मद्रूपं चिंतयंती च प्रेमास्पदमुपागता । द्वे च मुख्यतमे गोप्यौ समानवयसी शुभे
माझ्या स्वरूपाचा विचार करत आणि प्रेमाचे स्थान म्हणून आलेल्या, दोन मुख्य गोपी होत्या, दोघीही समवयस्क, हे शुभे.
एकव्रते एकनिष्ठे एकनक्षत्रनामनी । तप्तजांबूनदप्रख्या तत्रैवान्या तडित्प्रभा
एकाच व्रताची, एकाच निष्ठेची, आणि एकाच नक्षत्र नावाची, त्यातील एक तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी होती, आणि दुसरी विजेसारखी चमकणारी होती.
एकानिद्रा यमाणाक्षी परा सौम्यायतेक्षणा । सोऽर्चयत्परया भक्त्या ते हरेः सव्यदक्षिणे
एक नेहमी जागी, यमासारख्या डोळ्यांची, दुसरी मृदू आणि मोठ्या डोळ्यांची; त्या दोघीही हरिची अत्यंत भक्तीने पूजा करत, त्याच्या उजव्या आणि डाव्या बाजूला उभ्या होत्या.
स कल्पांते तनुं त्यक्त्वा गोकुलेऽभून्महात्मनः । उपनंदस्य दुहिता नीलोत्पलदलच्छविः
कल्पाच्या शेवटी, तिने आपले शरीर सोडून, ती गोळीत उपनंदाची कन्या म्हणून जन्माला आली, तिचा वर्ण निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखा होता.
सेयं श्रीकृष्णवनिता पीतशाटीपरिच्छदा । रक्तचोलिकया पूर्णा शातकुंभघटस्तनी
तीच श्रीकृष्णाची पत्नी, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली, लाल ओढणीने झाकलेली, आणि तिची उरोज सोन्याच्या कलशासारखी भरलेली.
दधाना रक्तसिंदूरं सर्वांगस्यावगुंठनम् । स्वर्णकुंडलविभ्राजद्गंडदेशां सुशोभनाम्
तिने लाल सिंदूर लावून संपूर्ण अंग झाकले आहे, तिच्या गालांवर सोन्याच्या कुंडलांनी शोभा येते.
स्वर्णपंकजमालाढ्या कुंकुमालिप्तसुस्तनी । यस्या हस्ते चर्वणीयं दृश्यते हरिणार्पितम्
ती सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेली, तिच्या उरोजांवर कुंकू लावलेले आहे; तिच्या हातात हरिने दिलेले चघळण्यासारखे काहीतरी दिसते.
वेणुवाद्यातिनिपुणा केशवस्य निषेवणी । कृष्णेन परितुष्टेन कदाचिद्गीतकर्मणि
ती वेणू वाजवण्यात अत्यंत कुशल असून, केशवाची सेवा करते; कधी कधी कृष्ण प्रसन्न असताना ती गाण्यात सहभागी होते.
विन्यस्ता कंबुकंठेऽस्या भाति गुंजावलि शुभा । परोक्षेपि च कृष्णस्य कांतिभिश्च स्मरार्दिता
तिच्या शंखासारख्या गळ्यावर सुंदर गुंजांच्या माळा झळकत आहेत; कृष्ण समोर नसतानाही, त्याच्या तेजासाठी ती प्रेमाने व्याकुळ होते.
सखीभिर्वादयंतीभिर्गायंती सुस्वरं परम् । नर्त्तयेत्प्रियवेषेण वेषयित्वा वधूमिमाम्
तिच्या सख्या वाद्ये वाजवत आणि गोड स्वरात गात असताना, ती प्रिय वेशात नाचते आणि या वधूला सजवते.
वारंवारं च गोविंदं भावेनालिंग्य चुंबति । प्रियासौ सर्वगोपीनां कृष्णस्याप्यतिवल्लभा
पुन्हा पुन्हा ती गोविंदाला प्रेमाने मिठी मारते आणि चुंबन देते; ती सर्व गोपींमध्ये प्रिय आहे आणि कृष्णालाही अत्यंत आवडती आहे.
श्वेतकेतोः सुतः कश्चिद्वेदवेदांगपारगः । सर्वमेव परित्यज्य प्रचंडं तप आस्थितः
श्वेतकेतूचा एक पुत्र, वेद आणि त्यांचे अंग उत्तम प्रकारे जाणणारा, सर्व काही सोडून कठोर तपश्चर्या करू लागला.
मुरारेः सेवितपदां सुधामधुरनादिनीम् । गोविंदस्य प्रियां शक्तिं ब्रह्मरुद्रादिदुर्गमाम्
मुरारीच्या पायांची सेवा करत, त्याच्या मधुर वाणीचा अमृतासारखा आस्वाद घेत, त्याने गोविंदाच्या प्रिय शक्तीची उपासना केली, जी ब्रह्मा, रुद्र यांनाही दुर्लभ आहे.
भजंतीमेकभावेन श्रियमेव मनोहराम् । ध्यायञ्जजाप सततं मंत्रमेकादशाक्षरम्
एकचित्ताने त्या मनोहर श्रीची उपासना करत, तो नेहमी एकादशाक्षरी मंत्राचा जप आणि ध्यान करीत असे.
हसितं सकलं कृत्वा बतमायेषु योजयन् । कांत्यादिभिर्हसंतीभिर्वासयंत्यभितो जगत्
संपूर्ण हास्य निर्माण करून, खेळकरपणे वागत, त्या सौंदर्य आणि आनंदी हास्याने जगभर आनंद पसरवतात.
