तस्माद्विरम वत्सैतत्किं नु तेन विना तव । एवं भगवतस्तस्य श्रुत्वा वाक्यं सुदारुणम्
म्हणून, वत्सा, हे विचारणे सोड. त्याशिवाय तुझे काय होईल? असे भगवंताचे कठोर शब्द ऐकून—
दीनः पादांबुजद्वंद्वे दंडवत्पतितोऽर्जुनः । ततो विहस्य भगवान्दोर्भ्यामुत्थाप्य तं विभुः
अर्जुन खिन्न होऊन, दंडवत घालून, भगवंतांच्या कमलासारख्या पायांवर पडला. तेव्हा भगवंत हसत, आपल्या हातांनी त्याला उचलून उभे केले.
उवाच परमप्रेम्णा भक्ताय भक्तवत्सलः । तत्किं तत्कथनेनात्र द्रष्टव्यं चेत्त्वया हि यत्
भक्तवत्सल प्रभूने अत्यंत प्रेमाने आपल्या भक्ताला सांगितले — 'हे सर्व येथे सांगण्याचे कारण काय, जेव्हा तुला ते प्रत्यक्ष पाहायला मिळणार आहे?'
यस्यां सर्वं समुत्पन्नं यस्यामद्यापि तिष्ठति । लयमेष्यति तां देवीं श्रीमत्त्रिपुरसुंदरीम्
जिच्यातून सर्व काही उत्पन्न होते, जिच्यात आजही सर्व काही आहे आणि जिच्यात सर्व काही विलीन होईल, त्या श्रीमद् त्रिपुरसुंदरीचे अत्यंत भक्तीने पूजन कर.
आराध्य परया भक्त्या तस्यै स्वं च निवेदय । तां विनैतत्पदं दातुं न शक्नोमि कदाचन
तिच्या चरणी स्वतःला समर्पित कर. तिच्याशिवाय मी ते परमपद तुला कधीच देऊ शकत नाही.
श्रुत्वैतद्भगवद्वाक्यं पार्थो हर्षाकुलेक्षणः । श्रीमत्यास्त्रिपुरादेव्या ययौ श्रीपादुकातलम्
हे भगवंतांचे वचन ऐकून, पार्थाच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू दाटले आणि तो श्रीमंत त्रिपुरा देवीच्या पवित्र पादुकांजवळ गेला.
तत्र गत्वा ददर्शैनां श्रीचिंतामणिवेदिकाम् । नानारत्नैर्विरचितैः सोपानैरतिशोभिताम्
तेथे जाऊन त्याने तिला चिंतामणीच्या वेदिकेवर पाहिले, जी विविध रत्नांनी बनवलेल्या पायऱ्यांनी अत्यंत सुंदर दिसत होती.
तत्र कल्पतरुं नाना पुष्पैः फलभवैर्नतम् । सर्वर्त्तुकोमलदलैः स्नवन्माध्वीकशीकरैः
तेथे कल्पवृक्ष उभा होता, जो अनेक फुले व फळांनी वाकला होता, त्याची पाने नेहमीच कोमल होती आणि मधाच्या शिंपल्यांनी ओथंबलेली होती.
वर्षद्भिर्वायुनालोलैः पल्लवैरुज्ज्वलीकृतम् । शुकैश्च कोकिलगणैः सारिकाभिः कपोतकैः
पवनाने हलणाऱ्या आणि पावसासारख्या पडणाऱ्या ताज्या पालव्यांनी तो उजळून गेला होता, आणि पोपट, कोकिळांचे थवे, शारिका व कपोतांनी तो शोभून दिसत होता.
लीलाचकोरकै रम्यैः पक्षिभिश्च निनादितम् । यत्र गुंजद्भृंगराज कोलाहलसमाकुलम्
तेथे रम्य लीलाचकोर आणि इतर पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने आसमंत निनादत होता, आणि गुंजन करणाऱ्या भृंगराजांच्या गोंगाटाने सगळीकडे गजबजले होते.
मणिभिर्भास्वरैरुद्यद्दावानल मनोहरम् । श्रीरत्नमंदिरं दिव्यं तले तस्य महाद्भुतम्
त्या दिव्य रत्नमंदिरात, जमिनीवर तेजस्वी रत्नांनी जणू काही प्रज्वलित अग्नीप्रमाणे झळाळत होते, आणि ते मंदिर फारच सुंदर व अद्भुत दिसत होते.
रत्नसिंहासनं तत्र महाहैमाभिमोहनम् । तत्र बालार्कसंकाशां नानालंकारभूषिताम्
त्या ठिकाणी एक रत्नांचा सिंहासन होते, ते सोन्याचे व मोहक होते; त्यावर अनेक अलंकारांनी सजलेली, उगवत्या सूर्यासारखी तेजस्वी एक व्यक्ती विराजमान होती.
नवयौवनसंपन्नां सृणिपाशधनुः शरैः । राजच्चतुर्भुजलतां सुप्रसन्नां मनोहराम्
ती नवयौवनाने भरलेली, हातात फास, धनुष्य आणि बाण घेऊन, राजेश्वरी चार हातांची लता, प्रसन्न व मन मोहून टाकणारी होती.
ब्रह्मविष्णुमहेशादि किरीटमणिरश्मिभिः । विराजितपदांभोजामणिमादिभिरावृताम्
तिचे कमलासारखे पाय रत्नांनी व इतर मौल्यवान दागिन्यांनी वेढलेले होते, आणि ब्रह्मा, विष्णु, महेश यांच्या मुकुटातील रत्नांसारखी तेजस्वी मुकुटे तिच्या अंगावर शोभत होती.
