दृष्ट्वा तत्परमाश्चर्यं चिंतयंती हृदा कियत् । पादांगुष्ठेना लिखंती भुवं नम्रानना स्थिता
ते अद्भुत दृश्य पाहून, ती मनात विचार करू लागली, आणि नम्रपणे चेहरा खाली घालून, पायाच्या अंगठ्याने जमिनीवर रेषा काढत तिथे उभी राहिली.
ततस्तासां संभ्रमोऽभूद्दृष्टीनां च परस्परम् । केयं मदीयजातीया चिरेणानस्तकौतुका
मग त्या सर्वांमध्ये गोंधळ आणि एकमेकांकडे पाहण्याची लगबग झाली: 'ही कोण आहे, आपल्या जातीचीच वाटते, इतक्या दिवसांनी आली, याबद्दल उत्सुकता वाटते.'
इति सर्वाः समालोक्य ज्ञातव्येयमिति क्षणम् । आमंत्र्य मंत्रणाभिज्ञाः कौतुकाद्द्रष्टुमागताः
मग सर्वांनी तिला पाहून, क्षणभर विचार केला, 'ही कोण आहे, हे कळले पाहिजे.' मग सल्लागारांना बोलावून, त्या जिज्ञासेने तिला पाहायला आल्या.
आगत्य तासामेकाथ नाम्ना प्रियमुदा मता । गिरा मधुरया प्रीत्या तामुवाच मनस्विनी
त्यातल्या एकीचं नाव प्रियमुदा होतं. ती आनंदाने पुढे आली आणि गोड शब्दांनी, प्रेमाने तिला विचारू लागली.
प्रियमुदोवाच-। कासि त्वं कस्य कन्यासि कस्य त्वं प्राणवल्लभा । जाता कुत्रासि केनास्मिन्नानीता वा गता स्वयम्
प्रियमुदा म्हणाली- 'तू कोण आहेस? कुणाची मुलगी आहेस? कुणाची प्रियतमा आहेस? कुठे जन्मलीस? तुला इथे कोण आणलं, की तू स्वतः आलीस?'
एतच्च सर्वमस्माकं कथ्यतां चिंतया किमु । स्थानेऽस्मिन्परमानंदे कस्यापि दुःखमस्ति किम्
'हे सर्व आम्हाला सांग. तू काय विचार करतेस? या अत्यंत आनंदाच्या ठिकाणी कुणाला काही दुःख आहे का?'
इति पृष्टा तया सा तु विनयावनतिं गता । उवाच सुस्वरं तासां मोहयंती मनांसि च
ती विचारल्यावर, ती विनयाने वाकली आणि मधुर स्वरात बोलू लागली, तिच्या बोलण्याने सर्वांच्या मनाला भुरळ पडली.
अर्जुन उवाच- । का वास्मि कस्य कन्या वा प्रजाता कस्य वल्लभा । आनीता केन वा चात्र किं वाथ स्वयमागता
अर्जुन म्हणाला- 'मी कोण आहे? कुणाची मुलगी आहे? कुणाची प्रियतमा आहे? मला इथे कोण आणलं, की मी स्वतः आले?'
एतत्किंचिन्न जानामि देवी जानातु तत्पुनः । कथितं श्रूयतां तन्मे मद्वाक्ये प्रत्ययो यदि
'हे काहीच मला माहीत नाही; हे देवीला ठाऊक असो. मी जे सांगते ते ऐका, आणि माझ्या शब्दांवर विश्वास असेल तरच घ्या.'
अस्यैव दक्षिणे पार्श्वे एकमस्ति सरोवरम् । तत्राहं स्नातुमायाता जाता तत्रैव संस्थिता
'याच्याच उजव्या बाजूला एक सरोवर आहे. मी तिथे स्नान करायला आले, आणि तिथेच माझा जन्म झाला आणि मी तिथेच राहिले.'
विषमोत्कंठिता पश्चात्पश्यंती परितो दिशम् । एकमाकाशसंभूतं ध्वनिमश्रौषमद्भुतम्
'नंतर मी व्याकुळ होऊन, सगळीकडे पाहू लागले आणि आकाशातून एक अद्भुत आवाज ऐकू आला.'
अनेनैव पथा सुभ्रु गच्छ पूर्वसरोवरम् । उपस्पृश्य जलं तस्य साधयस्व मनोरथम्
'हेच मार्गाने, सुंदर भुवया असलेल्या, तू पूर्वेकडील सरोवराकडे जा. त्याचं पाणी स्पर्श कर आणि आपली इच्छा पूर्ण कर.'
तत्र संति हि सख्यस्ते मा सीद वरवार्णिनि । ताहि संपादयिष्यंति तत्र ते वरमीप्सितम्
तेथे तुझ्या मैत्रिणी आहेत, सुंदर स्त्री, तू दुःखी होऊ नकोस. त्या तुझी इच्छा असलेली वर मागणी नक्की पूर्ण करतील.
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य तस्मादत्र समागता । विषादहर्षपूर्णात्मा चिंताकुलसमाकुला
ती त्याचे शब्द ऐकून तिथे आली, तिचे मन आनंद आणि दुःख याने भरले होते, आणि ती चिंता व विचारांनी गोंधळलेली होती.
