तत्राधस्तु स्वर्णपीठे मणिमंडपमंडिते । तन्मध्ये हेमनिर्माणदले सिंहासनोज्जवले
तेथे, खाली, सोन्याच्या गादीवर, मण्यांनी सजवलेल्या मंडपात, मध्यभागी सोन्याच्या पाकळीवर झळाळणारे सिंहासन होते.
तत्रैव सह रेवत्या संकर्षण हलायुधम् । ईश्वरस्य प्रियानंतमभिन्नगुणरूपिणम्
तेथेच, रेवतीसह, संकर्षण म्हणजेच हलायुध, प्रभूचा प्रिय, गुण आणि रूप यांचे एकरूप असलेला विराजमान होता.
शुद्धस्फटिकसंकाशं रक्तांबुज दलेक्षणम् । नीलपट्टधरं स्निग्धं दिव्यभूषास्रगंबरम्
त्याचे रूप शुद्ध स्फटिकासारखे चमकदार, डोळे लाल कमळाच्या पाकळ्यांसारखे, अंगावर निळ्या रंगाचा रेशमी पोशाख, कोमल स्वभाव, दिव्य दागिने, फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातलेली होती.
मधुपाने सदासक्तं मधुघूर्णितलोचनम् । प्रवीरदक्षिणेभागे मंजुनाभ्यंतरस्थिते
तो नेहमी मधुर मद्यपानात रमलेला, त्याच्या डोळ्यांत नशेची झिंग होती; त्याच्या उजव्या बाजूला पराक्रमी प्रद्युम्न उभा होता.
संतानवृक्षमूले तु मणिमंदिरमंडितम् । तन्मध्ये मणिमाणिक्य दिव्यसिंहासनोज्ज्वले
कामना पूर्ण करणाऱ्या वृक्षाच्या मुळाशी मण्यांनी सजवलेला सुंदर महाल होता; त्याच्या मध्यभागी मणी-माणिक्यांनी झळाळणारे दिव्य सिंहासन होते.
प्रद्युम्नं च रती देवं तत्रोपरिसुखस्थितम् । जगन्मोहनसौंदर्य्यसारश्रेणीरसात्मकम्
त्या सिंहासनावर, वरच्या बाजूला, प्रद्युम्न आणि रती सुखाने विराजमान होते; तो जगातील आकर्षण आणि सौंदर्याचा सार होता.
असितांभोजपुंजाभमरविंददलेक्षणम् । दिव्यालंकारभूषाभिर्दिव्यगंधानुलेपनम्
त्याचे रूप काळ्या कमळांच्या झुंडीप्रमाणे, डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे, दिव्य अलंकारांनी सजलेले आणि स्वर्गीय सुगंधी उटण्याने माखलेले होते.
जगन्मुग्धीकृताशेष सौंदर्याश्चर्यविग्रहम् । पूर्वोद्याने महारण्ये सुरद्रुम समाश्रये
त्याच्या अद्भुत रूपाने संपूर्ण जग मोहून गेले होते; पूर्वेकडील बागेत, मोठ्या अरण्यात, दिव्य वृक्षांच्या छायेत तो निवास करत होता.
तत्राधस्तु स्वर्णपीठे हेममंडपमंडिते । तस्य मध्ये स्थिरे राजद्दिव्यसिंहासनोज्ज्वले
तेथे, खाली, सोन्याच्या गादीवर, सोन्याच्या मंडपाने सजवलेल्या आसनावर, मध्यभागी स्थिर आणि तेजस्वी दिव्य सिंहासन होते.
दिव्योषयासमं श्रीमदनिरुद्धं जगत्पतिम् । सांद्रानंदघनश्यामं सुस्निग्धं नीलकुंतलम्
त्या सिंहासनावर, एका दिव्य स्त्रीसह, तेजस्वी अनिरुद्ध, जगाचा स्वामी, आनंदाच्या गडद मेघासारखा निळा, सुंदर कुरळ्या काळ्या केसांसह विराजमान होता.
सुभ्रून्नतलताभंगीं सुकपोलं सुनासिकम् । सुग्रीवं सुंदरं वक्षो मनोहर मनोहरम्
तिच्या भुवया नाजूक वेलेसारख्या वाकलेल्या आहेत, गाल सुंदर, नाक देखणं, गळा सडसडीत आणि छाती मोहक—खरंच मनाला भुरळ घालणारी आहे.
