ततः स मुष्टिमुद्यम्य कृष्णं वक्षस्यताडयत् । तं जग्राह रणे वीरं निबध्य निबिडं हरिः
मग त्याने मुठ उंचावून कृष्णाच्या छातीवर प्रहार केला; पण हरिने त्या वीराला रणभूमीत घट्ट पकडून बांधले.
तीक्ष्णं क्षुरप्रमादाय प्रहसन्मधुसूदनः । शिरसो मुंडनं कृत्वा मुमोच च जनार्दनः
मधुसूदन हसत हसत तीक्ष्ण कात्रीसारखे शस्त्र घेतले आणि जनार्दनाने त्याचे डोके मुंडन करून त्याला सोडून दिले.
स तु शोकसमाविष्टो निःश्वसन्नुरगो यथा । आविवेश पुरं स्वीयं स तु तत्रैव चावसत्
तो दुःखाने ग्रासलेला, सापासारखा दीर्घ श्वास घेत, आपल्या नगरात गेला आणि तिथेच राहिला.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमामहेश्वरसंवादे श्रीकृष्णचरिते विदर्भसेनाविध्वंसनंनाम सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमोऽध्यायः
श्रीपद्ममहापुराणाच्या उत्तरखंडातील उमा-महेश्वर संवादात श्रीकृष्णचरित्रातील 'विदर्भसेनेचा पराभव' नावाचा दोनशे सत्तेचाळीसावा अध्याय येथे संपला.
रुद्र उवाच- अथ कृष्णस्तु रामेण रुक्मिण्या दारुकेण च । दिव्यं स्यंदनमारुह्य ययौ तूर्णं स्वमालयम्
रुद्र म्हणाले— मग कृष्णाने, राम, रुक्मिणी आणि दारुक यांच्यासह दिव्य रथावर बसून आपल्या घरी जलद गतीने प्रस्थान केले.
ततः प्रविश्य नगरीं द्वारकां देवकीसुतः । शुभेह्रि शुभलग्ने वै वेदोक्तविधिना हरिः
नंतर देवकीपुत्राने शुभ मुहूर्तावर, शुभ चिन्हे असताना, द्वारका नगरीत प्रवेश केला आणि वेदांनुसार सर्व विधी केले.
उपयेमे नृपसुतां रुक्मिणीं रुक्मभूषिताम् । तस्मिन्नुद्वाहसमये देवदुंदुभयो दिवि
त्याने सोन्याने सजवलेली राजकन्या रुक्मिणीशी विवाह केला; त्या विवाहसमयी आकाशात दिव्य दुंदुभी वाजल्या.
विनेदुः पुष्पवर्षाणि ववृषुः सुरसत्तमाः । वसुदेवोग्रसेनौ च तथाक्रूरो यदूत्तमः
सर्वोत्तम देवांनी पुष्पवृष्टी केली आणि वसुदेव, उग्रसेन, तसेच यदुकुळातील श्रेष्ठ अक्रूरही तेथे उपस्थित होते.
बलभद्रो महातेजा ये चान्ये यदुपुंगवाः । चक्रुः कृष्णस्य रुक्मिण्या विवाहं सुसुखं यथा
महातेजस्वी बलभद्र आणि इतर यदुकुळातील प्रमुखांनी कृष्ण-रुक्मिणीचा विवाह अत्यंत आनंदाने साजरा केला.
नंदगोपोथ गोपालैर्गोपवृंदैः समागतः । स्वलंकृताभिर्योषाभिर्यशोदा च समागता
नंदगोप, इतर गवळे, त्यांची पत्नी आणि सुंदर दागिन्यांनी सजलेली यशोदा सुद्धा तेथे आली होती.
वसुदेवस्त्रियः सर्वा देवकीप्रमुखास्तथा । रेवती रोहिणी देवी याश्चान्याः पुरयोषितः
वसुदेवाच्या सर्व पत्नी, देवकीसह, तसेच रेवती, रोहिणी आणि इतर नगरातील स्त्रिया तेथे उपस्थित होत्या.
सर्वाण्युद्वाहकर्माणि चक्रुर्हर्षसमन्विताः । सुराणामर्चनं प्रीत्या कर्त्तव्यं तत्र देवकी
सर्वांनी आनंदाने विवाहाचे सर्व विधी केले; देवकीने प्रेमाने देवांची पूजा केली.
वृद्धाभिर्नृपयोषिद्भिश्चकार विधिना तदा । सर्वमौद्वाहिकं कर्म उत्सवं हि द्विजोत्तमैः
त्या वेळी वयोवृद्ध राजघराण्यातील स्त्रिया आणि देवकी यांनी सर्व विवाहकर्म विधिपूर्वक केली; श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी उत्सव साजरा केला.
ब्राह्मणान्भोजयामास वस्त्रैराभरणैः शुभैः । उग्रसेनादयस्तत्र राजानश्च सुपूजिताः
ब्राह्मणांना उत्तम वस्त्र, दागिने देऊन जेवू घातले; उग्रसेन आणि इतर राजेही तेथे योग्य प्रकारे सन्मानित झाले.
नंदगोपादयो गोपा यशोदाद्याश्च योषितः । बहुभिः स्वर्णरत्नाद्यैर्वासोभिः सविभूषणैः
नंदगोप, इतर गवळे, यशोदा आणि इतर स्त्रियांनाही भरपूर सोनं, रत्नं, वस्त्रं आणि दागिन्यांनी सन्मानित केलं.
