कपे त्वया महत्कर्म कृतं यद्भटपातनम् । क्षणं तिष्ठसि चेत्कुर्वे तव प्राणवियोजनम्
कपी, तू मोठे कृत्य केलेस, वीरांचा संहार केलास; जर तू क्षणभर थांबला, तर मी तुझे प्राण काढून टाकीन.
एवमुक्त्वा हनूमंतं प्रजघान स दुर्मतिः । त्रिशूलेन सुतीक्ष्णेन ज्वलत्पावककांतिना
असे म्हणून त्या दुष्टाने हनुमानावर अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, अत्यंत धारदार त्रिशूळाने वार केला.
तदागतं त्रिशूलं च मुखे जग्राह वीर्यवान् । चूर्णयामास सकलं सर्वलोहविनिर्मितम्
म्हणून बलवान हनुमानाने येणारे त्रिशूळ तोंडात पकडले आणि ते सर्व धातूंचे बनलेले असूनही पूर्णपणे चुरडून टाकले.
चूर्णयित्वा त्रिशूलं तदायसं दैत्यमोचितम् । जघान तं चपेटाभिर्बह्वीभिर्हनुमान्बली
दैत्याने सोडलेले लोखंडाचे ते त्रिशूळ चुरडून, बलशाली हनुमानाने त्याला अनेक थपडा मारल्या.
स आहतः कपीन्द्रेण चपेटाभिरितस्ततः । व्यथितो व्यसृजन्मायां सर्वलोकभयंकरीम्
कपिराजाच्या थपडांनी इकडे तिकडे मार खाऊन, तो दैत्य व्याकुळ झाला आणि सर्व लोकांना भीतीदायक अशी माया सोडली.
तदा तमोभवत्तीव्रं यत्र को वा न लक्ष्यते । यत्र स्वीयो न पारक्यो विदामास जनान्बहून्
तेव्हा तिथे घनदाट अंधार पसरला, जिथे कोणालाच कोण दिसत नव्हते; आपला आणि परका यात फरक कळत नव्हता आणि अनेक लोक गोंधळले.
शिलाः पर्वतशृंगाभाः पतंति सुभटोपरि । ताभिर्हतास्तु ते सर्वे व्याकुला अथ जज्ञिरे
पर्वतशिखरासारख्या मोठ्या शिळा वीरांवर कोसळल्या; त्याने सगळे जण मारले गेले आणि गोंधळले.
विद्युतो विलसंत्यत्र गर्जंति जलदा घनम् । वर्षंति पूयरुधिरं मुंचंति समलं जलम्
आकाशात वीज चमकत होती, मेघ मोठ्याने गडगडत होते, ते पू आणि रक्ताचा वर्षाव करत होते, आणि घाण पाणी सोडत होते.
आकाशात्पतमानानि कबंधानि बहूनि च । दृश्यंते छिन्नशीर्षाणि सकुंडलयुतानि च
आकाशातून अनेक कपाळ नसलेली, काही कानात कुंडले असलेली प्रेतं खाली पडताना दिसत होती.
नग्ना विरूपाः सुभृशं कीर्णकेशाः सुदुर्मुखाः । दृश्यंते सर्वतो दैत्या दारुणा भयकारिणः
नग्न, विकृत, फारच विद्रूप, विस्कटलेले केस, भीषण चेहरे—अशा भयंकर, भयावह राक्षसांनी सगळीकडे भरली होती.
तदा व्याकुलिता लोकाः परस्परभयाकुलाः । पलायनपरा जाता महोत्पातममंसत
तेव्हा लोक फारच गोंधळले, एकमेकांची भीती वाटून पळू लागले आणि या घडामोडीला मोठे संकट मानले.
तदा शत्रुघ्न आयातो रथे स्थित्वा महायशाः । श्रीरामस्मरणं कृत्वा चापे संधाय सायकान्
तेव्हा मोठ्या कीर्तीचा शत्रुघ्न रथावर उभा राहून आला; त्याने श्रीरामाचे स्मरण केले आणि धनुष्याला बाण लावले.
तां मायां स विधूयाथ मोहनास्त्रेण वीर्यवान् । शरधाराः किरन्व्योम्नि ववर्ष समरेसुरम्
त्या मायेला त्या पराक्रमी योद्ध्याने मोहाच्या अस्त्राने दूर केले आणि रणभूमीत आकाशातून बाणांचा वर्षाव केला.
तदादिशः प्रसेदुस्ता रविस्त्वपरिवेषवान् । मेघा यथागतं याता विद्युतः शांतिमागताः
त्या क्षणी दिशांना उजळून आले, सूर्य तेजाने झळकला आणि त्याभोवती वलय दिसले, मेघ जसे आले तसे निघून गेले, विजाही शांत झाली.
तदा विमानं पुरतो दृश्यते राक्षसैर्युतम् । छिंधि भिंधीति भाषाभिर्व्याकुलं सुतरां महत्
तेव्हा त्यांच्या समोर राक्षसांनी भरलेले एक मोठे विमान दिसले, 'कापा, भेद' अशा आरोळ्यांनी गोंधळलेले आणि फारच धावपळीचे होते.
बाणाश्च शतसाहस्राः स्वर्णपुंखैश्च शोभिताः । पेतुर्विमाने नभसि स्थिते कामगमे मुहुः
शेकडो हजारो सोन्याच्या पिसांनी सजलेले बाण त्या आकाशात उडणाऱ्या इच्छेप्रमाणे फिरणाऱ्या विमानावर वारंवार पडू लागले.
