स यावत्स गुणं चापं कुरुते तावदुद्धतः । रथभंगं चकारास्य समरे प्रहसन्बली
तो धनुष्याला दोर लावत असतानाच, बलवान योद्ध्याने रणांगणात हसत त्याचा रथ मोडून टाकला.
भग्नं रथं स्वकं वीक्ष्य धनुश्छिन्नं महात्मना । महावीरं मन्यमानः पदातिः प्राद्रवद्रणे
स्वतःचा रथ मोडलेला आणि महात्म्याने धनुष्य तोडलेले पाहून, त्याला मोठा वीर समजून, तो पायदळाचा सैनिक रणात पळून गेला.
उभौ धनुर्धरौ वीरावुभावपि शरोद्धतौ । उभौ क्षतजविप्लुष्टौ छिन्नसन्नाहितावुभौ
दोघेही धनुर्धारी, दोघेही वीर, दोघांचे बाण सज्ज; दोघेही रक्ताने न्हालेलं, दोघेही जखमी आणि थकलेले.
परस्परं बाणघातविशीर्णावपुलक्षितौ । जयाकांक्षां प्रकुर्वंतौ परस्परवधैषिणौ
एकमेकांच्या बाणांच्या माराने दोघेही तुटून गेलेले, अंगावर रोमांच आलेले; दोघांनाही विजयाची इच्छा आणि एकमेकाचा पराभव करायची तळमळ.
जयंतकार्तिकेयौ वा पुरारिः पुरभिद्यथा । एवं परस्परं युद्धं प्रकुर्वाणौ रणांगणे
पूर्वी जसा कार्तिकेय आणि पुरांचा संहार करणारा शंकर यांनी युद्ध केले, तसंच दोघांनी रणभूमीत एकमेकांशी युद्ध केलं.
पुष्कलः प्रत्युवाचाथ बालं शूरशिरोमणे । त्वादृशो न मया दृष्टः कश्चिद्वीरशिरोमणिः
मग पुष्कळाने त्या बालकाला, वीरांच्या शिरोमणीला म्हणाले, 'तुझ्यासारखा योद्धा मी कधीच पाहिला नाही, वीरांच्या शिरोमणी.'
शिरस्ते पातयाम्यद्य बाणैः शितसुपर्वभिः । मा पलायस्व समरे प्राणान्रक्षस्व संयतः
आज मी तुझे शीर धारदार आणि पंख असलेल्या बाणांनी खाली पाडीन; रणात पळू नकोस, संयम ठेवून आपले प्राण वाचव.
एवमुक्त्वा लवं वीरं चकार शरपंजरे । पुष्कलस्य शरा भूमौ नभसि व्याप्य संस्थिताः
असं म्हणून त्याने लवभोवती बाणांचा पिंजरा तयार केला, आणि पुष्कळाचे बाण जमिनीवर आणि आकाशात पसरलेले दिसले.
शरपंजरमध्यस्थो लवः पुष्कलमब्रवीत् । महत्कर्म कृतं वीर यन्मां बाणैरपीडयत्
बाणांच्या पिंजऱ्यात उभा राहून लवने पुष्कळाला सांगितले, 'वीर, तू बाणांनी मला त्रास देऊन मोठं काम केलं आहेस.'
इत्युक्त्वा बाणसंघातं प्रच्छिद्य वचनं पुनः । जगाद पुष्कलं वीरः शरसंधानकोविदः
असं म्हणून त्याने बाणांचा समूह फोडला आणि पुन्हा पुष्कळाला, त्या बाण लावण्यात कुशल असलेल्या वीराला, बोलला.
पालयात्मानमाजिस्थं मच्छराघातपीडितः । पतिष्यसि महीपृष्ठे रुधिरेण परिप्लुतः
रणात उभा राहून, माझ्या बाणांच्या आघाताने त्रस्त होशील, म्हणून स्वतःचे रक्षण कर; तू रक्ताने माखलेल्या पृथ्वीवर पडशील.
एवमुक्तं समाकर्ण्य पुष्कलः कोपसंयुतः । रणे संयोधयामास लवं वीरं महाबलम्
अशी वचने ऐकून, पुष्कळ रागाने भरला आणि रणात त्या बलाढ्य वीर लवशी युद्ध करायला सज्ज झाला.
लवः प्रकुपितो बाणं तीक्ष्णं वैरिविदारणम् । जग्राह लवतः कोशादाशीविषमिव क्रुधा
लव रागाने पेटून, शत्रूला फाडणारा धारदार बाण आपल्या भात्यातून घेतला, जणू काही संतप्त नागच.
जाज्वल्यमानः सशरश्चापमुक्तो लवस्य च । हृदयं भेत्तुमुद्युक्तश्छिन्नो भारतिनाशु सः
तेजस्वी लवने धनुष्यापासून बाण सोडला आणि हृदय भेदण्यास सज्ज झाला, पण तो बाण भारता यांनी पटकन तोडला.
छिन्ने भारतिना संख्ये शरेण प्राणहारिणा । अत्यंतं कुपितो घोरं शरमन्यं समाददे
भारता यांनी रणात प्राणघातक बाणाने तो बाण तोडल्यावर, लव अत्यंत रागावला आणि दुसरा भयंकर बाण उचलला.