आगतास्य जलं स्पृष्ट्वा नानाविधशुभध्वनिम् । अश्रौषं च ततः पश्चादपश्यं भवतीः पराः
ती तिथे पोहोचल्यावर तिने पाण्याला स्पर्श केला आणि विविध शुभ आवाज ऐकले; नंतर तिने त्या इतर श्रेष्ठ स्त्रिया पाहिल्या.
एतन्मात्रं विजानामि कायेन मनसा गिरा । एतदेव मया देव्यः कथितं यदि रोचते
हेच मी शरीर, मन आणि वाणीने जाणते; हेच मी तुला सांगितले आहे, देवी, तुला आवडले तर.
का यूयं तनुजाः केषां क्व जाताः कस्य वल्लभाः । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः सा वै प्रियमुदाब्रवीत्
तुम्ही कोण आहात? कोणाच्या कन्या आहात? कुठे जन्मल्या? कोणाच्या प्रिय आहात? तिचे हे शब्द ऐकून तिच्या प्रिय मैत्रिणीने उत्तर दिले.
अस्त्वेवं प्राणसख्यः स्म तस्यैव च वयं शुभे । वृंदावनकलानाथ विहारदारिकाः सुखम्
असं असो, आम्ही तिच्या जीवाभावाच्या मैत्रिणी आहोत, शुभे. आम्ही वृंदावनच्या स्वामीच्या आनंदी कन्या आहोत.
ता आत्ममुदितास्तेन व्रजबाला इहागताः । एताः श्रुतिगणाः ख्याता एताश्च मुनयस्तथा
त्या कन्या त्याच्यामुळे आनंदी होऊन इथे व्रजाच्या मुली म्हणून आल्या आहेत. या प्रसिद्ध वेदगट आहेत आणि या ऋषीही आहेत.
वयं बल्लवबाला हि कथितास्ते स्वरूपतः । अत्र राधापतेरंगात्पूर्वायाः प्रेयसीतमाः
आम्ही खऱ्या स्वरूपात गोपी आहोत, येथे आम्ही राधापतीच्या अंगातून उत्पन्न झालेल्या मुख्य प्रिय आहोत.
नित्या नित्यविहारिण्यो नित्यकेलि भुवश्चराः । एषा पूर्णरसा देवी एषा च रसमंथरा
आम्ही नेहमीच आनंदात, नेहमी खेळणाऱ्या, नेहमी पृथ्वीवर विहरणाऱ्या आहोत; ही पूर्णरसाची देवी आहे, आणि ही रस हलवणारी आहे.
एषा रसालया नाम एषा च रसवल्लरी । रसपीयूषधारेयमेषा रसतरंगिणी
ही रसाचे घर म्हणून ओळखली जाते, ही रसवेल आहे; ही रसाच्या अमृताचा प्रवाह आहे, आणि ही रसाची लाट आहे.
रसकल्लोलिनी चैषा इयं च रसवापिका । अनंगसेना एषैव इयं चानंगमालिनी
ही रसाच्या खेळाची सरोवर आहे, आणि ही रसाचा साठा आहे; ही मदनाची सेना आहे, आणि ही मदनमाळा घातलेली आहे.
मदयंती इयं बाला एषा च रसविह्वला । इयं च ललिता नाम इयं ललितयौवना
ही मुलगी आनंद देणारी आहे, आणि ही रसाने भारावलेली आहे; ही ललिता नावाची आहे, आणि ही तरुण ललिता आहे.
अनंगकुसुमा चैषा इयं मदनमंजरी । एषा कलावती नाम इयं रतिकला स्मृता
ही अनंगकुसुम आहे, आणि ही मदनमंजरी आहे; ही कलावती नावाची आहे, आणि ही रतिकला म्हणून ओळखली जाते.
इयं कामकला नाम इयं हि कामदायिनी । रतिलोला इयं बाला इयं बाला रतोत्सुका
ही कामकला नावाची आहे, आणि ही इच्छा देणारी आहे; ही मुलगी प्रेमासाठी आतुर आहे, आणि ही मुलगी प्रेमासाठी उत्सुक आहे.
एषा चरति सर्वस्व रतिचिंतामणिस्त्वसौ । नित्यानंदाः काश्चिदेता नित्यप्रेमरसप्रदाः
ही सर्वस्व म्हणून प्रेमाची इच्छा पूर्ण करणारी मणी आहे; यांपैकी काही नेहमी आनंदी आहेत, काही नेहमी प्रेमरस देणाऱ्या आहेत.
अतःपरं श्रुतिगणास्तासां काश्चिदिमाः शृणु । उद्गीतैषा सुगीतेयं कलगीता त्वियं प्रिया
यानंतर, त्यांच्यातील काही वेदगट ऐक, ही उद्गीत आहे, ही सुगीते आहे, ही कलगीत आहे, आणि ही प्रिया आहे.
एषा कलसुराख्याता बालेयं कलकंठिका । विपंचीयं क्रमपदा एषा बहुहुता मता
ही कलसुरा म्हणून ओळखली जाते, ही मुलगी कलकंठिका आहे; ही विपंची आहे, टप्प्याटप्प्याने, आणि ही बहुहुता म्हणून ओळखली जाते.
एषा बहुप्रयोगेयं ख्याता बहुकला बला । इयं कलावती ख्याता मता चैषा क्रियावती
ही बहुप्रयोग आहे, अनेक कलांमध्ये आणि सामर्थ्यात प्रसिद्ध; ही कलावती म्हणून प्रसिद्ध आहे, आणि ही क्रियावती म्हणून ओळखली जाते.