किरीटिनं कुंडलिनं कंठभूषाविभूषितम् । मंजुमंजीरमाधुर्यादतिसौंदर्य विग्रहम्
ती मुकुट, कुंडलं घातलेली आहे, गळ्यात सुंदर दागिने झळकत आहेत, तिचं रूप फारच आकर्षक आहे आणि पैंजणांच्या मंजुळ आवाजाने गोडवा भरलेला आहे.
प्रियभृत्यगणाराध्यं यत्र संगीतकप्रियम् । पूर्णब्रह्मसदानंदं शुद्धसत्वस्वरूपकम्
तिच्या आवडत्या सेवकांनी तिची पूजा केली जाते, तिला गाणं आणि संगीत प्रिय आहे, ती पूर्ण ब्रह्माचं मूर्तिमंत रूप आहे, नेहमी आनंदी आणि शुद्ध सात्त्विक स्वरूपाची आहे.
तस्योर्द्ध्वे चांतरिक्षे च विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम् । अनादिमादिचिद्रूपं चिदानंदं परं विभुम्
तिच्या वर, आकाशात, सर्व देवांचा देव असलेला विष्णू आहे, तो अनादी, आद्य, चैतन्याचं मूळ रूप, परमानंदमय आणि सर्वव्यापी आहे.
त्रिगुणातीतमव्यक्तं नित्यमक्षयमव्ययम् । समेघपुंजमाधुर्यसौंदर्यश्यामविग्रहम्
तो तिन्ही गुणांपलीकडचा, अप्रकट, शाश्वत, नाश न होणारा आणि कधीही न बदलणारा आहे; त्याचं रूप मेघांच्या गडद रंगासारखं, गोड आणि सुंदर आहे.
नीलकुंचितसुस्निग्ध केशपाशातिसुंदरम् । अरविंददलस्निग्ध सुदीर्घचारुलोचनम्
त्याचे केस निळे, कुरळे आणि चमकदार आहेत, फारच देखणे; त्याच्या डोळ्यांची पापणी कमळाच्या पाकळीसारखी ओलसर, लांब आणि सुंदर आहे.
किरीटकुंडलोद्गंड शुद्धसत्वात्मभिर्वृतम् । आत्मारामैश्च चिद्रूपैस्तन्मूर्तिध्यानतत्परैः
तो मुकुट, कुंडलं आणि उठावदार गालांनी शोभलेला आहे, त्याच्या आजूबाजूला शुद्ध सात्त्विक आत्मे आहेत आणि स्वतःच्या मूर्तीचे ध्यान करणारे, आत्माराम आणि चैतन्यस्वरूप भक्त आहेत.
हृदयारूढ तद्ध्य्नौर्नासाग्रन्यस्तलोचनैः । क्रियतेऽहैतुकीभक्तिः कायहृद्वृत्तिभाषितैः
ज्यांची नजर नाकाच्या टोकावर स्थिर आहे, ज्यांचं हृदय त्याच्या ध्यानात मग्न आहे, असे भक्त शरीर, मन, कृती आणि वाणीने निष्काम भक्ती करतात.
तत्सव्ये यक्षगंधर्वसिद्धविद्याधरादिभिः । सुकांतैरप्सरःसंघैर्नृत्यसंगीततत्परैः
त्याच्या डाव्या बाजूला यक्ष, गंधर्व, सिद्ध, विद्याधर आणि इतर, तसेच सुंदर अप्सरांचा समूह, हे सर्व नृत्य आणि गाण्यात तल्लीन आहेत.
तदंगभजनं कामं वांछद्भिः कृष्णलालसैः । तदग्रे वैष्णवैः सर्वैश्चांतरिक्षे सुखासने
त्याच्या अंगांची सेवा करण्याची इच्छा बाळगणारे, कृष्णाची आसक्ती असलेले, आणि त्याच्या समोर सर्व वैष्णव आकाशात सुखाने बसलेले आहेत.
