रथादुत्तीर्य ललिता लक्ष्मणेन समन्विता । रामस्य पादयोर्लग्ना पतिव्रतपरायणा
ललित सीता लक्ष्मणासोबत रथातून खाली उतरली आणि पतीवर निष्ठा ठेवून रामाच्या पायांवर लीन झाली.
रामस्तामागतां दृष्ट्वा जानकीं प्रेमविह्वलाम् । साध्वि त्वया सहेदानीं कुर्वे यज्ञसमापनम्
रामाने प्रेमाने भारावलेल्या जानकीला समोर येताना पाहून म्हटले — सती, आता तू आली आहेस, म्हणून मी यज्ञाची पूर्णता करतो.
वाल्मीकिं सा नमस्कृत्य तथान्यान्विप्रसत्तमान् । जगाम मातृपदयोः सन्नतिं कर्तुमुत्सुका
तिने वाल्मीकी आणि इतर श्रेष्ठ ऋषी यांना वाकून नमस्कार केला आणि मग आईंच्या पायांवर वाकण्यासाठी उत्सुकतेने गेली.
कौशल्या तामथायांतीं वीरसूं जानकीं प्रियाम् । आशीर्भिरभिसंयुज्य ययौ हर्षमनेकधा
कौसल्या, आपल्या वीरवती आणि प्रिय सूनबाई जानकीला येताना पाहून, तिला आशीर्वाद देत मिठी मारली आणि अनेक प्रकारच्या आनंदाने भरली.
कैकेयीपदयोर्नम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् । भर्त्रा सह चिरं जीव सपुत्रेत्याशिषं व्यधात्
कैकेयीने वैदेहीकन्येला आपल्या पायांवर वाकलेले पाहून, तिला 'पती आणि पुत्रासोबत दीर्घायुष्य लाभो' असा आशीर्वाद दिला.
सुमित्रा स्वपदेनम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् । आशिषं व्यदधात्तस्याः पुत्रपौत्रप्रदायिनीम्
सुमित्रेनेही वैदेहीकन्येला आपल्या पायांवर वाकलेले पाहून, तिला पुत्र आणि नातवंडे मिळो असा आशीर्वाद दिला.
सीता ताः सर्वतो नत्वा रामचंद्र प्रिया सती । परमं हर्षमापन्ना बभूव किल वाडव
सीता, रामचंद्राची प्रिय पत्नी, सर्वांना वाकून नमस्कार करून अत्यंत आनंदाने उजळून निघाली, जणू काही प्रखर ज्वाळा.
समागतां वीक्ष्य पत्नीं रामचंद्रस्य कुंभजः । सुवर्णपत्नीं धिक्कृत्य तामधाद्धर्मचारिणीम्
रामचंद्राची पत्नी त्याच्याजवळ परत आली हे पाहून, कुंभज ऋषीने आपल्या सुवर्णपत्नीचा तिरस्कार केला आणि धर्मनिष्ठ सीतेला सन्मान दिला.
रामस्तदा यज्ञमध्ये शुशुभे सीतया सह । तारयानुगतो यद्वच्छशीव शरदुत्प्रभः
त्या वेळी राम यज्ञाच्या मध्यभागी सीतेसह तेजाने उजळून गेला, जणू शरद ऋतूतील चंद्र तारकांसह चमकत असतो.
प्रयोगमकरोत्तत्र काले प्राप्ते मनोरमे । वैदेह्या धर्मचारिण्या सर्वपापापनोदनम्
योग्य वेळ येताच, रामाने तिथे विधी केला, जो धर्मनिष्ठ वैदेहीसह सर्व पापे दूर करणारा होता.
सीतया सहितं रामं प्रसक्तं यज्ञकर्मणि । निरीक्ष्य जहृषुस्तत्र कौतुकेन समन्विताः
सीतेसह राम यज्ञकर्मात मन लावून सहभागी झाला आहे हे पाहून तिथे उपस्थित सगळ्यांच्या मनात कुतूहल निर्माण झालं आणि ते आनंदित झाले.
वसिष्ठं प्राह सुमतिं रामस्तत्र क्रतौ वरे । किं कर्तव्यं मया स्वामिन्नतः परमवश्यकम्
त्या उत्तम यज्ञात रामाने वसिष्ठ ऋषींना विचारलं, 'गुरुजी, आता मला काय करावं लागेल, जे सर्वात आवश्यक आहे?'
रामस्य वचनं श्रुत्वा गुरुः प्राह महामतिः । ब्राह्मणानां प्रकर्तव्या पूजा संतोषकारिका
रामाचं बोलणं ऐकून, बुद्धिमान गुरु म्हणाले, 'ब्राह्मणांची अशी पूजा करावी की त्यांना समाधान मिळावं.'
मरुत्तेन क्रतुः सृष्टः पूर्वं संभारसंभृतः । ब्राह्मणास्तत्र वित्ताद्यैस्तोषिता अभवंस्तदा
पूर्वी मरुत्त राजाने यज्ञ केला होता, सर्व आवश्यक सामान गोळा केलं होतं; तेव्हा तिथल्या ब्राह्मणांना भरपूर संपत्ती मिळाली आणि ते तृप्त झाले.
अत्यंतं वित्तसंभारं नेतुं विप्राशकन्नहि । प्राक्षिपन्हिमवद्देशे वित्तभारासहा द्विजाः
ती प्रचंड संपत्ती ब्राह्मणांना वाहून नेता आली नाही; त्या भाराने थकून त्यांनी ती संपत्ती हिमालयाच्या दिशेला टाकली.
