श्रीकृष्णस्य पुरस्तात्सा समेत्य प्रेमविह्वला । पपात कांचनीभूमौ पश्यंती सर्वमद्भुतम्
श्रीकृष्णाच्या समोर येऊन, ती प्रेमाने भरून गेली आणि सोन्यासारख्या भूमीवर पडली, सगळं अद्भुत पाहत होती.
कृच्छ्रात्कथंचिदुत्थाय शनैरुन्मील्य लोचने । स्वेदांभः पुलकोत्कंप भावभाराकुलासती
कसाबसा उठून, हळूच डोळे उघडले; घाम, अंगावर रोमांच आणि भावनांच्या ओझ्याने ती थरथरत होती.
ददर्श प्रथमं तत्र स्थलं चित्रं मनोरमम् । ततः कल्पतरुस्तत्र लसन्मरकतच्छदः
तीथे तिने प्रथम एक सुंदर आणि आश्चर्यकारक स्थळ पाहिलं; मग तिथे झगमगणाऱ्या पाचूच्या पानांनी सजलेलं कल्पवृक्ष होतं.
प्रवालपल्लवैर्युक्तः कोमलो हेमदंडकः । स्फटिकप्रवालमूलश्च कामदः कामसंपदाम्
कोवळ्या कोंबांनी आणि पानांनी युक्त, सोन्याचा खोड असलेला, स्फटिक व प्रवाळाच्या मुळांचा, तो सर्व इच्छांच्या संपत्ती देणारा होता.
प्रार्थकाभीष्टफलदस्तस्याधो रत्नमंदिरम् । रत्नसिंहासनं तत्र तत्राष्टदलपद्मकम्
जे इच्छित फळ मागतात त्यांना फळ देणाऱ्या त्या परमेश्वराच्या खाली रत्नांनी सजलेला एक सुंदर महाल आहे. त्या महालात रत्नांच्या सिंहासनावर एक आठ पाकळ्यांचे कमळ आहे.
शंखपद्मनिधी तत्र स व्यापसव्यसंस्थितौ । चतुर्दिक्षु यथा स्थानं सहिताः कामधेनवः
त्या ठिकाणी उजव्या आणि डाव्या बाजूला शंख आणि कमळ ही दोन अमूल्य धनसंपत्ती आहेत; आणि चारही दिशांना योग्य त्या जागी कामधेनू गायी एकत्र आहेत.
परितो नंदनोद्यानं मलयानिलसेवितम् । ऋतूनां चैव सर्वेषां कुसुमानां मनोहरैः
सर्व बाजूंनी नंदनवन पसरले आहे, जिथे मल्याच्या वाऱ्याची झुळूक वाहते आणि सर्व ऋतूंच्या मोहक फुलांनी ते बहरले आहे.
आमोदैर्वासितं सर्वं कालागुरुपराजितम् । मकरंदकणावृष्टिशीतलं सुमनोहरम्
संपूर्ण परिसर सुरभित सुवासांनी दरवळला आहे, काळागुरूच्या सुगंधालाही मागे टाकणारा, फुलांच्या मधाच्या थेंबांनी गारवा आणि अपूर्व सौंदर्य लाभले आहे.
मकरंदरसास्वाद मत्तानां भृंगयोषिताम् । वृंदशो झंकृतैः शश्वच्चैवं मुखरितांतरम्
फुलांच्या मधाचा आस्वाद घेत मदमस्त झालेल्या मादी भुंगे त्यांच्या गूंजणाऱ्या झुंडीने सतत मधुर गुंजन करत आहेत.
कलकंठी कपोतानां सारिकाशुकयोषिताम् । अन्यासां पत्रिकांतानां कलनादैर्निनादितम्
कोकिळ, कपोत, साळुंकी, पोपट आणि इतर पक्ष्यांच्या गोड आवाजांनी आणि इतर पंखधारकांच्या विविध स्वरांनी संपूर्ण परिसर निनादित झाला आहे.
