशी कर आणि तुपामध्ये कडकपणा असतो, तशीच कृष्णाच्या पायाच्या तळव्याची कडकता आहे, जी देवतांना मिळत नाही.