अत्यंतं हर्षमापन्नमत्यंतं कामलोलुपम् । परस्परं भाषमाणं स्नेहेन शुभया गिरा
ते दोघेही अत्यंत आनंदात आणि प्रेमाने एकमेकांशी गोड शब्दात बोलत होते.
रममाणं तदा युग्मं नभसि क्षिप्रवेगतः । समुत्पतन्नगोपस्थे स्थितं शब्दं चकार तत्
ते जोडपे एकत्र रममाण होत असताना, झपाट्याने आकाशात उडून, एका झाडाच्या फांदीवर येऊन बसले आणि तेथे आवाज करू लागले.
रामो महीपतिर्भूमौ भविष्यति मनोहरः । तस्य सीतेति नाम्ना तु भविष्यति महेलिका
'राम' नावाचा एक मनोहारी राजा पृथ्वीवर जन्म घेईल आणि त्याची राणी 'सीता' या नावाने ओळखली जाईल.
स तया सह वर्षाणां सहस्राण्येकयुग्दश । राज्यं करिष्यते धीमान्कर्षन्भूमिपतीन्बली
तो बुद्धिमान आणि बलवान राजा सीतेसह अकरा हजार वर्षे राज्य करील आणि इतर राजांना जिंकून आपले सामर्थ्य दाखवील.
धन्या सा जानकी देवी धन्योऽसौ रामसंज्ञितः । यौ परस्परमापन्नौ पृथिव्यां रंस्यतो मुदा
ती जानकी देवी धन्य आहे आणि राम नावाचा तो राजा देखील धन्य आहे. हे दोघे पृथ्वीवर एकमेकांना मिळून आनंदाने रमतील.
इति संभाष्यमाणं तु शुकयुग्मं तु मैथिली । ज्ञात्वेदं देवतायुग्मं वाणीं तस्य विलोक्य च
ही बोलणी ऐकून, मैथिलीने ओळखले की हे पोपटांचे जोडपे प्रत्यक्ष देवदूत आहेत, त्यांच्या वाणी आणि हावभाव पाहून तिला हे समजले.
मदीयास्तु कथा रम्याः कुरुते शुकयोर्युगम् । एतद्गृहीत्वा पृच्छामि सर्वं वाक्यं गतार्थकम्
'माझ्या कथा रम्य आहेत, हे पोपटांचे जोडपे त्या पुन्हा सांगत आहेत. हे लक्षात घेऊन मी त्यांना सर्व काही विचारणार आहे.'
एवं विचार्य सा स्वीयाः सखीः प्रतिजगाद ह । गृह्णंतु शनकैरेतत्पक्षियुग्मं मनोहरम्
असे ठरवून तिने आपल्या सखींना सांगितले, 'हळूहळू हे सुंदर पक्ष्यांचे जोडपे पकडा.'
सख्यस्तास्तद्गिरिं गत्वा गृह्णन्पक्षियुगं वरम् । निवेदयामासुरिदं स्वसख्याः प्रियकाम्यया
सख्या त्या झाडाजवळ गेल्या, त्या सुंदर पक्ष्यांच्या जोडप्याला पकडले आणि आपल्या प्रिय मैत्रिणीकडे प्रेमाने आणून दिले.
बहुधा विविधाञ्छब्दान्कुर्वद्वीक्ष्य मनोहरम् । आश्वासयामास तदा पप्रच्छ तदिदं वचः
त्यांना अनेक प्रकारचे गोड आवाज करताना पाहून, तिने त्यांना धीर दिला आणि मग विचारले:
सीतोवाच। मा भैषातां युवां रम्यौ कौ वां कुत्र समागतौ । को रामः का च सा सीता तज्ज्ञानं तु कुतः स्मृतम्
सीता म्हणाली, 'घाबरू नका, तुम्ही दोघेही सुंदर आहात. तुम्ही कोण, कुठून आलात? राम कोण, सीता कोण? हे ज्ञान तुम्हाला कुठून मिळाले?'
तत्सर्वं शंसतं क्षिप्रं मत्तो वां व्येतु यद्भयम् । इति पृष्टं तया पक्षियुगं सर्वमशंसत
'हे सर्व मला लवकर सांगा, म्हणजे माझ्यामुळे तुमची भीती निघून जाईल.' असे तिने विचारल्यावर, त्या पक्ष्यांच्या जोडप्याने सर्व काही सांगितले.
पक्षियुग्ममुवाच। वाल्मीकिरास्ते सुमहानृषिर्धर्मविदुत्तमः । आवां तदाश्रमस्थाने सर्वदा सुमनोहरे
महर्षी वाल्मीकि, धर्माचे उत्तम जाणकार, आमच्यासोबत त्या सुंदर आश्रमात नेहमीच राहत होते.
सशिष्यान्गापयामास भावि रामायणं मुनिः । प्रत्यहं तत्पदस्मारी सर्वभूतहिते रतः
त्या ऋषीने आपल्या शिष्यांसह भविष्यातील रामायण गाऊन घेतले; तो दररोज त्याची पदे आठवत असे आणि सर्व जीवांच्या कल्याणात रममाण असे.
तदावाभ्यां श्रुतं सर्वं भावि रामायणं महत् । मुहुर्मुहुर्गीयमानमायातं परिपाठतः
त्या काळी आम्ही दोघांनी ते महान भविष्यातील रामायण, पुन्हा पुन्हा योग्य क्रमाने गायले आणि ऐकले.
शृण्वावां तेऽभिधास्यावो यो रामो या च जानकी । यद्यद्भविष्यते तस्या रामेण क्रीडितात्मना
आम्ही तिथे जे काही ऐकले ते आता तुला सांगतो—राम कोण आहे, जानकी कोण आहे, आणि रामाच्या खेळामध्ये त्यांच्यात जे काही घडेल ते सर्व.