नृत्यैर्मत्तमयूराणामाकुलं स्मरवर्द्धनम् । रसांबुसेकसंसृष्ट तमांजनतनुद्युतिम्
मदमस्त नाचणाऱ्या मोरांच्या नृत्याने ते ठिकाण प्रेमभावना जागवते आणि अमृताच्या धारांनी ओलावलेल्या तमाळ वृक्षांच्या तेजाने तळपत आहे.
सुस्निग्धनीलकुटिल कषायावासिकुंतलम् । मदमत्तमयूराद्य शिखंडाबद्धचूडकम्
त्यांचे केस मऊ, गडद निळे, वळकट, किंचित लालसर वस्त्रांनी सजलेले, आणि मदमस्त मोर व इतर पक्ष्यांच्या पिसांनी बांधलेली शिखा आहे.
भृंगसेवितसव्योपक्रमपुष्पावतंसकम् । लोलालकालिविलसत्कपोलादर्शकाशितम्
त्यांच्या कानात भुंग्यांनी आणलेली ताज्या फुलांची वेणी आहे आणि त्यांच्या गालांवर खेळणाऱ्या लटांनी आरशासारखी चमक येते.
विचित्रतिलकोद्दाम भालशोभाविराजितम् । तिलपुष्पपतंगेश चंचुमंजुलनासिकम्
त्यांचे कपाळ विविध रंगांच्या तेजस्वी टिळ्याने शोभून दिसते; त्यांच्या नाकावर तिळफुलाच्या पतंगासारखे नाजूक अलंकार आहे.
चारुबिंबाधरं मंदस्मितदीपितमन्मथम् । वन्यप्रसूनसंकाश ग्रैवेयकमनोहरम्
त्यांचे ओठ बिंब फळासारखे सुंदर, मंद स्मिताने प्रेम जागवणारे, आणि त्यांच्या गळ्यात वनफुलांसारखे आकर्षक हार आहे.
मदोन्मत्तभ्रमद्भृंगी सहस्रकृतसेवया । सुरद्रुमस्रजाराजन्मुग्धपीनांसकद्वयम्
त्यांच्या दोन्ही भुजा मदमस्त भुंग्यांनी नेहमी वेढलेल्या, स्वर्गीय वृक्षांच्या फुलांच्या माळांनी सजलेल्या आणि आकर्षक आहेत.
मुक्ताहारस्फुरद्वक्षः स्थलकौस्तुभभूषितम् । श्रीवत्सलक्षणं जानुलंबिबाहुमनोहरम्
त्यांचे वक्षस्थळ चमकणाऱ्या मोत्यांच्या हाराने आणि कौस्तुभ मणीने सुशोभित आहे, श्रीवत्साचा चिन्ह आहे आणि गुडघ्यापर्यंत मोहक दिसते.
गंभीरनाभिपंचास्य मध्यमध्यातिसुंदरम् । सुजातद्रुमसद्वृत्त मदूरजानुमंजुलम्
त्यांची नाभी खोल, पोट अत्यंत सुंदर, सुडौल कमरेने शोभलेले; त्यांच्या जाड जांघा उत्तम वृक्षाच्या खोडासारख्या आणि गुडघे मधासारखे मोहक आहेत.
कंकणांगदमञ्जीरैर्भूषितं भूषणैः परैः । पीतांशुकलयाविष्ट नितंबघटनायकम्
त्यांच्या हातात कंकण, बाजूला अंगद, पायात पैंजण—अशा उत्तम दागिन्यांनी सजलेले आहेत आणि ते पिवळ्या रेशमी वस्त्रात, सुंदर कंबरेचे अधिपती आहेत.
लावण्यैरपि सौंदर्यजितकोटिमनोभवम् । वेणुप्रवर्त्तितैर्गीतरागैरपि मनोहरैः
त्यांचे सौंदर्य आणि लावण्य इतके की, मनोभव म्हणजेच प्रेमाचा देवही हरवून जाईल; त्यांच्या वेणूवरच्या मोहक सुरांनी सर्वांचे मन मोहून जाते.
