तद्देहविलसत्कांतिकोटिकोट्यंशको विभुः । तत्प्रकाशस्य कोट्यंश रश्मयो रविविग्रहाः
ज्याच्या देहातून असंख्य तेजस्वी सौंदर्यांची झळाळी निघते, असा तो प्रभू; त्याच्या प्रकाशाच्या अगदी लहान अंशापासून सूर्याच्या किरणांचा जन्म होतो.
तस्य स्वदेहकिरणैः परानंद रसामृतैः । परमामोदचिद्रूपैर्निर्गुणस्यैककारणैः
त्याच्या स्वतःच्या देहातील किरणांमधून, परमानंद, अमृतासारखा रस, सर्वोच्च आनंद, शुद्ध चेतनेची रूपे आणि निर्गुणाचा एकमेव कारण असं सर्व प्रकट होतं.
तदंशकोटिकोट्यंशा जीवंति किरणात्मकाः । तदंघ्रिपंकजद्वंद्व नखचंद्र मणिप्रभाः
त्याच्या त्या असंख्य अंशांपैकी, किरणांनी बनलेली असंख्य जीव सजीव आहेत; त्याच्या पायांच्या कमळासारख्या जोड्यांमध्ये, नखांमधील चंद्रासारख्या मणींच्या प्रभा आहे.
आहुः पूर्णब्रह्मणोऽपि कारणं वेददुर्गमम् । तदंशसौरभानंतकोट्यंशो विश्वमोहनः
पूर्ण ब्रह्माचं कारणसुद्धा वेदांना सहज कळत नाही असं सांगितलं जातं; त्याच्या सुगंधाच्या असंख्य अंशांनी हे विश्व मोहून जातं.
तत्स्पर्शपुष्पगंधादि नानासौरभसंभवः । तत्प्रिया प्रकृतिस्त्वाद्या राधिका कृष्णवल्लभा
त्याच्या स्पर्शातून, फुलं, सुवास आणि इतर अनेक प्रकारचे सुगंध निर्माण होतात; त्याची प्रिय, आद्य प्रकृती म्हणजे राधा, जी कृष्णाची सर्वात लाडकी आहे.
तत्कलाकोटिकोट्यंशा दुर्गाद्यास्त्रिगुणात्मिकाः । तस्या अंघ्रिरजः स्पर्शात्कोटिविष्णुः प्रजायते
त्याच्या शक्तींच्या असंख्य अंशांपैकी दुर्गा आणि इतर त्रिगुणात्मक रूपे आहेत; तिच्या पायांतील धुळीच्या स्पर्शानेच कोट्यवधी विष्णू जन्माला येतात.
पार्वत्युवाच- यदाकर्णनमेतस्य ये वा पारिषदाः प्रभोः । तदहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व दयानिधे
पार्वती म्हणाली — हे प्रभो, जे या कथेला ऐकतात किंवा प्रभूचे सेवक आहेत, त्यांच्याबद्दल मला ऐकायचं आहे. कृपया सांग, दयाळू स्वामी.
ईश्वर उवाच। राधया सह गोविंदं स्वर्णसिंहासनेस्थितम् । पूर्वोक्तरूपलावण्यं दिव्यभूषांबरस्रजम्
ईश्वर म्हणाले — राधेसोबत गोविंद सोन्याच्या सिंहासनावर विराजमान आहेत, पूर्वी वर्णन केलेल्या सौंदर्याने आणि दिव्य दागिन्यांनी, वस्त्रांनी आणि हारांनी सजलेले आहेत.
त्रिभंगी मंजु सुस्निग्धं गोपीलोचनतारकम् । तद्बाह्ये योगपीठे च स्वर्णसिंहासनावृते
त्रिभंग मुद्रेत, मनमोहक आणि कोमल, गोपींच्या नजरेत तारा म्हणून शोभणारे; आणि बाहेर, योगपीठावर, सोन्याच्या सिंहासनाने वेढलेले आहेत.
