तदाहं चरणौ नत्वा दास्यामि सुतसंयुतः । सर्वं राज्यं कुटुंबं च धनं धान्यं बलं बहु
तेव्हा मी त्याच्या पायावर वाकून, माझी मुलं, संपूर्ण राज्य, घरदार, धन, धान्य आणि मोठं सैन्य सगळं अर्पण करीन.
क्षत्त्रियाणामयं धर्मः स्वामिनापि विरुद्ध्यते। धर्मेण युद्धं तत्रापि रामदर्शनमिच्छता
क्षत्रियांचा हा धर्म आहे—स्वतःच्या स्वामीशीही विरोध करावा लागला तरी; धर्माने युद्ध करणं योग्य आहे, विशेषतः ज्याला रामाचं दर्शन हवं आहे त्याच्यासाठी.
शत्रुघ्नादीन्प्रवीरांस्तानधुनाहं क्षणादपि । जित्वा बध्नामि मद्गेहे नोचेद्रामः समाव्रजेत्
आता मी शत्रुघ्न आणि इतर बलवानांना क्षणात जिंकून, माझ्या घरात बांधून ठेवीन, जोपर्यंत राम स्वतः इथे येत नाही.
शेष उवाच। इति श्रुत्वांगदो धीमाञ्जहास नृपतिं तदा । उवाच च महद्वाक्यं महाधैर्यसमन्वितम्
शेष म्हणतो: हे ऐकून, बुद्धिमान अंगद राजाकडे पाहून हसला आणि मोठ्या धैर्याने भरलेलं वचन बोलला.
अंगद उवाच। बुद्धिहीनः प्रवदसि वृद्धत्वात्सागता तव । यत्त्वं शत्रुघ्ननृपतिं धिक्करोषि धिया बली
अंगद म्हणाला: तुझं बोलणं मूर्खपणाचं आहे, वृद्धापकाळामुळे तुझं असं वागणं झालंय; तू शत्रुघ्नासारख्या बुद्धिमान आणि बलवान राजाचा तिरस्कार करतोस.
यो मांधातृरिपुं दैत्यं लवणं लीलयावधीत् । येनानेके जिताः संख्ये वैरिणः प्रबलोद्धताः
ज्याने मांधात्रीचा शत्रू असलेल्या लवण दैत्याचा सहज वध केला, आणि ज्याने युद्धात अनेक बलवान, गर्विष्ठ शत्रूंना जिंकले—
विद्युन्माली हतो येन राक्षसः कामगे स्थितः । त्वं तं बध्नासि वीरेंद्रं मतिहीनः प्रभासि मे
विद्युनमाळी नावाचा राक्षस, जो इच्छेने भरून तिथे उभा होता, त्याला तूच मारलास. पण आता, मला वाटतं, तू विचारशक्ती गमावली आहेस, म्हणूनच तू त्या वीरांचा अधिपतीला बांधू पाहतोस.
भ्रातृजो यस्य सुबली पुष्कलः परमास्त्रवित् । येन रुद्रगणः संख्ये वीरभद्रः सुतोषितः
त्याचा भाऊ पुष्कळ हा फार बलवान आणि उत्तम अस्त्रज्ञ आहे. त्याने युद्धात रुद्रगणांना प्रसन्न केलं आणि वीरभद्रालाही संतुष्ट केलं.
वर्णयामि किमेतस्य पराक्रांतिं बलोर्जिताम् । येन नास्ति समः पृथ्व्यां बलेन यशसा श्रिया
त्याची शौर्य आणि त्याने मिळवलेली ताकद मी सांगून काय उपयोग? कारण पृथ्वीवर बल, कीर्ती आणि संपत्तीमध्ये त्याच्याशी तुलना होईल असा कोणीच नाही.