आकर्णाकृष्टचापेन स मुक्तो निशितः शरः । बिभेद हृदयं तस्य पुष्कलस्य महारणे
कानापर्यंत धनुष्य ओढून, त्याने धारदार बाण सोडला आणि त्या महान युद्धात पुष्कळाचे हृदय भेदले.
भिन्नो वक्षसि वीरेण सायकेनाशुगामिना । पपात धरणीपृष्ठे महाशूरशिरोमणिः
त्या वीराच्या वेगवान बाणाने छातीवर घाव बसल्यावर, मोठ्या शूरवीरांचा शिरोमणी पृथ्वीवर कोसळला.
पतितं तं समालोक्य पुष्कलं पवनात्मजः । गृहीत्वा राघवभ्रात्रे ददौ मूर्च्छासमन्वितम्
पुष्कळ जमिनीवर पडलेला पाहून, वायुपुत्राने त्याला उचलले आणि बेशुद्ध अवस्थेत रामाच्या भावाजवळ नेऊन दिले.
मूर्च्छितं तं समालोक्य शोकविह्वलमानसः । हनूमंतं लवं हंतुं निदिदेश क्रुधान्वितः
त्याला बेशुद्ध पाहून, हनुमानाचे मन दुःखाने भरून आले. रागाने भरलेल्या हनुमानाला लवाचा वध करण्याचा आदेश मिळाला.
हनूमान्क्रोधसंप्लुष्टो लवं संख्ये महाबलम् । विजेतुं तरसा प्रागाद्वृक्षमुद्यम्य शाल्मलिम्
हनुमान रागाने पेटून, युद्धात मोठ्या वेगाने पुढे गेला आणि बलवान लवाला जिंकण्यासाठी शाल्मलीचे झाड उचलले.
वृक्षेण हतवान्मूर्ध्नि लवस्य हनुमान्बली । तमापतंतं तरसा चिच्छेद शतधा लवः
हनुमानाने झाडाने लवाच्या डोक्यावर जोरात प्रहार केला, पण लव वेगाने पुढे येत ते झाड शंभर तुकड्यांत कापून टाकले.
छिन्ने नगे पुनः कोपाद्वृक्षानुत्पाट्य मूलतः । ताडयामास हृदये मस्तके च महाबलः
झाड तुटल्यावर, हनुमान रागाने उरलेली झाडे मुळासकट उपटून, मोठ्या ताकदीने लवाच्या छातीवर आणि डोक्यावर प्रहार करू लागला.
यान्यान्वृक्षान्समाहृत्याताडयत्पवनात्मजः । तांस्तांश्चिच्छेद तरसा बलवान्नतपर्वभिः
वायुपुत्राने जी जी झाडे उचलून लवावर फेकली, ती सर्व झाडे बलवान लवाने आपल्या वाकलेल्या बाणांनी क्षणात तुकडे तुकडे केली.
तदा शिलाः समुत्पाट्य गंडशैलोपमाः कपिः । पातयामास शिरसि क्षिप्रवेगेन मारुतिः
तेव्हा हनुमान पर्वतासारखा मोठमोठ्या शिळा उपटून, त्या वेगाने लवाच्या डोक्यावर फेकू लागला.
स आहतः शिलासंघैः संख्ये कोदंडमुन्नयन् । बाणैस्ताश्चूर्णयामास यंत्रिकाभिर्यथा कणाः
युद्धात त्या शिळांच्या समूहाने घाव बसल्यावर, लवाने आपला धनुष्य उचलला आणि बाणांनी त्या सर्व शिळा जणू यंत्राने धान्य दळावे तसे चुरडून टाकल्या.
तदात्यंतं प्रकुपितो मारुतिः पुच्छवेष्टनम् । चकार समरोपांते लवस्य बलिनः कृती
तेव्हा फारच संतापलेला वायुपुत्र हनुमान, युद्धाच्या अखेरीस, बलवान लवाभोवती आपले शेपूट गुंडाळू लागला.
स्वं पुच्छेन समाविद्धं वीक्ष्य स्वांबां हृदि स्मरन् । मुष्टिना ताडयामास लांगूलं मारुतेर्बली
स्वतःचे शेपूट गुंडाळलेले पाहून, आणि मनात आपल्या आईची आठवण काढून, बलवान लवाने मुष्टीने हनुमानाच्या शेपटीवर प्रहार केला.
तन्मुष्टिघातव्यथितो मारुतिस्तममूमुचत् । स मुक्तः पुच्छतो युद्धे शरान्मुंचन्नभूद्बली
त्या मुष्टीच्या वेदनेने व्याकुळ होऊन, वायुपुत्राने त्याला सोडून दिले. शेपटीतून मोकळा झाल्यावर, बलवान लव युद्धात बाण सोडू लागला.
दुर्वारशरघातेन संपीडिततनुः कपिः । बाणवर्षं मन्यमानो दुःसहं समरे बहु
असह्य बाणांच्या वर्षावाने शरीराला छळले गेले म्हणून, हनुमानाने युद्धातील हा बाणांचा पाऊस सहन न होणारा आहे असे मनात ठरवले.
किंकर्तव्यमितोऽस्माभिः पलाय्य यदि गम्यते । तदा मे स्वामिनो लज्जा ताडयेद्बालकोऽत्र माम्
आता मी काय करावे? जर मी इथून पळून गेलो, तर माझ्या स्वामीपुढे मला लाज वाटेल, आणि हा मुलगा इथेच मला मारेल.