तत्क्षणात्तत्सरः पारे योषितां सविधेऽभवम् । सर्वलक्षणसपन्ना योषिद्रूपातिविस्मिता
त्या क्षणीच, सरोवराच्या त्या काठी मी स्त्रियांच्या मध्ये पोहोचलो; माझ्या अंगावर सर्व शुभ चिन्हं होती आणि मी स्वतः स्त्रीरूपात असल्याचं पाहून आश्चर्यचकित झालो.
मां दृष्ट्वा ताः समायांतीमपृच्छंश्च मुहुर्मुहुः । स्त्रिय ऊचुः - का त्वं कुतः समायाता कथयात्मविचेष्टितम्
माझ्या जवळ येताना त्या स्त्रिया मला पुन्हा पुन्हा विचारू लागल्या — 'तू कोण? कुठून आलीस? तुझ्या स्वतःच्या गोष्टी सांग.'
तासां प्रियकथां श्रुत्वा मयोक्तं तन्निशामय । कुतः कोऽहं समायातः कथं वा योषिदाकृतिः
त्यांच्या प्रेमळ बोलणं ऐकून मी म्हणाले, 'हे ऐका — मी कुठून आले? मी कोण? मला हे स्त्रीरूप कसं मिळालं?'
स्वप्नवद्दृश्यते सर्वं किं वा मुग्धोऽस्मि भूतले । तच्छ्रुत्वा मद्वचो देवी प्रोवाच मधुरस्वनैः
'हे सगळं जणू स्वप्नासारखं वाटतंय, की मी या पृथ्वीवर गोंधळले आहे?' असं मी म्हटलं. तेव्हा एक देवी गोड आवाजात म्हणाली.
वृंदानाम्नी पुरी चेयं कृष्णचंद्रप्रिया सदा । अहं च ललितादेवी तुर्यातीता च निष्कला
'ही व्रुंदा नावाची नगरी आहे, जी नेहमी कृष्णचंद्राला प्रिय आहे; आणि मी ललिता देवी आहे, सर्व अवस्थांपलीकडे, अखंड.'
इत्युक्त्वा च महादेवी करुणा सांद्रमानसा । मां प्रत्याह पुनर्देवी समागच्छ मया सह
असं सांगून ती महादेवी, ज्यांच्या मनात अपार करुणा होती, पुन्हा मला म्हणाली — 'देवी, माझ्यासोबत चल.'
अन्याश्च योषितः सर्वाः कृष्णपादपरायणाः । ताश्च मां प्रवदंत्येवं समागच्छानया सह
इतर सर्व स्त्रिया, ज्या श्रीकृष्णाच्या चरणांवर प्रेम करतात, त्या सुद्धा माझ्याबद्दल असंच बोलतात—'हिच्यासोबत एकत्र ये.'
ततोनुकृष्णचंद्रस्य चतुर्दशाक्षरो मनुः । कृपया कथितस्तस्या देव्याश्चापि महात्मनः
मग त्या महान देवीने दयाळूपणाने कृष्णचंद्राचं चौदा अक्षरांचं मंत्र तिला सांगितलं.
तत्क्षणादेव तत्साम्यमलभं विविधोपमा । ताभिः सह गतास्तत्र यत्र कृष्णः सनातनः
त्या क्षणी मी त्यांच्यासारखीच झाले; आणि सर्वांसोबत जिथे सनातन श्रीकृष्ण आहेत, तिथे गेले.
केवलं सच्चिदानंदः स्वयंयोषिन्मयः प्रभुः । योषिदानंदहृदयो दृष्ट्वा मां प्राब्रवीन्मुहुः
तिथे, जो केवळ सत्-चित्-आनंदस्वरूप आहे, स्वतः स्त्रीरूप घेतो, स्त्रियांच्या सहवासात आनंद मानतो, त्या प्रभूने मला पुन्हा पुन्हा प्रेमाने बोलावलं.
समागच्छ प्रिये कांते भक्त्या मां परिरंभय । रेमे वर्षप्रमाणेन तत्र चैव द्विजोत्तम
'या, प्रिये, सुंदर कांतीवाली, भक्तीने मला आलिंगन दे.' तिथे, द्विजश्रेष्ठा, त्यांनी माझ्यासोबत वर्षभर रमण केलं.
तदोक्तं रमणेशेन तां देवीं राधिकां प्रति । इयं मे प्रकृतिस्तत्र चासीन्नारदरूपधृक्
रमणेश्वराने त्या राधिकादेवीला असं सांगितलं—'हीच माझी प्रकृती आहे; तिथे मी नारदरूप घेतलं होतं.'
नीत्वामृतसरो रम्यं स्नानार्थं संनियोजय । तया मे रमणस्यांते गदितं प्रियभाषितम्
'तिला अमृतासारख्या सुंदर सरोवरात स्नानासाठी घेऊन जा.' आमच्या रमणानंतर तिने मला प्रेमळ शब्दांत काही सांगितलं.
अहं च ललितादेवी राधिकाया च गीयते । अहं च वासुदेवाख्यो नित्यं कामकलात्मकः
'मीच ललितादेवी म्हणून ओळखली जाते, राधिकेच्या नावाने गायली जाते; मीच वासुदेव आहे, आणि नेहमीच कामशक्तीस्वरूप आहे.'
सत्यं योषित्स्वरूपोऽहं योषिच्चाहं सनातनी । अहं च ललितादेवी पुंरूपा कृष्णविग्रहा
'खरं सांगते—मीच स्त्रीस्वरूप आहे, मीच सनातन स्त्री आहे; मीच ललितादेवी, आणि पुरुषरूपात मी कृष्ण आहे.'
