मन्नामयो मधौ सर्वाञ्छोभनान्विदधाति वै । मधुपायंरसावा संत्यजंति मधुमोहिताः
वसंतात माझ्या नावामुळे सर्व शुभ गोष्टी घडतात; मधाने मोहित झालेले लोक मधुरसही सोडून देतात.
वर्णेन स्वर्णसदृशो मध्ये लिंगवपुर्धरः । तदाख्ययाभिधां वीर जानीहि मम मोहिनीम्
माझा रंग सोन्यासारखा आहे आणि माझ्या अंगावर पुरुषाचे रूप आहे; त्या नावाने, हे वीर, माझी मोहक ओळख जाणून घे.
युध्यस्व बाणैः प्रधनेन को जेतुं हि मां क्षमः । इदानीं दर्शयिष्यामि स्वपराक्रममद्भुतम्
धनुष्यबाणांनी पुढे येऊन युद्ध कर, मला जिंकायला कोण समर्थ आहे? आता मी माझे अद्भुत शौर्य दाखवतो.
शेष उवाच। इति श्रुत्वा महद्वाक्यं पुष्कलो हृदि तोषितः । तं दुर्जयं मन्यमानः शरान्मुंचन्रणेऽभवत्
शेष म्हणतो: ही मोठी वचने ऐकून पुष्कळाच्या मनात आनंद झाला; त्याला जिंकणे कठीण आहे असे समजून त्याने रणभूमीत बाण सोडायला सुरुवात केली.
शरसंघं प्रमुंचंतं कोटिधा पुष्कलं ययौ । चंपकः कोपसंयुक्तो धनुः सज्यमथाकरोत्
पुष्कळाने असंख्य बाणांचा वर्षाव केला, तेव्हा चंपक रागाने भरून धनुष्य सज्ज करू लागला.
मुमोच निशितान्बाणान्वैरिवृंदविदारणान् । स्वनामचिह्नितान्स्वर्णपुंखभागसमन्वितान्
त्याने धारदार बाण सोडले, जे शत्रूंच्या फौजांना फाडणारे होते, स्वतःच्या नावाने खूण केलेले आणि सोन्याच्या पिसांनी सजलेले होते.
तांश्चिच्छेद महावीरः पुष्कलः प्रधनांगणे । शरांधकारं सर्वत्र मुंचन्बाणाञ्छिलाशितान्
महावीर पुष्कळाने रणांगणात ते सर्व बाण छाटले आणि दगडाच्या टोकाचे बाण सोडून सर्वत्र अंधार केला.
स्वबाणच्छेदनं दृष्ट्वा कृतं वीरेण चंपकः । आह्वयामास बलिनं पुष्कलं कोपपूरितः
आपले बाण वीराने छाटलेले पाहून, चंपक रागाने भरून, बलवान पुष्कळाला पुन्हा आव्हान दिले.
मा प्रयाहि रणं त्यक्त्वेति ब्रुवन्समरे पुनः । पुष्कलं हृदये बाणैर्विव्याध दशभिस्त्वरन्
'रण सोडून जाऊ नकोस!' असे म्हणत, त्याने युद्धात दहा वेगवान बाणांनी पुष्कळाच्या छातीत घाव घातला.
ते बाणाः पुष्कलस्याहो हृदये तीव्रवेगिनः । आगत्य सुभृशं लग्नाः शोणितं पपुरूर्जितम्
ते बाण फार वेगाने जाऊन पुष्कळाच्या हृदयात खोलवर घुसले आणि त्याचे रक्त मोठ्या प्रमाणात प्याले.
तैर्बाणैर्व्यथितो वीरः शरान्पंच समाददे । सुतीक्ष्णाग्रान्महाकोपाद्वारयन्पर्वतानिव
त्या बाणांनी जखमी झाल्यावर वीराने मोठ्या रागाने अतिशय टोकदार असे पाच बाण उचलले आणि पर्वतांसारखे ते बाण अडवले.
ते बाणास्तस्य बाणाश्च परस्परमथोर्जिताः । आकाशे रचिताश्छिन्नाः शतधा राजसूनुना
ते बाण आणि त्याचे बाण एकमेकांवर जोरात आपटले आणि राजपुत्राने आकाशात ते तुकडे तुकडे करून शंभर भागांत फोडले.
छित्त्वा बाणान्सुतीक्ष्णाग्रान्सुरथांगोद्भवो बली । बाणाञ्छतं समाधत्त पुष्कलं ताडितुं हृदि
ती टोकदार बाणे छाटून, युद्धात बलवान असलेल्या सुरथाचा पुत्राने शंभर भरपूर बाण उचलले, हृदयावर वार करण्यासाठी.
ते बाणाः शतधाच्छिन्नाः पुष्कलेन महात्मना । अपतन्समरोपांते शरवेगप्रपीडिताः
महात्मा पुष्कलाने ती बाणे शंभर तुकड्यांत फोडली आणि ती बाणांची गती सहन न होऊन युद्धाच्या शेवटी खाली पडली.
तदा तत्सुमहत्कर्म दृष्ट्वा राज्ञः सुतो बली । सहस्रेण शराणां च ताडयन्वक्षसि स्फुटम्
तेव्हा ते मोठे पराक्रम पाहून, राजाचा बलवान पुत्राने पुष्कलाच्या छातीवर हजार बाण नेमके मारले.