प्रसन्नवदनां देवीं वरदां भक्तवत्सलाम् । अर्जुनोऽहमिति ज्ञातः प्रणम्य च पुनःपुनः
ती देवी प्रसन्न मुखवर्णाची, वर देणारी आणि भक्तांवर प्रेम करणारी होती; मी तिला अर्जुन आहे हे ओळखले आणि पुन्हा पुन्हा वंदन केले.
विहितांजलिरेकांते स्थितो भक्तिभरान्वितः । सा तस्योपासितं ज्ञात्वा प्रसादं च कृपानिधिः
मी एकांतात उभा राहून, हात जोडून, भक्तिभावाने भरून तिची उपासना केली; ती करुणेची खाण असल्याने, माझी भक्ती ओळखून तिने मला कृपा केली.
उवाच कृपया देवी तस्य स्मरणविह्वला । भगवत्युवाच-। किं वा दानं त्वया वत्स कृतं पात्राय दुर्लभम्
ती देवी स्मरणाने व्याकुळ होऊन, दयाळूपणे म्हणाली: 'माझ्या बाळा, तू कोणते दुर्मिळ दान योग्य पात्राला दिले आहेस?'
इष्टं यज्ञेन केनात्र तपो वा किमनुष्ठितम् । भगवत्यमला भक्तिः का वा प्राक्समुपार्ज्जिता
'इथे तू कोणता यज्ञ केला, किंवा कोणते तप केले? पूर्वी तू कोणती निर्मळ भक्ती मिळवली होतीस, हे सांग.'
किं वास्मिन्दुर्लभं लोके किं वा कर्म शुभं महत् । प्रसादस्त्वयि येनायं प्रपन्ने च मुदा किल
'या जगात काय दुर्मिळ आहे, किंवा कोणते मोठे पुण्यकर्म केलेस, ज्यामुळे तुला ही कृपा मिळाली आणि तू आनंदाने इथे आला?'
गूढातिगूढश्चानन्य लभ्यो भगवता कृतः । नैतादृङ्मर्त्यलोकानां न च भूतलवासिनाम्
'ही कृपा फारच गुप्त आणि दुर्मिळ आहे, ती भगवंताने तुला दिली आहे; ती मर्त्य लोकांना किंवा पृथ्वीवर राहणाऱ्यांना मिळत नाही.'
स्वर्गिणां देवतादीनां तपस्वीश्वरयोगिनाम् । भक्तानां नैव सर्वेषां नैव नैव च नैव च
'ती स्वर्गातील देवता, तपस्वी, प्रभु, योगी किंवा सर्व भक्तांनाही मिळत नाही — नाही, नाही, अजिबात नाही.'
प्रसादस्तु कृतो वत्स तव विश्वात्मना यथा । तदेहि भज बुद्ध्वैव कुलकुंडं सरो मम
'माझ्या बाळा, ही कृपा विश्वात्म्याने तुला दिली आहे; म्हणून, माझ्या कुलकुंडाचे ज्ञान घेऊन, ये आणि माझी उपासना कर.'
सर्वकामप्रदा देवी त्वनया सह गम्यताम् । तत्रैव विधिवत्स्नात्वा द्रुतमागम्यतामिह
'सर्व इच्छा पूर्ण करणारी देवी, तिच्यासोबत जा; तिथे विधिप्रमाणे स्नान करून लवकर परत ये.'
तदैव तत्र गत्वा स स्नात्वा पार्थस्तथागतः । आगतं तं कृतस्नानं न्यासमुद्रार्पणादिकम्
मग पार्थ तिथे गेला, तिथे स्नान केले आणि परत आल्यावर, स्नान करून त्याने न्यास, मुद्रा आणि इतर विधी केले.
कारयित्वा ततो देव्या तस्य वै दक्षिणश्रुतौ । सद्यः सिद्धिकरी बाला विद्यानिगदिता परा
नंतर देवीने त्याच्या उजव्या कानात, ती बालिका जी लगेच सिद्धी देणारी आहे, अशी परा विद्या सांगितली.
हकारार्द्धपरा द्वीपा द्वितीया विश्वभूषिता । अनुष्ठानं च पूजां च जपं च लक्षसंख्यकम्
'ह' या अक्षराचा अर्धा भाग असलेली, द्वीप नावाची, जगाने शोभलेली ती दुसरी; त्या वेळी, विधी, पूजा आणि लक्षावधी जप केले गेले.
कोरकैः करवीराणां प्रयोगं च यथातथम् । निर्वर्त्य तमुवाचेदं कृपया परमेश्वरी
करवीर फुलांचा योग्य प्रकारे वापर करून, विधीप्रमाणे पूजा पूर्ण केली; मग परमेश्वरीने त्याला दयाळूपणे सांगितले.
अनेनैव विधानेन क्रियतां मदुपासनम् । ततो मयि प्रसन्नायां तवानुग्रहकारणात्
'याच पद्धतीने माझी उपासना करावी; मग मी प्रसन्न झाले की, तुझ्या कल्याणासाठी...'
ततस्तु तत्र पर्य्यंतेष्वधिकारो भविष्यति । इत्ययं नियमः पूर्वं स्वयं भगवता कृतः
मग तिथे शेवटी अधिकार मिळेल; हा नियम पूर्वी भगवंतांनी स्वतः घालून दिला होता.
श्रुत्वैवमर्जुनस्तेन वर्मणा तां समर्चयत् । ततः पूजां जपं चैव कृत्वा देवी प्रसादिता
हे ऐकून अर्जुनाने त्या कवचाने तिची पूजा केली; मग पूजा आणि जप करून देवी प्रसन्न झाली.