मोहयंतं सुखांभोधौ मज्जयंतं जगत्त्रयम् । प्रत्यंगमदनावेशधरं रासरसालसम्
ते तीनही लोकांना मोहून, आनंदाच्या सागरात बुडवतात; त्यांच्या प्रत्येक अंगात प्रेमभावना भरलेली आहे आणि ते रासक्रीडेत रममाण आहेत.
चामरं व्यजनं माल्यं गंधंचंदनमेव च । तांबूलं दर्पणं पानपात्रं चर्वितपात्रकम्
तेथे पंखा, चामर, फुलांच्या माळा, सुगंधी चंदन, तांबूल, आरसा, पिण्याची भांडी आणि चावलेले कौर ठेवण्याची पात्रे आहेत.
अन्यत्क्रीडाभवं यद्यत्तत्सर्वं च पृथक्पृथक् । रसालं विविधं यंत्रं कलयंतीभिरादरात्
इतर ज्या ज्या करमणुका होत्या, त्या प्रत्येक वेगवेगळ्या प्रकारे, अनेक रंगीबेरंगी यंत्रे प्रेमाने चालवली जात होती.
यथास्थाननियुक्ताभिः पश्यंतीभिस्तदिंगितम् । तन्मुखांभोजदत्ताक्षि चंचलाभिरनुक्रमात्
ज्या ज्या स्त्रिया योग्य जागी उभ्या होत्या, त्या सर्वजणी तिच्या हालचालीकडे लक्ष ठेवून, तिच्या कमळासारख्या चेहऱ्यावरून मिळणाऱ्या खूणा डोळ्यांनी ओळखत होत्या.
श्रीमत्या राधिका देव्या वामभागे ससंभ्रमम् । आराधयंत्या तांबूलमर्पयंत्या शुचिस्मितम्
श्रीमंत राधिकादेवी, तिच्या डाव्या बाजूला, आदराने, शुद्ध हास्य करत, तिला तांबूल अर्पण करत होती.
समालोक्यार्जुनी यासौ मदनावेशविह्वला । ततस्तां च तथा ज्ञात्वा हृषीकेशोऽपि सर्ववित्
अर्जुनीने तिला प्रेमाच्या भरात गुंतलेली पाहून, तसेच तिची अवस्था ओळखून, सर्वज्ञ हृषीकेशही—
तस्याः पाणिं गृहीत्वैव सर्वक्रीडावनांतरे । यथाकामं रहो रेमे महायोगेश्वरो विभुः
तिचा हात धरून, सर्व करमणुकांच्या मध्ये, महान योगेश्वर प्रभू, आपल्या इच्छेनुसार एकांतात रमला.
ततस्तस्याः स्कंधदेशे प्रदत्तभुजपल्लवः । आगत्य शारदां प्राह पश्चिमेऽस्मिन्सरोवरे
मग त्याने आपला कोमल हात तिच्या खांद्यावर ठेवून, शारदा देवीजवळ गेला आणि त्या पश्चिम सरोवराजवळ बोलू लागला.
शीघ्रं स्नापय तन्वंगीं क्रीडाश्रांतां मृदुस्मिताम् । ततस्तां शारदा देवी तस्मिन्क्रीडासरोवरे
'लवकर या सडपातळ, खेळून दमलेल्या आणि हलक्या हसणाऱ्या स्त्रीला आंघोळ घाल,' असे सांगितले; मग शारदा देवी त्या खेळाच्या सरोवरात—
स्नानं कुर्वित्युवाचैनां सा च श्रांता तथाकरोत् । जलाभ्यंतरमाप्तासौ पुनरर्जुनतां गतः
'स्नान कर,' असे तिला सांगितले, आणि ती दमलेली असल्याने तसेच केले; पाण्यात शिरल्यावर ती पुन्हा अर्जुन झाली.