सद्यः शुद्धस्वर्णरश्मिगौरकांततनूलताम् । स्फुरत्किशोरवर्षीयां शारदेंदुनिभाननाम्
अचानक तिला स्वतःचे शरीर शुद्ध सोन्यासारखे तेजस्वी, तारुण्याने झळाळणारे, आणि तिचा चेहरा शरद ऋतूतील चंद्रासारखा दिसला.
सुनीलकुटिलस्निग्धविलसद्रत्नकुंतलाम् । सिंदूरबिंदुकिरणप्रोज्ज्वलालकपट्टिकाम्
तिचे काळे, कुरळे, चमकदार केस रत्नांच्या कुंडलांनी झळकत होते, आणि तिच्या कपाळावर सिंदूराचा तेजस्वी टिळा शोभत होता.
उन्मीलद्भ्रूलताभंगि जितस्मरशरासनाम् । घनश्यामलसल्लोल खेलल्लोचनखंजनाम्
तिच्या भुवया कमानीसारख्या उठून फुलल्या होत्या, त्या मदनाच्या धनुष्यालाही हरवत होत्या; तिच्या मोठ्या, चपळ डोळ्यांत काळ्या पाण्यात खेळणाऱ्या खंजन पक्ष्यासारखे सौंदर्य होते.
मणिं कुंडलतेजोंशु विस्फुरद्गंडमण्डलाम् । मृणालकोमलभ्राजदाश्चर्यभुजवल्लरीम्
रत्नजडित कुंडलांच्या तेजाने तिचे गाल उजळले होते, आणि तिच्या हाताच्या बाहू कमळाच्या दांडासारख्या मऊ, वेलीसारख्या सुंदर आणि आश्चर्यकारक होत्या.
शरदंबुरुहां सर्वश्रीचौरपाणिपल्लवाम् । विदग्धरचितस्वर्णकटिसूत्रकृतांतराम्
तिच्या हातांचे पंजे शरद ऋतूतील कमळासारखे होते, जे सर्व सौंदर्याची शोभा चोरत होते, आणि तिच्या कंबरेला कुशलतेने तयार केलेली सोन्याची कमरपट्टा होती.
कूजत्कांचीकलापांत विभ्राजज्जघनस्थलाम् । भ्राजद्दुकूलसंवीतनितंबोरुसुमंदिराम्
तिच्या कंबरेभोवती कुजबुजणारी कांच्यांची माळ झळकत होती, आणि तिच्या मांड्या उजळ वस्त्रांनी वेढलेल्या, जणू काही हत्तीच्या मंदिरासारख्या भासत होत्या.
शिंजानमणिमंजीरसुचारुपदपंकजाम् । स्फुरद्विविधकंदर्पकलाकौशलशालिनीम्
तिच्या सुंदर कमळासारख्या पायांना मणी जडलेल्या घुंगरूंची झंकार होती, आणि ती प्रेम व खेळाच्या सर्व कलांमध्ये पारंगत होती.
सर्वलक्षणसंपन्नां सर्वाभरणभूषिताम् । आश्चर्यललनाश्रेष्ठामात्मानं सव्यलोकयत्
सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, सर्व अलंकारांनी सजलेली, ती स्वतःला अद्भुत आणि सर्व स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून पाहू लागली.
विसस्मार च यत्किंचित्पौर्वदेहिकमेव च । मायया गोपिकाप्राणनाथस्य तदनंतरम्
तिने आपले पूर्वजन्मातील सर्व काही विसरले, कारण मायेच्या प्रभावाने ती गोपिकांच्या जीवननाथावर प्रेम करू लागली.
इति कर्त्तव्यतामूढा तस्थौ तत्र सुविस्मिता । अत्रांतरेंऽबरे धीर ध्वनिराकस्मिकोऽभवत्
काय करावे हे कळेना म्हणून ती तिथेच विस्मित उभी राहिली; तेवढ्यात, हे धीरगंभीर, अचानक एक आवाज ऐकू आला.
