लक्ष्मीनिधिरुवाच। वेदानां निंदनं श्रुत्वा आस्ते यो मौनिवन्नरः । मानसे रोचयेद्यस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतः
लक्ष्मीनिधी म्हणाला — वेदांची निंदा ऐकून जो माणूस मूकासारखा गप्प बसतो, किंवा मनाने धर्मबाह्य गोष्टींमध्ये रमतो—
ब्राह्मणो यो दुराचारो रसलाक्षादिविक्रयी । विक्रीणाति च गां मूढो धनलोभेन मोहितः
—किंवा जो ब्राह्मण वाईट वागणारा आहे, लाक किंवा इतर निषिद्ध वस्तू विकतो, किंवा मूर्खपणाने धनाच्या लोभाने गाय विकतो—
म्लेच्छकूपोदकं पीत्वा प्रायश्चित्तं तु नाचरेत् । तत्पापं मम वै भूयाद्विमुखश्चेद्भवाम्यहम्
—किंवा जो म्लेच्छांच्या विहिरीचं पाणी पितो आणि प्रायश्चित्त करत नाही— त्याचं जसं पाप आहे, तेच पाप मला लागू दे, जर मी कधी धर्माकडे पाठ फिरवली तर.
तत्प्रतिज्ञामथाश्रुत्य हनूमान्रणकोविदः । रामांघ्रिस्मरणं कृत्वा प्रोवाच वचनं शुभम्
ती प्रतिज्ञा ऐकून, रणकुशल हनुमानाने रामाच्या पायांची आठवण करून, शुभ वचन सांगितली.
मत्स्वामीहृदये नित्यं ध्येयो वै योगिभिर्मुहुः । यं देवाः सासुराः सर्वे नमंति मणिमौलिभिः
माझा स्वामी, जो नेहमी योग्यांच्या हृदयात ध्यान करण्यासारखा आहे, ज्याला सर्व देव आणि असुर त्यांच्या रत्नजडित मुकुटांनी वाकून नमस्कार करतात—
रामः श्रीमानयोध्यायाः पतिर्लोकेशपूजितः । तं स्मृत्वा यद्ब्रुवे वाक्यं तद्वै सत्यं भवष्यिति
राम, जो अयोध्येचा तेजस्वी स्वामी आहे आणि जगात पूजला जातो— त्याची आठवण ठेवून मी जे काही बोलतो, ते नक्कीच खरं ठरेल.
राजन्कोयं लघुर्दैत्यो दुर्बलः कामगे स्थितः । कथयाशु मया कार्यमेकेन विनिपातनम्
राजा, हा दैत्य कोण आहे? तो दुर्बल आणि इच्छेत गुंतलेला आहे. मला लवकर सांगा, मी एकट्याने लगेच त्याचा नाश करतो.
मेरुं देवेंद्रसहितं लांगूलाग्रेण तोलये । जलधिं शोषये सर्वं सांवर्तं वा पिबाम्यहम्
माझ्या शेपटीच्या टोकाने मी मेरू पर्वत देवेंद्रासह उचलू शकतो; संपूर्ण समुद्र वाळवू शकतो, किंवा प्रलयाचं पाणीही पिऊ शकतो.
राज्ञः श्रीरघुनाथस्य जानक्याः कृपया मम । तन्नास्ति भूतले राजन्यदसाध्यं कदा भवेत्
राजा, श्रीरघुनाथ आणि जानकी यांच्या कृपेने, या पृथ्वीवर असं काहीच नाही जे माझ्यासाठी अशक्य होईल.
एतद्वाक्यं मया प्रोक्तमनृतं स्याद्यदि प्रभो । तदैव रघुनाथस्य भक्तिदूरो भवाम्यहम्
हे प्रभो, मी जे बोललो ते जर खोटं ठरलं, तर त्या क्षणीच मी रघुनाथाच्या भक्तीपासून दूर होऊ दे.
यः शूद्रः कपिलां गां वै पयोबुद्ध्यानुपालयेत् । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
जो शूद्र केवळ दूध मिळवण्यासाठी कपिला गाय सांभाळतो, त्याच्या त्या पापाचा दोष माझ्यावर येवो, जर मी कधी खोटं बोललो तर.
ब्राह्मणीं गच्छते मोहाच्छूद्रः कामविमोहितः । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
शूद्र जर वासनेने मोहून ब्राह्मण स्त्रीकडे जात असेल, तर त्या पापाचा दोष माझ्यावर येवो, जर मी कधी खोटं बोललो तर.
यद्घ्राणान्नरकं गच्छेत्स्पर्शनाच्चापि रौरवम् । तां पिबेन्मदिरां यो वा जिह्वास्वादेन लोलुपः
जो कोणी जिभेच्या चवीसाठी मद्य पितो, ज्याचा वास नरकात नेतो आणि स्पर्श रौरवात टाकतो,
तस्य यज्जायते पापं तन्ममैवास्तु निश्चितम् । चेन्न कुर्यां प्रतिज्ञातं सत्यं रामकृपाबलात्
त्यामुळे जे पाप निर्माण होतं, ते नक्कीच माझ्यावर येवो, जर मी रामाच्या कृपेने घेतलेली प्रतिज्ञा पूर्ण केली नाही.