तदा भग्नं विमानं हि दृश्यते न तदुच्चकैः । स्वपुरी खण्डमेकत्र भग्नांगमिव भूतले
तेव्हा ते विमान तुटलेले दिसले, आता ते उंच आकाशात नव्हते, तर स्वतःच्या नगरीत एका ठिकाणी तुटून पडलेले होते, जणू तुटलेल्या अंगासारखे जमिनीवर पडले होते.
तदा प्रकुपितो दैत्यो बाणान्धनुषि संदधे । तैर्बाणैर्विकिरन्रामभ्रातरं चाभिगर्जितः
तेव्हा तो राक्षस रागाने बाण धनुष्याला लावू लागला आणि मोठ्याने गर्जत रामाच्या भावावर बाणांचा मारा करू लागला.
ते बाणाः शतशस्तस्य लग्ना वपुषि भूरिशः । शोभामापुः शोणितौघान्वहंतस्तीक्ष्णवक्त्रिणः
ते शेकडो बाण त्याच्या अंगावर वारंवार लागले, त्यांच्या टोकातून रक्ताच्या धारा वाहू लागल्या आणि ते बाण तेजाने झळकत होते.
शत्रुघ्नः परया शक्त्या संयुक्तो वायुदैवतम् । अस्त्रं धनुषि चाधत्त राक्षसानां प्रकम्पनम्
शत्रुघ्न वायुदेवतेच्या शक्तीने युक्त असलेल्या एक श्रेष्ठ भालेसह उभा राहिला आणि राक्षसांना हादरवणारे अस्त्र धनुष्यावर चढवले.
तेनास्त्रेण विमानात्खात्पतन्तो मुक्तमूर्धजाः । दृश्यंते भूतवेतालसंघा इव नभश्चराः
त्या अस्त्रामुळे विमानातून राक्षस खाली पडू लागले, त्यांचे केस विस्कटलेले होते, आणि ते आकाशात भूत-वेताळांच्या झुंडीप्रमाणे दिसत होते.
तदस्त्रं रघुनाथस्य भ्रात्रा मुक्तं विलोक्य सः । अस्त्रं च पाशुपत्यं स चापे धाद्दनुजात्मजः
रघुनाथाच्या भावाने सोडलेले ते अस्त्र पाहून त्या विरोधकाने आपल्याही धनुष्यावर पाशुपत अस्त्र चढवले.
ततः प्रवृत्ता वेताला भूताः प्रेतनिशाचराः । कपालकर्तरीयुक्ताः पिबन्तः शोणितं बहु
मग भुते, वेताळ आणि रात्री हिंडणारे राक्षस प्रकट झाले, त्यांच्या अंगावर कवटी आणि कापल्या असलेल्या होत्या, आणि ते भरपूर रक्त पित होते.
ते वै शत्रुघ्नवीराणां रुधिराणि पपुर्मुदा । जीवतामपि दुर्वाराः कर्तरीपाणिशोभिताः
ते सगळे शत्रुघ्नाच्या वीरांचे रक्त आनंदाने पित होते, जिवंत असतानाही त्यांना कोणी थांबवू शकत नव्हते, त्यांच्या हातात धारदार कापल्या झळकत होत्या.
तदस्त्रं व्याप्नुवद्दृष्ट्वा सर्ववीरप्रभंजनम् । मुमोच तन्निरासाय चास्त्रं नारायणाभिधम्
ते अस्त्र सर्वत्र पसरून सगळ्या वीरांचे सामर्थ्य नष्ट करताना पाहून, त्याने ते अस्त्र नाहीसे करण्यासाठी नारायण नावाचे अस्त्र सोडले.
नारायणास्त्रं तान्सर्वान्वारयामास तत्क्षणात् । ते सर्वे विलयं प्रापुर्निशाचरप्रणोदिताः
त्या नारायणास्त्राने त्या सर्वांना क्षणात रोखले आणि ते सर्व रात्री हिंडणारे राक्षस ताबडतोब नाहीसे झाले.
तदा क्रुद्धो निशाचारी विद्युन्माली समाददे । त्रिशूलं निशितं घोरं शत्रुघ्नं हंतुमुल्बणम्
तेव्हा रागाने पेटलेला रात्री हिंडणारा विद्युत्माळी एका तीक्ष्ण, भयंकर त्रिशूळासह शत्रुघ्नाचा वध करण्यासाठी पुढे आला.
शूलहस्तं समायांतं विद्युन्मालिनमाहवे । सायकैः प्राहरत्तस्य भुजे त्वर्धशशिप्रभैः
त्रिशूळ हातात घेऊन विद्युत्माळी युद्धात जवळ येत असताना, शत्रुघ्नाने अर्ध्या चंद्रासारख्या तेजस्वी बाणांनी त्याच्या हातावर प्रहार केला.
तैर्बाणैश्छिन्नहस्तः स शिरसा हंतुमुद्यतः । हतोसि याहि शत्रुघ्न कस्त्वां त्राता भविष्यति
त्या बाणांनी त्याचा हात छाटला, तरीही तो डोके उचलून मारायला सज्ज झाला आणि म्हणाला, 'शत्रुघ्न, तू आता मारला गेलास, कोण तुझे रक्षण करणार?'
इति ब्रुवाणं तरसा चिच्छेद शितसायकैः । मस्तकं तस्य बलिनः शूरस्य सह कुंडलम्
असे म्हणत असतानाच, शत्रुघ्नाने तीक्ष्ण बाणांनी त्या बलाढ्य, शूराचा डोके आणि कुंडले एकाच वेळी वेगाने छाटले.