अनेनैव पथा सुभ्रु गच्छ पूर्वसरोवरम् । उपस्पृश्य जलं तस्य साधयस्व मनोरथम्
हे सुंदर भुवया असलेल्या स्त्री, ह्याच मार्गाने पुढील सरोवराकडे जा; त्याचे पाणी स्पर्श करून आपली इच्छा पूर्ण कर.
तत्र संति हि सख्यस्ते मा सीद वरवर्णिनि । ता हि संपादयिष्यंति तत्रैव वरमीप्सितम्
तेथे तुझे सख्या वाट पाहत आहेत, हे शुभवर्णी; चिंता करू नकोस, त्या तिथेच तुला हवी असलेली वर मागणी पूर्ण करतील.
इति दैवीं गिरं श्रुत्वा गत्वा पूर्वसरोऽथ सा । नानापूर्वप्रवाहं च नानापक्षिसमाकुलम्
तो दैवी आवाज ऐकून ती त्या मागील सरोवराकडे गेली, जेथे अनेक प्रवाह मिळत होते आणि विविध पक्ष्यांनी ते भरले होते.
स्फुरत्कैरवकह्लारकमलेंदीवरादिभिः । भ्राजितं पद्मरागैश्च पद्मसोपानसत्तटम्
तेथे उमललेली श्वेत कुमुदे, निळी उत्पले आणि इतर फुले होती, आणि लाल कमळांनी ते शोभले होते; त्याच्या काठावर कमळाच्या पाकळ्यांची पायऱ्या होत्या.
विविधैः कुसुमोद्दामैर्मंजुकुंजलताद्रुमैः । विराजितचतुस्तीरमुपस्पृश्य स्थिता क्षणम्
चारही काठांवर विविध सुंदर फुलांनी, कमळांच्या वेलींनी आणि झाडांनी सजलेली ती, पाण्याला स्पर्श करून क्षणभर थांबली.
तत्रांतरे क्वणत्कांची मंजुमंजीररंजितम् । किंकिणीनां झणत्कारं शुश्रावोत्कर्णसंपुटे
त्या ठिकाणी, आतमध्ये, तिने कान लावून ऐकले की कमरपट्ट्यांच्या घंटा आणि पैंजणांचा गोड आवाज, किंकिण्यांचा खणखणाट ऐकू येत होता.
ततश्च प्रमदावृंदमाश्चर्ययुतयौवनम् । आश्चर्यालंकृतिन्यासमाश्चर्याकृतिभाषितम्
तेव्हा तिथे तरुण स्त्रियांचा एक समूह दिसला, त्यांच्या तारुण्याने आणि अद्भुत दागिन्यांनी सजलेला, आणि त्यांच्या बोलण्यातही आश्चर्य वाटावे असे काहीतरी होते.
अद्भुतांगमपूर्वं सा पृथगाश्चर्यविभ्रमम् । चित्रसंभाषणं चित्रहसितालोकनादिकम्
तिने पूर्वी कधीही न पाहिलेली, वेगवेगळ्या अद्भुत रूपांची शरीरे पाहिली, रंगीबेरंगी संवाद, हसणे, कटाक्ष आणि इशारे सर्व काही विलक्षण होते.
मधुराद्भुतलावण्यं सर्वमाधुर्यसेवितम् । चिल्लावण्यगतानंतमाश्चर्याकुलसुंदरम्
सगळीकडे गोडवा आणि आश्चर्यकारक सौंदर्य भरलेले होते, आनंदाने न्हालेली, अंतहीन रूपांची सुंदरता आणि मोहकता तिथे दिसत होती.
आश्चर्यस्निग्धसौंदर्यमाश्चर्यानुग्रहादिकम् । सर्वाश्चर्यसमुदयमाश्चर्यालोकनादिकम्
त्या सौंदर्यात कोमलता आणि आश्चर्य मिसळले होते, अद्भुत कृपा आणि दयाही जाणवत होती, सर्व आश्चर्यांची जणू एक मेजवानीच तिथे होती, आणि कटाक्ष, इशारेही विलक्षण होते.