ऋष्यशृंगकृतेष्ट्यां च चतुर्धा त्वंगतो हरिः । प्रादुर्भविष्यति श्रीमान्सुरस्त्रीगीतसत्कथः
ऋष्यशृंगाच्या यज्ञात, हरि चार भागांत प्रकट होईल, तेजस्वी आणि देवस्त्रियांनी गायलेल्या उत्तम कथा ज्याच्यावर गातात असा.
स कौशिकेन मिथिलां प्राप्स्यते भ्रातृसंयुतः । धनुष्पाणिस्तदा दृष्ट्वा दुर्ग्राह्यमन्यभूभुजाम्
तो विश्वामित्रांसोबत, आपल्या भावांसह मिथिलेला जाईल; तिथे, इतर राजांसाठी अप्राप्य असे धनुष्य पाहील.
धनुर्भंक्त्वा जनकजां प्राप्स्यते सुमनोहराम् । तया सह महद्राज्यं करिष्यति श्रुतं वरे
तो धनुष्य तोडून, जनकाची सुंदर कन्या मिळवेल; तिच्यासह मोठे राज्य करील, असे ऐकले आहे, हे श्रेष्ठे.
एतदन्यच्च तत्रस्थैः श्रुतमस्माभिरुद्गतैः । कथितं तव चार्वंगि मुंचावां गंतुकामुकौ
हे सर्व आणि त्याहून अधिक, तिथे उपस्थितांनी गायलेले, आम्ही ऐकले; हे सुंदर अंग असलेल्या, तुला सांगितले—आता आम्ही निघू इच्छितो.
इति वाक्यं तयोर्धृत्वा श्रोत्रयोः सुमनोहरम् । पुनरेवजगादेदं वाक्यं पक्षियुगं प्रति
त्यांचे मधुर शब्द कानात धरून, तिने पुन्हा त्या पक्ष्यांच्या जोडीलाच हे शब्द सांगितले.
स रामः कुत्र वर्तेत कस्य पुत्रः कथं तु ताम् । परिग्रहीष्यति वरः कीदृग्रूपधरो नरः
हा राम कुठे राहतो? तो कोणाचा मुलगा आहे? आणि तो तिला पत्नी म्हणून कसा स्वीकारेल? हा उत्तम पुरुष कसा दिसतो?
मया पृष्टमिदं सर्वं कथयंतु यथातथम् । पश्चात्सर्वं करिष्यामि प्रियं युष्मन्मनोहरम्
मी विचारलेले हे सर्व खरेखुरे सांग; नंतर मी तुमच्या मनासारखे जे काही असेल ते करीन.
तच्छ्रुत्वा तां तु कामेन पीडितां वीक्ष्य सा शुकी । जानकीं हृदये ज्ञात्वा पपाठ पुरतस्ततः
तिचे बोल ऐकून, तिच्या मनातील तळमळ ओळखून, आणि तिच्या हृदयात जानकी आहे हे जाणून, त्या मादी शुकाने तिच्यासमोर म्हणायला सुरुवात केली.
सूर्यवंशध्वजो धीमान्राजा पंक्तिरथो बली । यं देवाः श्रित्य सर्वारीन्विजेष्यंति च सर्वशः
सूर्यवंशाचा ध्वज, बुद्धिमान आणि बलवान राजा, पंक्तिरथ नावाचा, ज्याच्यावर देवता सर्व शत्रूंना जिंकण्यासाठी अवलंबून आहेत.
तस्य भार्यात्रयं भावि शक्रमोहनरूपधृक् । तस्मिन्नपत्य चातुष्कं भविष्यति बलोन्नतम्
त्याला तीन पत्नी असतील, ज्यांचे सौंदर्य इंद्रालाही चकित करेल; त्यांच्यापासून चार पुत्र जन्माला येतील, जे सर्व बलवान असतील.
सर्वेषामग्रजो रामो भरतस्तदनुस्मृतः । लक्ष्मणस्तदनु श्रीमाञ्छत्रुघ्नः सर्वतो बली
त्यांच्यात राम सर्वात मोठा असेल, त्यानंतर भरत; मग तेजस्वी लक्ष्मण आणि सर्व बाजूंनी बलवान शत्रुघ्न.
रघुनाथ इति ख्यातिं गमिष्यति महामनाः । तेषामनंतनामानि रामस्य बलिनः सखि
तो उच्च मनाचा राम रघुनाथ म्हणून प्रसिद्ध होईल; हे सर्व रामाचे असंख्य नाव आहेत, हे सखे.
पद्मकोश इव शोभनं मुखं । पंकजाभनयने सुदीर्घके । उन्नता पृथुमनोहरा नसा । वल्गुसंगत मनोहरे भ्रुवौ
त्याचे मुख कमळाच्या कळीप्रमाणे सुंदर आहे; त्याच्या डोळ्यांची लांबी कमळाच्या पाकळ्यांसारखी आहे; त्याचा नाक उंच, रुंद आणि आकर्षक आहे; त्याच्या भुवया सुंदर, नीट जुळलेल्या आणि मन मोहून टाकणाऱ्या आहेत.
जानुलंबित मनोहरौ भुजौ । कंबुशोभिगलकोऽतिह्रस्वकः । सत्कपाटतलविस्तृतश्रिकं । वक्ष एतदमलं सलक्ष्मकम्
त्याचे हात गुडघ्यापर्यंत लांब आणि आकर्षक आहेत; त्याचा गळा शंखासारखा तेजस्वी आणि अजिबात लहान नाही; त्याचे छाती रुंद, सुंदर आणि शुभचिन्हांनी युक्त आहे, खांदे नीटस आणि सर्वस्वी निर्मळ आहेत.