प्रत्यंगरभसावेशाः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः । ललिताद्याः प्रकृत्यंशा मूलप्रकृतिराधिका
प्रत्येक अंगाशी एकरूप झालेले, कृष्णाच्या मुख्य प्रियका आहेत; ललिता आणि इतर प्रकृतीचे अंश असून, राधा ही मूळ प्रकृती आहे.
संमुखे ललिता देवी श्यामला वायुकोणके । उत्तरे श्रीमती धन्या ऐशान्यां श्रीहरिप्रिया
समोर ललिता देवी आहेत; वायव्य दिशेला श्यामला, उत्तरेला श्रीमती धन्या आणि ईशान्य दिशेला श्रीहरिप्रिया आहेत.
विशाखा च तथा पूर्वे शैब्या चाग्नौ ततः परम् । पद्मा च दक्षिणे पश्चान्नैर्ऋते क्रमशः स्थिताः
पूर्वेला विशाखा, आग्नेय दिशेला शैब्या, दक्षिणेला पद्मा आणि मागे नैऋत्य दिशेला त्या अनुक्रमे विराजमान आहेत.
योगपीठे केसराग्रे चारु चंद्रावती प्रिया । अष्टौ प्रकृतयः पुण्याः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः
योगपीठावर, सिंहाच्या केसांच्या टोकावर, सुंदर चंद्रावती प्रियका आहे; या आठ प्रकृती पवित्र असून, कृष्णाच्या मुख्य प्रियका आहेत.
प्रधानप्रकृतिस्त्वाद्या राधा चंद्रावती समा । चंद्रावली चित्ररेखा चंद्रा मदनसुंदरी
प्रमुख प्रकृती म्हणजे राधा, जी चंद्रावतीसारखीच आहे; चंद्रावली, चित्ररेखा, चंद्रा आणि मदनसुंदरी.
प्रिया च श्रीमधुमती चंद्ररेखा हरिप्रिया । षोडशाद्याः प्रकृतयः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः
प्रिय, श्रीमधुमती, चंद्ररेखा आणि हरिप्रिया — या सोळा मुख्य स्वरूपे, कृष्णाच्या अत्यंत आवडत्या, सगळ्यात श्रेष्ठ आहेत.
वृंदावनेश्वरी राधा तथा चंद्रावली प्रिया । अभिन्नगुणलावण्य सौंदर्याश्चारुलोचनाः
वृंदावनेश्वरी राधा आणि चंद्रावली प्रिया — या दोघींच्या गुणात, सौंदर्यात आणि मोहक डोळ्यांत काहीही फरक नाही.
मनोहरा मुग्धवेषाः किशोरीवयसोज्ज्वलाः । अग्रेतनास्तथा चान्या गोपकन्याः सहस्रशः
त्या सगळ्याजणी मनमोहक, निरागस वेशात, तारुण्याने उजळलेल्या आहेत; त्यांच्यात अग्रेसर असलेल्या असंख्य गोपिकाही आहेत.
शुद्धकांचनपुंजाभाः सुप्रसन्नाः सुलोचनाः । तद्रूपहृदयारूढास्तदाश्लेष समुत्सुकाः
त्या सगळ्या शुद्ध सोन्यासारख्या तेजस्वी, प्रसन्न आणि सुंदर डोळ्यांच्या आहेत; कृष्णाच्या रूपात मन गुंतलेले, त्याच्या मिठीची आतुरता मनात आहे.
श्यामामृतरसे मग्नाः स्फुरत्तद्भावमानसाः । नेत्रोत्पलार्चिते कृष्णपादाब्जेऽपितचेतसः
त्या कृष्णाच्या श्याम रंगाच्या अमृतात बुडालेल्या, त्याच्या भावाने मन भरून गेलेले, कमळासारख्या डोळ्यांनी कृष्णाच्या पायांची पूजा करणाऱ्या आणि मनाने त्याच्याशी एकरूप झालेल्या आहेत.