हनूमान्यस्य निकटे रघुनाथपदाब्जधीः । यस्यानेकानि कर्माणि भविष्यंति श्रुतानि ते
हनुमान, ज्याचं मन रघुनाथाच्या चरणकमळांमध्ये स्थिर आहे, तो त्याच्या जवळ आहे. त्याची अनेक कृत्यं पुढे तुला ऐकायला मिळतील.
सत्रिकूटा राक्षसपूर्दग्धा येन क्षणाद्बलात् । अक्षो येन हतः पुत्रो राक्षसेंद्रस्य दुर्मतेः
त्याच्या सामर्थ्याने तीन शिखरांची राक्षसांची नगरी क्षणात जाळून टाकली गेली. आणि त्याच्याच हातून दुष्ट राक्षसराजाचा मुलगा अक्ष मारला गेला.
द्रोणोनाम गिरिर्येन पुच्छाग्रेण सदैवतः । आनीतो जीवनार्थं तु सैनिकानां मुहुर्मुहुः
त्याने ड्रोण नावाचा पर्वत आपल्या शेपटीच्या टोकाने वारंवार आणला, फौजेतील सैनिकांना पुन्हा जिवंत करण्यासाठी.
जानाति रामश्चारित्रं नान्यो जानाति मूढधीः । यं कपींद्रं मनाक्स्वान्तान्न विस्मरति सेवकम्
रामच त्याचा खरा स्वभाव जाणतो; ज्याचं मन अज्ञानाने भरलेलं आहे, त्याला ते कळत नाही. तो वानरांचा राजा आपल्या सेवकाला मनातसुद्धा कधीच विसरत नाही.
सुग्रीवाद्याः कपींद्रा ये पृथ्वीं सर्वां ग्रसंति ये । ते शत्रुघ्नं नृपं सर्वे सेवंते प्रेक्षणोत्सुकाः
सुग्रीव वगैरे जे सर्व वानरराज पृथ्वीला गिळू शकतात, ते सर्व शत्रुघ्न राजाची सेवा करण्यास नेहमीच उत्सुक असतात.
कुशध्वजो नीलरत्नो रिपुतापो महास्त्रवित् । प्रतापाग्र्यः सुबाहुश्च विमलः सुमदस्तथा
कुशध्वज, नीलरत्न, शत्रूंना त्रास देणारा, महान अस्त्रांचा जाणकार, पराक्रमात श्रेष्ठ, सुबाहू, विमल आणि सुमदसुद्धा—
राजा वीरमणिः सत्ययुतो रामस्य सेवकः । एतेऽन्येपि नृपा भूमेः पतयः पर्युपासते
राजा वीरमणि, सत्याचा धनी आणि रामाचा सेवक—हे आणि असे इतरही पृथ्वीचे राजे त्याची सेवा करतात.
तत्र त्वं वीर जलधौ मशकः को भवानिति । तज्ज्ञात्वा गच्छ शत्रुघ्नं कृपालुं पुत्रकैर्युतः
हे वीर, त्या ठिकाणी तू समुद्रातल्या माशासारखा क्षुद्र आहेस. हे जाणून, आपल्या मुलांसह दयाळू शत्रुघ्नाकडे जा.
वाहं समर्प्य गंतासि रामं राजीवलोचनम् । दृष्ट्वा कृतार्थी कुरुषे स्वांगानि जनुषा सह
आपला वाहन अर्पण करून, तू कमळासारख्या डोळ्यांच्या रामाकडे जाशील. त्याला पाहून आणि आपलं उद्दिष्ट साध्य करून, तू आपल्या देहासह जीवन सफल करशील.
शेष उवाच। राजा प्रोवाच तं दूतं प्रब्रुवंतमनेकधा । एतान्दर्शयसि क्षिप्रं सर्वे न ममगोचराः
शेष म्हणतो: राजा त्या दूताला, जो अनेक प्रकारे बोलत होता, असे म्हणाला—'हे सर्व मला लवकर दाखव, कारण ते माझ्या नजरेस पडत नाहीत.'