पूजिताः संप्रहृष्टास्ते तद्विवाहमहोत्सवे । तौ दंपती समाश्लिष्य प्रणतौ जातवेदसम्
त्या विवाहमहोत्सवात सर्वजण आनंदित आणि सन्मानित झाले; वधू-वरांनी एकमेकांना मिठी मारून अग्निदेवास वंदन केले.
वेदविद्भिर्विप्रमुख्यैराशीर्भिरभिनंदितौ । तस्यां विवाहवेद्यां तु शुशुभाते वधूवरौ
वेदपारंगत श्रेष्ठ ब्राह्मणांच्या आशीर्वादांनी वधूवर विवाहमंडपात शोभून दिसत होते.
ब्राह्मणेभ्योऽथ वृद्धेभ्यो राजन्यः सह भार्य्यया । ववंदे देवकीपुत्रो ज्येष्ठस्य भ्रातुरेव च
नंतर देवकीनंदन आपल्या पत्नीसमवेत ब्राह्मण आणि वयोवृद्धांना, तसेच आपल्या मोठ्या भावालाही वंदन करू लागला.
एवमौद्वाहिकं सर्वं निर्वर्त्य मधुसूदनः । व्यसर्जयन्नृपान्सर्वान्ये च तत्र समागताः
मधुसूदनाने सर्व विवाहविधी पूर्ण केल्यावर तेथे जमलेल्या सर्व राजांना आणि इतरांना परत जाण्यास सांगितले.
प्रस्थिता हरिणा तत्र पूजिता नृपपुंगवाः । ब्राह्मणाः सुमहात्मानो निर्ययुः स्वकमालयम्
हरिकडून सन्मान मिळाल्यावर राजे निघून गेले आणि मोठ्या मनाचे ब्राह्मणही आपल्या घरी परतले.
रुक्मिण्या सह धर्मात्मा देवकीनंदनोऽव्ययः । उवास सुसुखेनैव दिव्यहर्म्यतले शुभे
धर्मात्मा, अविनाशी देवकीनंदन रुक्मिणीसोबत दिव्य आणि सुंदर महालाच्या छतावर आनंदाने राहू लागला.
तया वै रमयामास नारायण इव श्रिया । संस्तूयमानो मुनिभिर्दिवि देवगणैरपि
तो तिच्यासोबत अगदी नारायणासारखा लक्ष्मीबरोबर रमला, आणि ऋषी तसेच स्वर्गातील देवतांनी त्याचे स्तुतीगान केले.
अहन्यहनि हृष्टात्मा सुखेनैव जनार्दनः । अथोवास सुशोभायां द्वारवत्यां सनातनः
दिवसेंदिवस आनंदी मनाने, सनातन जनार्दन सुंदर द्वारका नगरीत सुखाने वास्तव्य करू लागला.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमामहेश्वरसंवादे श्रीकृष्णचरिते रुक्मिणीविवाहकथनंनाम अष्टाचत्वारिंशदधिकद्विशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्म महापुराणाच्या उत्तरखंडातील उमामहेश्वर संवादातील श्रीकृष्णचरित्रातील रुक्मिणीविवाहकथन नावाचा दोनशे अठ्ठेचाळीसावा अध्याय पूर्ण झाला.
श्रीरुद्र उवाच- सत्राजितस्य तनया नाम्ना सत्या यशस्विनी । पृथिव्यंशेन संभूता भार्यां कृष्णस्य वा परा
श्रीरुद्र म्हणाले — सत्राजिताची कन्या, सती आणि यशस्विनी, पृथ्वीचा अंश घेऊन जन्मलेली, ती कृष्णाची पत्नी किंवा दुसरी म्हणून ओळखली जाते.
वैवस्वती महाभागा कालिंदी नाम नामतः । तृतीया तस्य भार्या सा लीलांशा समुपस्थिता
वैवस्वती, फार पुण्यवती, कालिंदी नावाने प्रसिद्ध, कृष्णाची तिसरी पत्नी होती; ती लीलामूर्तीचा अंश म्हणून आली.
विंदानुविंदस्य सुतां मित्रविंदां शुचिस्मिताम् । स्वयंवरस्थितां कन्यामुपयेमे जनार्दनः
विंदा आणि अनुविंदाची कन्या, शुद्ध हास्य असलेली मित्रविंदा, स्वतःच्या स्वयंवरात उभी असताना जनार्दनाने तिला वरण केले.
पाशेनैकेन बद्ध्वा तान् वृषभान्सप्तदुर्मदान् । तां वीर्यशुल्कां जग्राह पद्मपत्रायतेक्षणः
पद्मासारख्या डोळ्यांची ती कन्या, वीरशुल्क म्हणून, कृष्णाने एकाच दोरीने सात गर्विष्ठ वृषभांना बांधून तिला जिंकले.
सत्राजितो महारत्नं स्यमंताख्यं महीपतिः । अनुजाय ददौ सोऽयं प्रसेनाय महात्मने
सत्राजित राजाकडे स्यमंतक नावाचा मोठा रत्न होता; त्याने ते आपल्या लहान भावाला, महान आत्मा प्रसैनाला दिले.
ययाचे तं मणिवरं कदाचिन्मधुसूदनः । उवाच वासुदेवं तं प्रसेनः प्रसभं तदा
एकदा मधुसूदनाने तो उत्तम मणी मागितला; तेव्हा प्रसैनाने वासुदेवाला ठामपणे उत्तर दिले.