श्रुतिकन्यास्ततो दक्षे सहस्रायुतसंयुताः । जगन्मुग्धीकृताकारा हृद्वर्तिकृष्णलालसाः
त्यांच्या दक्षिणेला, हजारो वेदकन्या आहेत, ज्यांचे रूप साऱ्या जगाला मोहून टाकते आणि ज्यांच्या हृदयात कृष्णाची ओढ आहे.
नानासत्वस्वरालापमुग्धीकृतजगत्त्रयाः । तत्र गूढरहस्यानि गायंत्यः प्रेमविह्वलाः
त्या वेगवेगळ्या सुरांनी आणि गोड बोलण्याने त्रिलोकाला मोहित करतात; तिथे त्या प्रेमाने भारावून जाऊन गुपित गाणी गातात.
देवकन्यास्ततः सव्ये दिव्यवेषारसोज्ज्वलाः । नानावैदिग्ध्यनिपुणा दिव्यभावभरान्विताः
मग डाव्या बाजूला दिव्य वेशात तेजाने झळकणाऱ्या देवकन्या आहेत; त्या अनेक कलांमध्ये पारंगत आणि दिव्य भावांनी भरलेल्या आहेत.
सौंदर्यातिशयेनाढ्याः कटाक्षातिमनोहराः । निर्लज्जास्तत्र गोविंदे तदंगस्पर्शनोद्यताः
त्या सौंदर्याने परिपूर्ण, नजर फारच आकर्षक, लाज न बाळगता गोविंदाजवळ जातात आणि त्याच्या स्पर्शासाठी उत्सुक असतात.
तद्भावमग्नमनसः स्मितसाचि निरीक्षणाः । मंदिरस्य ततो बाह्ये प्रियया विशदावृते
त्यांचे मन कृष्णाच्या भावात पूर्णपणे गुंतलेले, हास्याने आणि कटाक्षाने पाहणाऱ्या; मंदिराच्या बाहेर, प्रियांनी वेढलेल्या स्वच्छतेत आहेत.
समानवेषवयसः समानबलपौरुषाः । समानगुणकर्माणः समानाभरणप्रियाः
त्या सगळ्या वेश, वय, बळ, शौर्य, गुण, कृत्ये आणि दागिने यांत एकसारख्या आहेत.
समानस्वरसंगीत वेणुवादनतत्पराः । श्रीदामा पश्चिमे द्वारे वसुदामा तथोत्तरे
त्यांचा गाण्याचा आवाज आणि सूर एकसारखा, ते सर्व बासरी वाजवण्यात मग्न; पश्चिम दरवाजावर श्रीदामा, उत्तरेला वसुदामा आहेत.
सुदामा च तथा पूर्वे किंकिणी चापि दक्षिणे । तद्बाह्ये स्वर्णपीठे च सुवर्णमंदिरावृते
पूर्व दरवाजावर सुदामा, दक्षिणेला किंकिणी; बाहेर, सोन्याच्या आसनांवर बसलेले आणि सोन्याच्या राजवाड्यांनी वेढलेले आहेत.
स्वर्णवेद्यंतरस्थे तु स्वर्णाभरणभूषिते । स्तोककृष्णं सुभद्राद्यैर्गोपालैरयुतायुतैः
सोन्याच्या अंगणात, सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले, तिथे स्तोककृष्ण, सुभद्रा आणि असंख्य गोपाळ आहेत.
शृंगवीणावेणुवेत्रवयोवेषाकृतिस्वरैः । तद्गुणध्यानसंयुक्तैर्गायद्भिरपि विह्वलैः
शृंग, वीणा, बासरी, काठी, तारुण्य, वेश, रूप आणि सूर — या सर्वांसह, कृष्णाच्या गुणध्यानात मग्न होऊन, ते भावनेने गातात.
चित्रार्पितैश्चित्ररूपैः सदानंदाश्रुवर्षिभिः । पुलकाकुलसर्वांगैर्योगींद्रैरिव विस्मितैः
विविध सुंदर अर्पणांनी आणि अद्भुत रूपांनी, नेहमी आनंदाश्रू ओघळवत, अंगावर रोमांच उभे राहतात आणि मोठ्या योग्यांसारखे आश्चर्यचकित होतात.