तानप्याशु प्रचिच्छेद पुष्कलः परमास्त्रवित् । पुनरप्याशु स्वे चापे समाधत्तायुतं शरान्
पुष्कल, सर्वश्रेष्ठ अस्त्रांचा जाणकार, त्या बाणांना पटकन छाटले; पुन्हा त्याने आपल्या धनुष्यावर दहा हजार बाण चढवले.
तानप्याशु प्रचिच्छेद पुष्कलः परमास्त्रवित् । ततोऽत्यतं प्रकुपितः शरवृष्टिमथाकरोत्
पुष्कलाने ते बाणही पटकन छाटले; मग तो अत्यंत रागावून बाणांचा पाऊस पाडू लागला.
शरवृष्टिं समायांतीं मत्वा चंपक वीरहा । साधुसाधुप्रशंसंतं पुष्कलं समताडयत्
बाणांचा पाऊस येताना पाहून, वीरांचा संहार करणाऱ्या चंपकाने पुष्कलाचे कौतुक केले आणि त्याला जोरात मारले.
पुष्कलश्चंपकं दृष्ट्वा महावीर्यसमन्वितम् । ब्रह्मणोऽस्त्रसमाधत्त स्वे चापे सर्वशस्त्रवित्
पुष्कलाने चंपकाला मोठ्या शौर्याने युक्त पाहून, सर्व शस्त्रांचा जाणकार म्हणून आपल्या धनुष्यावर ब्रह्मास्त्र चढवले.
तेन मुक्तं महाशस्त्रं प्रजज्वाल दिशो दश । खं रोदसी व्याप्य विश्वं प्रलयं कर्तुमुद्यतम्
ते महान अस्त्र सोडल्यावर, दहा दिशांना जळू लागले, आकाश आणि पृथ्वी व्यापली, जणू जगाचा संहार करायला सज्ज झाले.
चंपको मुक्तमस्त्रं तद्दृष्ट्वा सर्वास्त्रकोविदः । तत्संहर्तुं तदेवास्त्रं मुमोच रिपुमुद्यतम्
चंपकाने ते अस्त्र सोडलेले पाहून, सर्व अस्त्रांचा तज्ञ म्हणून, शत्रूचा वार थोपवण्यासाठी तेच अस्त्र सोडले.
द्वयोरेकतमं तेजः प्रलयं मेनिरे जनाः । संजहार तदास्त्रास्त्रमेकीभूतं परास्त्रकम्
लोकांना वाटले की त्या दोघांचे तेज मिळून संहारच होईल; तेव्हा ती दोन अस्त्रे एकत्र येऊन एकमेकांना शमवली.
तत्कर्मचाद्भुतं दृष्ट्वा पुष्कलस्तिष्ठतिष्ठ च । ब्रुवञ्छरानमोघांस्तु चंपकं स क्रुधाहनत्
ते अद्भुत कर्म पाहून पुष्कलाने 'थांब, थांब' असे हाक मारली आणि रागाने चंपकावर अचूक बाण सोडले.
चंपकस्ताञ्छरान्मुक्तानगणय्य महामनाः । रामास्त्रं प्रमुमोचाथ पुष्कलं प्रति दारुणम्
चंपकाने ते बाण नजरेआड करून, मोठ्या धैर्याने, नंतर पुष्कलावर भयंकर रामास्त्र सोडले.
तन्मुक्तमस्त्रमालोक्य चंपकेन महात्मना । छेत्तुं यावन्मनश्चक्रे तावद्ग्रस्तः शरेण सः
चंपकाने ते अस्त्र सोडलेले पाहून, ते छाटायचे ठरवले; पण तोपर्यंत त्याला एका बाणाने पकडले गेले.
बद्धश्चंपकवीरेण रथे स्वे स्थापितः पुनः । पुरं प्रेषयितुं तावन्मनश्चक्रे महामनाः
चंपकवीराने बांधून त्याला पुन्हा त्याच्या रथावर ठेवले; मग मोठ्या मनाने त्याला नगरात पाठवायचे ठरवले.
हाहाकारो महानासीद्बद्धे पुष्कलसंज्ञिके । शत्रुघ्नं प्रययुर्योधाः पलायनपरायणाः
पुष्कलाला बांधल्यावर मोठा 'हाय हाय' असा आवाज झाला; आणि सर्व योद्धे शत्रुघ्नाकडे पळू लागले.
भग्नांस्तान्वीक्ष्य शत्रुघ्नो हनूमंतमुवाच ह । केन वीरेण मे भग्नं बलं वीरैरलंकृतम्
आपली फौज तुटलेली पाहून शत्रुघ्नाने हनुमंताला विचारले, 'माझ्या वीरांनी सजवलेल्या सैन्याचा पराभव कोणत्या वीराने केला?'
तदोवाच महीनाथ पुष्कलं परवीरहा । बद्ध्वा नयति वीरोऽसौ चंपकः स्वपदोद्धुरः
त्यावेळी पृथ्वीचा स्वामी, शत्रूंचा संहार करणारा, म्हणाला — 'तो पराक्रमी चंपकाने पुष्कळाला बांधून आपल्या बळाचा गर्व करत नेत आहे.'
तस्येदृग्वाक्यमाकर्ण्य शत्रुघ्नः कोपसंयुतः । उवाच पवनोद्भूतं मोचयाशु नृपात्मजात्
हे ऐकून शत्रुघ्न रागाने भरून हनुमंताला म्हणाला — 'राजपुत्राला, जो बांधलेला आहे, पटकन सोडव.'