आवयोरंतरं नास्ति सत्यंसत्यं हि नारद । एवं यो वेत्ति मे तत्त्वं समयं च तथा मनुम्
'आपल्या दोघांमध्ये काहीही फरक नाही, हे अगदी खरं, अगदी खरं रे नारद. जो माझं हे तत्त्व, मंत्र आणि आचार जाणतो—'
स समाचारसंकेतं ललिता वत्स मे प्रियः । इदं वृंदावनं नाम रहस्यं मम वै गृहम्
'तोच, बाळा, माझा प्रिय आहे, जो ललितेच्या आचारसंहितेचं ज्ञान ठेवतो. हे वृंदावन नावाचं स्थान माझं गुप्त घर आहे.'
न प्रकाश्यं कदा कुत्र वक्तव्यं न पशौ क्वचित् । ततोऽनुराधिकादेवी मां नीत्वा तत्सरोवरे
'हे कुठेही, कधीही, कोणालाही सांगू नकोस; मग अनुराधिकादेवी मला त्या सरोवराकडे घेऊन गेली.'
स्थित्वा सा कृष्णचंद्रस्य चरणांते गता पुनः । ततो निमज्जनादेव नारदोऽहमुपागतः
ती तिथे कृष्णचंद्राच्या पायाशी उभी राहिली, आणि मला स्नान घालून, मी नारद पुन्हा परत आलो.
वीणाहस्तो गानपरस्तद्रहस्यं मुहुर्मुदा । स्वयंभुवं नमस्कृत्य तत्रागां विष्णुपार्षदम्
माझ्या वीणेवर गाण्यात मग्न होऊन, मी ते गुपित वारंवार आनंदाने गायले; स्वयंभूला वंदन करून, मी विष्णूच्या सेवकांच्या सभेत गेलो.
स्वयंभुवा तथा दृष्टं नोक्तं किंचित्तदा पुनः । इति ते कथितं वत्स सुगोप्यं च मया त्वयि
स्वयंभूने मला पाहिलं, पण त्या वेळी काहीच बोलला नाही. हे बाळा, मी तुला हे फार गुपित सांगितलं.
त्वयापि कृष्णचंद्रस्य केवलं धामचित्कलम् । गोपनीयं प्रयत्नेन मातुर्जारइव प्रियम्
तूंही कृष्णचंद्राचं शुद्ध, चैतन्यमय तेज जपून ठेव, जसं आईपासून प्रियकराचं गुपित लपवतात.
यथा प्रोक्तं मया शिष्ये गौतमे सरहस्यकम् । तथा भवत्सु कार्त्स्न्येन कथितं चातिगोपितम्
जसं मी हे सर्व रहस्य माझ्या शिष्य गौतमाला सांगितलं, तसंच योग्य लोकांमध्ये पूर्णपणे सांगितलं आणि फार गुप्त ठेवलं.
यत्र कुत्र कदाचित्तु प्रकाश्यं मुनिपुंगवाः । तदा शापो भवेद्विप्राः कृष्णचंद्रस्य निश्चितम्
हे श्रेष्ठ मुनींनो, हे कुठेही, कधीही उघड करू नका; नाहीतर, ब्राह्मणांनो, कृष्णचंद्राचा शाप निश्चितच मिळेल.
इमं कृष्णस्य लीलाभिर्युतमध्यायमुत्तमम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि स याति परमं पदम्
जो कोणी कृष्णाच्या लीला असलेल्या या उत्तम अध्यायाचे वाचन करतो किंवा ऐकतो, तो परमपदाला पोहोचतो.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वृंदावनमाहात्म्ये नारदीयानुनये पंचसप्ततितमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या पाताळखंडातील वृंदावनमाहात्म्याच्या नारदीय अनुनयातील पंच्याहत्तरी अध्याय येथे संपला.
ईश्वर उवाच-। अत्र शिशुपालं निहतं श्रुत्वा दंतवक्त्रः कृष्णेन योद्धुं मथुरामाजगाम
ईश्वर म्हणाले— शिशुपाल कृष्णाने मारल्याचे ऐकून दंतवक्त्र त्याच्याशी युद्ध करण्यासाठी मथुरेला आला.
कृष्णस्तु तच्छ्रुत्वा रथमारुह्य तेन सह मथुरामाययौ
कृष्णाने हे ऐकताच रथावर बसून तोसुद्धा त्याच्यासोबत मथुरेला गेला.
अथ तं हत्वा यमुनामुत्तीर्य नंदव्रजं गत्वा पितरावभिवाद्याश्वास्य ताभ्यामालिंगितः सकल गोपवृद्धान्परिष्वज्य तानाश्वास्य बहुवस्त्राभरणादिभिस्तत्रस्थान्सर्वान्संतर्पयामास
मग त्याला मारून, यमुनापार जाऊन, नंदाच्या वस्तीला जाऊन, कृष्णाने आपल्या आईवडिलांना वंदन केले, त्यांना धीर दिला, त्यांच्याकडून आलिंगन मिळवले, सर्व गोपवृद्धांना मिठी मारली, त्यांनाही धीर दिला आणि तेथे असलेल्या सर्वांना अनेक वस्त्रे, दागिने व इतर भेटवस्तूंनी तृप्त केले.
कालिंद्याः पुलिने रम्ये पुण्यवृक्षसमाकीर्णे गोपस्त्रीभिरहर्निशं क्रीडासुखेन त्रिरात्रं तत्र समुवास
काळिंदीच्या सुंदर काठी, पवित्र वृक्षांनी वेढलेल्या ठिकाणी, कृष्णाने गोपिकांसोबत खेळत, दिवस-रात्र तिथे तीन रात्र राहिला.