वसंते वसतेत्येवं मंत्रार्थं चिंतयन्सदा । सोऽपि कल्पद्वयेनैव सिद्धोऽत्र जनिमाप्तवान्
'वसंत ऋतूमध्ये ती वास करते' या मंत्राचा अर्थ तो नेहमी मनाशी ध्यानी धरत असे; त्यामुळे दोन कल्पांनंतर त्याने येथे सिद्धी आणि जन्म प्राप्त केला.
सेयं बालायते पुत्री कृशांगी कुड्मलस्तनी । मुक्तावलिलसत्कंठी शुद्धकौशेयवासिनी
ती मुलगी दिसते कोवळी, तिचे अंग सडपातळ, स्तन उमलत्या कळीसारखे, गळ्यात मोत्यांची माळ शोभते आणि ती शुद्ध रेशमी वस्त्र घालते.
मुक्ताच्छुरितमंजीरकंकणांगदमुद्रिका । बिभ्रती कुंडले दिव्ये अमृतस्राविणी शुभे
तिच्या पायात मोत्यांनी मढवलेली पैंजण, हातात कडे आणि अंगठ्या, कानात अमृतासारखा रस ओघळणारे दिव्य कुंडल घातले आहेत, हे शुभेच्छे.
वृत्तकस्तूरिकावेणी मध्ये सिंदूरबिंदुवत् । दधाना चित्रकं भाले सार्द्धं चंदनचित्रकैः
तिची वेणी गोल आणि कस्तुरीच्या सुगंधाने दरवळलेली, मध्ये कुंकवाचा टिळा, कपाळावर सुंदर चितारलेली रेखा आणि चंदनाचे अलंकार आहेत.
या सैव दृश्यते शांता जपंती परमं पदम् । आसीच्चंद्रप्रभो नाम राजर्षिः प्रियदर्शनः
तीच शांतपणे परम मंत्राचा जप करताना दिसते; पूर्वी चंद्रप्रभ नावाचा, देखणा आणि प्रिय राजा-ऋषी होता.
तस्य कृष्णप्रसादेन पुत्रोऽभून्मधुराकृतिः । चित्रध्वज इति ख्यातः कौमारावधि वैष्णवः
त्याला कृष्णाच्या कृपेने मधुर रूपाचा मुलगा झाला, ज्याचे नाव चित्रध्वज होते आणि तो लहानपणापासून विष्णूभक्त होता.
स राजा सुसुतं सौम्यं सुस्थिरं द्वादशाब्दिकम् । आदेशयद्द्विजान्मंत्रं परमष्टादशाक्षरम्
त्या राजाने आपल्या बाराव्या वर्षी असलेल्या, शांत आणि स्थिर मुलाला द्विजांचा परम अठरा अक्षरी मंत्र शिकवला.
अभिषिच्यमानः स शिशुर्मंत्रामृतमयैर्जलैः । तत्क्षणे भूपतिं प्रेम्णा नत्वोदश्रुप्रकल्पितः
मंत्ररूपी अमृतमिश्रित पाण्याने अभिषेक होत असताना, त्या मुलाने प्रेमाने राजाला वंदन केले आणि डोळ्यांतून अश्रू आले.
तस्मिन्दिने स वै बालः शुचिवस्त्रधरः शुचिः । हारनूपुरसूत्राद्यैर्ग्रैवेयांगदकंकणैः
त्या दिवशी तो मुलगा स्वच्छ वस्त्र घालून, हार, पैंजण, दोरे, गळ्यातील माळा, कडे आणि बाजूबंद अशा अलंकारांनी सजला होता.
विभूषितो हरेर्भक्तिमुपस्पृश्यामलाशयः । विष्णोरायतनं गत्वा स्थित्वैकाकी व्यचिंतयत्
अशा प्रकारे सजून, निर्मळ मनाने त्याने हरीची भक्ती मनाशी धरली आणि विष्णूच्या मंदिरात जाऊन एकटा उभा राहून विचार करू लागला.
कथं भजामि तं भक्तं मोहनं गोपयोषिताम् । विक्रीडंतं सदा ताभिः कालिंदीपुलिने वने
मी त्या प्रिय कृष्णाची कशी उपासना करू, जो गोपिकांना मोहून टाकतो आणि नेहमी त्यांच्यासोबत यमुनेच्या काठी, वनात खेळतो?
इत्थमत्याकुलमतिश्चिंतयन्नेव बालकः । अथापपरमां विद्यां स्वप्नं च समवाप्यत
अशा विचारात त्याचे मन अस्वस्थ झाले आणि मग त्या मुलाला श्रेष्ठ विद्या आणि एक अद्भुत स्वप्न लाभले.
आसीत्कृष्णप्रतिकृतिः पुरतस्तस्य शोभना । शिलामयी स्वर्णपीठे सर्वलक्षणलक्षिता
त्याच्या समोर सुंदर कृष्णमूर्ती प्रकट झाली, जी दगडाची असून सुवर्णासनावर विराजमान होती आणि सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त होती.
साभूदिंदीवरश्यामा स्निग्धलावण्यशालिनी । त्रिभंगललिताकार शिखंडी पिच्छभूषणा
ती निळ्या कमळासारखी काळी, मृदू सौंदर्याने उजळलेली, त्रिभंगाच्या मोहक मुद्रेत, शिरावर मोरपीसांची शोभा घेऊन उभी होती.
कूजयंती मुदा वेणुं कांचनीमधरेऽर्पिताम् । दक्षसव्यगताभ्यां च सुंदरीभ्यां निषेविताम्
तिने आनंदाने सोन्याची बासरी ओठांवर धरून वाजवली आणि तिच्या उजवीकडे व डावीकडे दोन सुंदर सखी उभ्या होत्या.