तैर्बाणैर्व्यथितो वीरः शरान्पंच समाददे । सुतीक्ष्णाग्रान्महाकोपाद्वारयन्पर्वतानिव
त्या बाणांनी जखमी झाल्यावर वीराने मोठ्या रागाने अतिशय टोकदार असे पाच बाण उचलले आणि पर्वतांसारखे ते बाण अडवले.
ते बाणास्तस्य बाणाश्च परस्परमथोर्जिताः । आकाशे रचिताश्छिन्नाः शतधा राजसूनुना
ते बाण आणि त्याचे बाण एकमेकांवर जोरात आपटले आणि राजपुत्राने आकाशात ते तुकडे तुकडे करून शंभर भागांत फोडले.
छित्त्वा बाणान्सुतीक्ष्णाग्रान्सुरथांगोद्भवो बली । बाणाञ्छतं समाधत्त पुष्कलं ताडितुं हृदि
ती टोकदार बाणे छाटून, युद्धात बलवान असलेल्या सुरथाचा पुत्राने शंभर भरपूर बाण उचलले, हृदयावर वार करण्यासाठी.
ते बाणाः शतधाच्छिन्नाः पुष्कलेन महात्मना । अपतन्समरोपांते शरवेगप्रपीडिताः
महात्मा पुष्कलाने ती बाणे शंभर तुकड्यांत फोडली आणि ती बाणांची गती सहन न होऊन युद्धाच्या शेवटी खाली पडली.
तदा तत्सुमहत्कर्म दृष्ट्वा राज्ञः सुतो बली । सहस्रेण शराणां च ताडयन्वक्षसि स्फुटम्
तेव्हा ते मोठे पराक्रम पाहून, राजाचा बलवान पुत्राने पुष्कलाच्या छातीवर हजार बाण नेमके मारले.
तानप्याशु प्रचिच्छेद पुष्कलः परमास्त्रवित् । पुनरप्याशु स्वे चापे समाधत्तायुतं शरान्
पुष्कल, सर्वश्रेष्ठ अस्त्रांचा जाणकार, त्या बाणांना पटकन छाटले; पुन्हा त्याने आपल्या धनुष्यावर दहा हजार बाण चढवले.
तानप्याशु प्रचिच्छेद पुष्कलः परमास्त्रवित् । ततोऽत्यतं प्रकुपितः शरवृष्टिमथाकरोत्
पुष्कलाने ते बाणही पटकन छाटले; मग तो अत्यंत रागावून बाणांचा पाऊस पाडू लागला.
शरवृष्टिं समायांतीं मत्वा चंपक वीरहा । साधुसाधुप्रशंसंतं पुष्कलं समताडयत्
बाणांचा पाऊस येताना पाहून, वीरांचा संहार करणाऱ्या चंपकाने पुष्कलाचे कौतुक केले आणि त्याला जोरात मारले.
पुष्कलश्चंपकं दृष्ट्वा महावीर्यसमन्वितम् । ब्रह्मणोऽस्त्रसमाधत्त स्वे चापे सर्वशस्त्रवित्
पुष्कलाने चंपकाला मोठ्या शौर्याने युक्त पाहून, सर्व शस्त्रांचा जाणकार म्हणून आपल्या धनुष्यावर ब्रह्मास्त्र चढवले.
तेन मुक्तं महाशस्त्रं प्रजज्वाल दिशो दश । खं रोदसी व्याप्य विश्वं प्रलयं कर्तुमुद्यतम्
ते महान अस्त्र सोडल्यावर, दहा दिशांना जळू लागले, आकाश आणि पृथ्वी व्यापली, जणू जगाचा संहार करायला सज्ज झाले.
चंपको मुक्तमस्त्रं तद्दृष्ट्वा सर्वास्त्रकोविदः । तत्संहर्तुं तदेवास्त्रं मुमोच रिपुमुद्यतम्
चंपकाने ते अस्त्र सोडलेले पाहून, सर्व अस्त्रांचा तज्ञ म्हणून, शत्रूचा वार थोपवण्यासाठी तेच अस्त्र सोडले.
द्वयोरेकतमं तेजः प्रलयं मेनिरे जनाः । संजहार तदास्त्रास्त्रमेकीभूतं परास्त्रकम्
लोकांना वाटले की त्या दोघांचे तेज मिळून संहारच होईल; तेव्हा ती दोन अस्त्रे एकत्र येऊन एकमेकांना शमवली.
तत्कर्मचाद्भुतं दृष्ट्वा पुष्कलस्तिष्ठतिष्ठ च । ब्रुवञ्छरानमोघांस्तु चंपकं स क्रुधाहनत्
ते अद्भुत कर्म पाहून पुष्कलाने 'थांब, थांब' असे हाक मारली आणि रागाने चंपकावर अचूक बाण सोडले.
चंपकस्ताञ्छरान्मुक्तानगणय्य महामनाः । रामास्त्रं प्रमुमोचाथ पुष्कलं प्रति दारुणम्
चंपकाने ते बाण नजरेआड करून, मोठ्या धैर्याने, नंतर पुष्कलावर भयंकर रामास्त्र सोडले.
तन्मुक्तमस्त्रमालोक्य चंपकेन महात्मना । छेत्तुं यावन्मनश्चक्रे तावद्ग्रस्तः शरेण सः
चंपकाने ते अस्त्र सोडलेले पाहून, ते छाटायचे ठरवले; पण तोपर्यंत त्याला एका बाणाने पकडले गेले.