तस्मात्त्वमपि राजाग्र्य लक्ष्मीवान्नृपसत्तम । देहि दानादि विप्रेभ्यो यथा स्यात्प्रीतिरुत्तमा
म्हणून, हे राजश्रेष्ठ, तूही श्रीमंतीने युक्त आहेस, ब्राह्मणांना दान वगैरे दे, म्हणजे त्यांना अत्यंत समाधान मिळेल.
एतच्छ्रुत्वा स राजाग्र्यः पूज्यं मत्वा घटोद्भवम् । प्रथमं पूजयामास ब्रह्मपुत्रं तपोधनम्
हे ऐकून, त्या राजश्रेष्ठाने, घड्यातून जन्मलेल्या तपस्वी ब्रह्मपुत्राला सर्वात आधी पूज्य मानून त्याची पूजा केली.
अनेकरत्नसंभारैः स्वर्णभारैरनेकधा । देशैर्जनैः परिवृतैरत्यंतप्रीतिदायकैः
त्याने त्याला अनेक रत्नांच्या राशी, सोन्याचे ढीग, आणि वेगवेगळ्या देशांतून आलेल्या लोकांनी वेढलेलं, अत्यंत आनंद देणारं असं सर्व काही अर्पण केलं.
अगस्त्यं पूजयामास सपत्नीकं मनोरमम् । तथैव रत्नैः स्वर्णैश्च देशैश्च विविधैरपि
रामाने अगस्ती ऋषींची आणि त्यांच्या पत्नीचीही मनमोहक पद्धतीने, रत्नं, सोनं आणि विविध देश अर्पण करून पूजा केली.
व्यासं सत्यवतीपुत्रं तथैव समपूजयत् । च्यवनं भार्यया साकं सुरत्नैः समपूजयत्
त्याचप्रमाणे सत्यवतीपुत्र व्यासांची आणि च्यवन ऋषींची त्यांच्या पत्नींसह सुंदर रत्नांनी पूजा केली.
अन्यानपि मुनीन्सर्वानृत्विजस्तपसां निधीन् । पूजयामास रत्नौघैः स्वर्णभारैरनेकधा
इतर सर्व ऋषी, यज्ञकर्ते आणि तपस्वी यांनाही त्याने रत्नांचे ओघ, सोन्याचे ढीग देऊन सन्मान केला.
अदात्तदा क्रतौ रामो विप्रेभ्यो भूरिदक्षिणाम् । लक्षंलक्षं सुवर्णस्य प्रत्येकं त्वग्रजन्मने
त्या वेळी रामाने यज्ञात ब्राह्मणांना भरपूर दक्षिणा दिली; प्रत्येकाच्या स्थानानुसार त्याला लक्ष-लक्ष सोनं दिलं.
दीनांधकृपणेभ्यश्च ददौ दानमनेकधा । यथासंतोषविहितैर्वित्तै रत्नैर्मनोहरैः
गरीब, अंध, आणि दीन लोकांनाही त्याने त्यांच्या समाधानासाठी योग्य त्या प्रमाणात संपत्ती आणि सुंदर रत्नं दान केली.
वासांसि च विचित्राणि भोजनानि मृदूनि च । तत्र प्रादाद्यथाशास्त्रं सर्वेषां प्रीतिदायकम्
तिथे त्याने सर्वांना शास्त्रानुसार सुंदर वस्त्रं आणि मऊ, स्वादिष्ट जेवण वाटलं, ज्यामुळे सगळ्यांना आनंद झाला.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं सर्वसत्त्वोपबृंहितम् । अत्यंतमभवद्धृष्टं पुरं पुंस्त्रीसमावृतम्
आनंदी आणि समृद्ध लोकांनी भरलेलं, सर्व जीवांनी उजळलेलं, पुरुष-महिलांनी गजबजलेलं ते नगर अत्यंत शोभिवंत झालं.
दानं ददंतं सर्वेषां वीक्ष्य कुंभोद्भवो मुनिः । अत्यंतपरमप्रीतिं ययौ क्रतुवरे द्विजः
सर्वांना दान देताना पाहून, घड्यातून जन्मलेल्या त्या ऋषीला त्या उत्तम यज्ञात अत्युच्च आनंद मिळाला.
तदाभिषेकस्नानार्थं पानीयममृतोपमम् । आनेतुं च चतुःषष्टि नृपान्सस्त्रीन्समाह्वयत्
मग अभिषेकस्नानासाठी अमृतासारखं शुद्ध पाणी आणावं म्हणून त्याने चौसष्ट राजांना त्यांच्या पत्नींसह बोलावलं.
रामस्तु सीतया सार्द्धमानेतुमुदकं ययौ । घटेन स्वर्णवर्णेन सर्वालंकारशोभया
राम आणि सीता दोघं मिळून, सर्व अलंकारांनी सजवलेला सुवर्णवर्णी घट घेऊन पाणी आणायला गेले.
सौमित्रिरप्यूर्मिलया मांडव्या भरतो नृपः । शत्रुघ्नः श्रुतकीर्त्या च कांतिमत्या च पुष्कलः
सौमित्र्याने उर्मिला, मांडव्याही, आणि भरत राजासोबत होते; शत्रुघ्नाजवळ श्रुतकीर्ती, कांतीमती आणि पुष्कळा होत्या.
सुबाहुः सत्यवत्या च सत्यवान्वीरभूषया । सुमदस्तत्र सत्कीर्त्या राज्ञ्या च विमलो नृपः
सुबाहूच्या सोबत सत्यवती होती, सत्यवान वीरभूषेसोबत होता; तिथे सुमदाच्या सोबत सत्कीर्ती, आणि विमल राजाच्या सोबत राणी होती.