यादृशं मद्बलं दूत तादृशं न हनूमतः । यो रामं पृष्ठतः कृत्वा प्रागाद्यागस्य पालने
'दूता, माझं बळ हनुमानासारखं नाही. ज्याने रामाला पाठीवर घेऊन यज्ञाच्या रक्षणासाठी पुढे गेला.'
यद्यहं मनसा वाचा कर्मणा कुतुकान्वितः । भजामि रामं तर्ह्याशु दर्शयिष्यति स्वां तनुम्
'मी मनाने, वाणीने किंवा कृतीने, उत्कटतेने रामाची भक्ती केली, तर तो लवकरच आपलं खरं रूप दाखवेल.'
अन्यथा हनुमन्मुख्या वीरा बध्नंतु मां बलात् । गृह्णंतु वाहं तरसा रामभक्तिसमन्विताः
'नाहीतर, हनुमानासारखे प्रमुख वानरवीर मला जबरदस्तीने बांधोत किंवा रामभक्तीने प्रेरित होऊन मला वेगाने पकडोत.'
गच्छ त्वं नृप शत्रुघ्नं कथयस्व ममोदितम् । सज्जीभवंतु सुभटा एष यामि रणे बली
'राजा, तू शत्रुघ्नाकडे जा आणि माझं सांगितलेलं त्याला सांग. सर्व योद्धे सज्ज राहू द्या; मी युद्धासाठी निघतो.'
स विचार्य यथायुक्तं करिष्यति रणांगणे । मोचयंतु महावाहं न वामा मा ददंतु ते
'तो योग्य विचार करून रणांगणात कृती करील. मोठं वाहन सोडून द्या; डाव्या बाजूला देऊ नका.'
शेष उवाच। इति श्रुत्वास्मि तं कृत्वा ययौ वीरो यतो नृपः । गत्वा निवेदयामास यथोक्तं सुरथेन वै
शेष म्हणाला: हे ऐकून, आणि जसं सांगितलं तसं करून, तो वीर राजाकडे गेला. तिथे पोहोचल्यावर त्याने सुरथाने सांगितलं तसं सगळं राजाला सांगितलं.
शेष उवाच। तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य सुरथस्यांगदाननात् । सज्जीभूता रणे सर्वे रथस्था रणकोविदाः
शेष म्हणाला: अंगदाच्या तोंडून सुरथाचे बोल ऐकून, रथांमध्ये बसलेले आणि युद्धात निपुण असलेले सगळे वीर युद्धासाठी तयार झाले.
पटहानां निनादोऽभूद्भेरीनादस्तथैव च । वीराणां गर्जनानादाः प्रादुर्भूता रणांगणे
पठ्यांचे आणि भेर्यांचे आवाज घुमू लागले, आणि रणभूमीत वीरांचे गजर आणि आरोळ्या ऐकू येऊ लागल्या.
रथचीत्कारशब्देन गजानां बृंहितेन च । व्याप्तं तत्सकलं विश्वं दिवं यातो महारवः
रथांच्या चाकांचा आवाज आणि हत्तींच्या गर्जनेने सगळं विश्व भरून गेलं, आणि तो मोठा गोंगाट आकाशात पोहोचला.
रणोत्साहेन संयुक्ता वीरा रणविशारदाः । कुर्वंति विविधान्नादान्कातरस्य भयंकरान्
युद्धाचा उत्साह भरलेले, युद्धात कुशल असलेले वीर विविध भयानक आवाज करत होते, जे भित्र्यांच्या मनात भीती निर्माण करत होते.
एवं कोलाहले वृत्ते सुरथो नाम भूमिपः । स्वसुतैः सैनिकैश्चाथ वृतः प्रायाद्रणांगणे
अशा गोंगाटात, सुरथ नावाचा राजा आपल्या मुलांसह आणि सैन्यासह रणभूमीकडे निघाला.