बद्धश्चंपकवीरेण रथे स्वे स्थापितः पुनः । पुरं प्रेषयितुं तावन्मनश्चक्रे महामनाः
चंपकवीराने बांधून त्याला पुन्हा त्याच्या रथावर ठेवले; मग मोठ्या मनाने त्याला नगरात पाठवायचे ठरवले.
हाहाकारो महानासीद्बद्धे पुष्कलसंज्ञिके । शत्रुघ्नं प्रययुर्योधाः पलायनपरायणाः
पुष्कलाला बांधल्यावर मोठा 'हाय हाय' असा आवाज झाला; आणि सर्व योद्धे शत्रुघ्नाकडे पळू लागले.
भग्नांस्तान्वीक्ष्य शत्रुघ्नो हनूमंतमुवाच ह । केन वीरेण मे भग्नं बलं वीरैरलंकृतम्
आपली फौज तुटलेली पाहून शत्रुघ्नाने हनुमंताला विचारले, 'माझ्या वीरांनी सजवलेल्या सैन्याचा पराभव कोणत्या वीराने केला?'
तदोवाच महीनाथ पुष्कलं परवीरहा । बद्ध्वा नयति वीरोऽसौ चंपकः स्वपदोद्धुरः
त्यावेळी पृथ्वीचा स्वामी, शत्रूंचा संहार करणारा, म्हणाला — 'तो पराक्रमी चंपकाने पुष्कळाला बांधून आपल्या बळाचा गर्व करत नेत आहे.'
तस्येदृग्वाक्यमाकर्ण्य शत्रुघ्नः कोपसंयुतः । उवाच पवनोद्भूतं मोचयाशु नृपात्मजात्
हे ऐकून शत्रुघ्न रागाने भरून हनुमंताला म्हणाला — 'राजपुत्राला, जो बांधलेला आहे, पटकन सोडव.'
महाबलः सुतश्चास्य बद्ध्वा यः पुष्कलं भटम् । तस्मान्मोचय वीराग्र्य कथं तिष्ठसि चाहवे
'तो बलवान पुत्र ज्याने पुष्कळ नावाच्या वीराला बांधले आहे, त्याला लगेच सोडव, हे वीरांमध्ये श्रेष्ठ! रणभूमीत उभा राहून तू का वेळ घालवतोस?'
एतद्वाक्यं समाकर्ण्य हनूमानोमिति ब्रुवन् । जगाम तं मोचयितुं पुष्कलं चंपकाद्भटात्
हे शब्द ऐकून हनुमंताने 'ठीक आहे' असे उत्तर दिले आणि चंपक या योद्ध्याकडून पुष्कळाला सोडवायला गेला.
हनूमंतमथालोक्य तं मोचयितुमागतम् । बाणैः शतैश्च साहस्रैर्जघान परकोपनः
हनुमंत त्याला सोडवायला येताना पाहून, संतप्त शत्रूने शेकडो-हजारो बाणांनी त्याच्यावर हल्ला केला.
बाणांस्तान्स बभंजाशु मुक्तांस्तेन महात्मना । पुनरप्येनमेवाशु बाणान्मुंचन्महानभूत्
महात्मा हनुमंताने ते सर्व बाण सोडताक्षणीच फोडून टाकले; पण तो बलवान शत्रू पुन्हा पुन्हा त्याच्यावर बाण सोडू लागला.
तान्सर्वांश्चूर्णयामास नाराचान्वैरिमोचितान् । शालं करे समाधृत्य जघान नृपनंदनम्
शत्रूने सोडलेले लोखंडी टोकांचे सर्व बाण हनुमंताने चुरडून टाकले; मग हातात शालवृक्ष घेऊन त्याने राजपुत्रावर प्रहार केला.
शालं तेन विनिर्मुक्तं तिलशः कृतवान्बली । गजो हनूमता मुक्तो नृपनंदन मस्तके
हनुमंताने सोडलेला शालवृक्ष त्या शक्तिशाली वीराने अगदी बारीक तुकड्यांत फोडला; मग हनुमंताने हत्ती उचलून राजपुत्राच्या डोक्यावर फेकला.
सोऽप्याहतश्चंपकेन मृतो भूमौ पपातसः । शिलाः संमोचयामास हनूमान्परमास्त्रवित्
चंपकाने मारल्यामुळे तो हत्ती जमिनीवर पडून मेला; मग अस्त्रविद्या जाणणाऱ्या हनुमंताने दगड सोडले.
चंपकस्ताः शिलाः सर्वाः क्षणाच्चूर्णितवान्भृशम् । बाणयंत्रिकया ब्रह्मन्महच्चित्रमभूदिदम्
चंपकाने त्या सर्व दगडांना क्षणातच आपल्या बाणयंत्राने जोरात फोडून टाकले; हे पाहून, हे ब्राह्मण, ते दृश्य फारच अद्भुत वाटले.
स्वमुक्तास्ताः शिलाः सर्वाश्चूर्णिता वीक्ष्य मारुतिः । चुकोप हृदयेऽत्यतं बहुवीर्यमिति स्मरन्
स्वतःने फेकलेले सर्व दगड चुरडले गेलेले पाहून, हनुमंत आपल्या मोठ्या पराक्रमाची आठवण काढत मनात फारच संतापला.
आगत्य च करे धृत्वा नभस्युत्पतितः कपिः । तावद्ययौ नेत्रपथादुपरि क्षिप्रवेगवान्
मग माकडराजाने आणखी एक दगड हातात घेऊन आकाशात उडी मारली आणि फार वेगाने वर जाऊन सर्वांच्या नजरेआड गेला.