दृष्ट्वा तत्परमाश्चर्यं चिंतयंती हृदा कियत् । पादांगुष्ठेना लिखंती भुवं नम्रानना स्थिता
ते अद्भुत दृश्य पाहून, ती मनात विचार करू लागली, आणि नम्रपणे चेहरा खाली घालून, पायाच्या अंगठ्याने जमिनीवर रेषा काढत तिथे उभी राहिली.
ततस्तासां संभ्रमोऽभूद्दृष्टीनां च परस्परम् । केयं मदीयजातीया चिरेणानस्तकौतुका
मग त्या सर्वांमध्ये गोंधळ आणि एकमेकांकडे पाहण्याची लगबग झाली: 'ही कोण आहे, आपल्या जातीचीच वाटते, इतक्या दिवसांनी आली, याबद्दल उत्सुकता वाटते.'
इति सर्वाः समालोक्य ज्ञातव्येयमिति क्षणम् । आमंत्र्य मंत्रणाभिज्ञाः कौतुकाद्द्रष्टुमागताः
मग सर्वांनी तिला पाहून, क्षणभर विचार केला, 'ही कोण आहे, हे कळले पाहिजे.' मग सल्लागारांना बोलावून, त्या जिज्ञासेने तिला पाहायला आल्या.
आगत्य तासामेकाथ नाम्ना प्रियमुदा मता । गिरा मधुरया प्रीत्या तामुवाच मनस्विनी
त्यातल्या एकीचं नाव प्रियमुदा होतं. ती आनंदाने पुढे आली आणि गोड शब्दांनी, प्रेमाने तिला विचारू लागली.
प्रियमुदोवाच-। कासि त्वं कस्य कन्यासि कस्य त्वं प्राणवल्लभा । जाता कुत्रासि केनास्मिन्नानीता वा गता स्वयम्
प्रियमुदा म्हणाली- 'तू कोण आहेस? कुणाची मुलगी आहेस? कुणाची प्रियतमा आहेस? कुठे जन्मलीस? तुला इथे कोण आणलं, की तू स्वतः आलीस?'
एतच्च सर्वमस्माकं कथ्यतां चिंतया किमु । स्थानेऽस्मिन्परमानंदे कस्यापि दुःखमस्ति किम्
'हे सर्व आम्हाला सांग. तू काय विचार करतेस? या अत्यंत आनंदाच्या ठिकाणी कुणाला काही दुःख आहे का?'
इति पृष्टा तया सा तु विनयावनतिं गता । उवाच सुस्वरं तासां मोहयंती मनांसि च
ती विचारल्यावर, ती विनयाने वाकली आणि मधुर स्वरात बोलू लागली, तिच्या बोलण्याने सर्वांच्या मनाला भुरळ पडली.
अर्जुन उवाच- । का वास्मि कस्य कन्या वा प्रजाता कस्य वल्लभा । आनीता केन वा चात्र किं वाथ स्वयमागता
अर्जुन म्हणाला- 'मी कोण आहे? कुणाची मुलगी आहे? कुणाची प्रियतमा आहे? मला इथे कोण आणलं, की मी स्वतः आले?'
एतत्किंचिन्न जानामि देवी जानातु तत्पुनः । कथितं श्रूयतां तन्मे मद्वाक्ये प्रत्ययो यदि
'हे काहीच मला माहीत नाही; हे देवीला ठाऊक असो. मी जे सांगते ते ऐका, आणि माझ्या शब्दांवर विश्वास असेल तरच घ्या.'
अस्यैव दक्षिणे पार्श्वे एकमस्ति सरोवरम् । तत्राहं स्नातुमायाता जाता तत्रैव संस्थिता
'याच्याच उजव्या बाजूला एक सरोवर आहे. मी तिथे स्नान करायला आले, आणि तिथेच माझा जन्म झाला आणि मी तिथेच राहिले.'