प्रह्लादनारदाद्यैश्च कुमारशुकवैष्णवैः । जनकाद्यैर्लसद्भावैर्हृद्बाह्य स्फूर्तितत्परैः
प्रह्लाद, नारद, कुमार, शुक, वैष्णव, जनक आणि इतर भक्त, त्यांच्या अंतःकरणात आणि बाह्य वर्तनात त्याच्या प्रकटतेत तल्लीन आणि भक्तिभावाने उजळलेले आहेत.
पुलकाकुलसर्वांगैः स्फुरत्प्रेमसमाकुलैः । रहस्यामृतसंसिक्तैरर्द्धयुग्माक्षरो मनुः
त्यांच्या संपूर्ण अंगावर रोमांच उभे राहतात, प्रेमाने ओथंबलेले असतात, गुप्त अमृतात न्हाल्यासारखे, आणि ते अर्धाक्षरी मंत्राचा जप करतात.
मंत्रचूडामणिः प्रोक्तः सर्वमंत्रैककारणम् । सर्वदेवस्य मंत्राणां कैशोरं मंत्रहेतुकम्
हा मंत्र सर्व मंत्रांचा शिरोमणी आहे, सर्व मंत्रांचा मूळ कारण आहे, सर्व देवतांच्या मंत्रांचा आधार आहे आणि सर्व तरुण मंत्रांचा उगम आहे.
सर्वकैशोरमंत्राणां हेतुश्चूडामणिर्मनुः । जपं कुर्वंति मनसा पूर्णप्रेमसुखाश्रयाः
हा शिरोमणी मंत्र सर्व तरुण मंत्रांचा कारण आहे; ते तो मंत्र मनातल्या मनात, पूर्ण प्रेमाच्या आनंदात मग्न होऊन जपतात.
वांछंति तत्पदांभोजे निश्चलं प्रेमसाधनम् । तद्बाह्ये स्फटिकाद्युच्च प्रावारे सुमनोहरे
ते त्या चरणकमळांची, स्थिर प्रेम मिळवण्याची साधना करतात; बाहेर सुंदर स्फटिक आणि इतर उंच, मनोहारी मंडप आहेत.
कुंकुमैः सितरक्ताद्यैश्चतुर्दिक्षु समाकुलैः । शुक्लं चतुर्भुजं विष्णुं पश्चिमे द्वारपालकम्
चारही दिशांना कुंकू, पांढरं आणि लाल रंगाचे ढीग आहेत; पश्चिमेला पांढरा, चार हातांचा विष्णू द्वारपाल म्हणून उभा आहे.
शंखचक्रगदापद्मकिरीटादि विभूषितम् । रक्तं चतुर्भुजं पद्मशंखचक्रगदायुधम्
तो शंख, चक्र, गदा, कमळ, मुकुट आणि इतर दागिन्यांनी सजलेला आहे; लाल रंगाचा, चार हातांचा, कमळ, शंख, चक्र आणि गदा या आयुधांनी युक्त आहे.
किरीटकुंडलोद्दीप्त द्वारपालकमुत्तरे । गौरं चतुर्भुजं विष्णुं शुखचक्रगदायुधम्
उत्तर दरवाज्यावर मुकुट आणि कुंडलांनी उजळणारा द्वारपाल उभा आहे; गोरा, चार हातांचा विष्णू, शंख, चक्र आणि गदा या शस्त्रांनी सजलेला आहे.
किरीटकुंडलाद्यैश्च शोभितं वनमालिनम् । पूर्वद्वारे द्वारपालं गौरं विष्णुं प्रकीर्तितम्
मस्तकी मुकुट, कानात कुंडलं आणि इतर दागिने घातलेला, गळ्यात वनफुलांची माळ घातलेला, पूर्व दरवाज्यावर उभा असलेला द्वारपाल, गोऱ्या वर्णाचा, ज्याला विष्णू म्हणून ओळखतात.
कृष्णवर्णं चतुर्बाहुं शंखचक्रादिभूषणम् । दक्षिणद्वारपालं तु श्रीविष्णुंकृष्णवर्णकम्
काळ्या वर्णाचा, चार हात असलेला, शंख, चक्र आणि इतर चिन्हांनी सजलेला, दक्षिण दरवाज्यावर उभा असलेला द्वारपाल, श्रीविष्णू, काळ्या वर्णाचा.