एवमुक्ते महावीरैर्योद्धारस्तरसा युताः । चक्रुः प्रतिज्ञां महतीं स्वपराक्रमशालिनीम्
असं म्हटल्यावर, त्या महान वीरांनी उत्साहाने आपली मोठी आणि पराक्रम दाखवणारी प्रतिज्ञा केली.
शत्रुघ्नोऽपि व्यधात्तत्र प्रतिज्ञां पश्यतां नृणाम् । साधुसाधु प्रशंसन्वै तान्वीरान्युद्धकोविदान्
तेथेच शत्रुघ्नानेही सर्वांच्या समोर प्रतिज्ञा केली आणि त्या युद्धकुशल वीरांचे 'शाबास, शाबास' असे कौतुक झाले.
कथयामि पुरो वः स्वां प्रतिज्ञां सत्त्वशोभिताम् । तच्छृण्वंतु महाभागा युद्धोत्साहसमन्विताः
मी माझी धैर्याने सजलेली प्रतिज्ञा तुमच्यासमोर सांगतो; युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या सर्व थोर लोकांनी ती ऐकावी.
चेत्तस्य शिर आहत्य पातयामि न सायकैः । विमानाच्च कबंधाच्च भिन्नं छिन्नं च भूतले
जर मी त्याचं डोकं माझ्या बाणांनी छिन्नविछिन्न करून रथातून आणि शरीरातून खाली पाडलं नाही,
यत्पापं कूटसाक्ष्येण यत्पापं स्वर्णचौर्यतः । यत्पापं ब्रह्मनिंदायां तन्ममास्त्वद्य निश्चयात्
तर खोटं साक्ष देण्याचं, सोनं चोरण्याचं आणि ब्राह्मणांची निंदा करण्याचं पाप आज नक्कीच माझ्यावर येवो.
इति शत्रुघ्नसद्वाक्यं श्रुत्वा ते वीरपूजिताः । धन्योसि राघवभ्रातः कस्त्वदन्यो परो भवेत्
शत्रुघ्नाची खरी वचनं ऐकून ते वीर म्हणाले, 'राघवाचा भाऊ, तू धन्य आहेस; तुझ्यापेक्षा मोठा दुसरा कोण?'
त्वया वै निहतो दैत्यो देवदानवदुःखदः । लवणो नाम लोकेश मधुपुत्रो महाबलः
तुझ्या हातून लवण नावाचा, मधुपुत्र, देवांना आणि दानवांना दु:ख देणारा बलवान राक्षस मारला गेला.
कोयं वै राक्षसो दुष्टः क्व चास्य बलमल्पकम् । करिष्यसि क्षणादेव तस्य नाशं महामते
हा दुष्ट राक्षस कोण आणि त्याचं थोडंसं बळ कुठे? हे महाबुद्धी, क्षणातच तू त्याचा नाश करशील.
इत्युक्त्वा ते महावीराः सज्जीभूता रणांगणे । प्रतिज्ञां स्वामृतां कर्तुं ययुस्ते राक्षसं मुदा
असं म्हणून, ते महान वीर रणांगणात सज्ज होऊन, आनंदाने आपली प्रतिज्ञा पूर्ण करण्यासाठी राक्षसाकडे निघाले.
शेष उवाच। रथैः सदश्वैः शोभाढ्यैः सर्वशस्त्रास्त्रपूरितैः । नानारत्नसमायुक्तैर्ययुस्ते राक्षसाधमम्
शेष म्हणतो: सुंदर घोड्यांनी युक्त, सर्व शस्त्रास्त्रांनी भरलेली आणि विविध रत्नांनी सजलेली रथं घेऊन ते त्या दुष्ट राक्षसाकडे गेले.
तान्दृष्ट्वा कामगे याने स्थितः प्रोवाच राक्षसः । मेघगंभीरया वाचा तर्जयन्निव भूरिशः
त्यांना पाहून, इच्छेप्रमाणे वाहनावर उभा असलेला राक्षस, ढगासारख्या गंभीर आवाजात वारंवार धमकी देत बोलू लागला.
मायां तु सुभटा योद्धुं गच्छंतु निजमंदिरम् । मा त्यजंतु स्वकान्प्राणान्न मोक्ष्ये वाजिनं वरम्
शूर वीरांनी त्यांच्या घरी जावं, कारण मी मायेनं लढणार आहे; त्यांनी आपला जीव वाया घालवू नये, आणि मी माझा उत्तम घोडा सोडणार नाही.
विद्युन्मालीति विख्यातो रावणस्य सुहृत्सखा । मत्सख्युः प्रेतभूतस्य निष्कृतिं कर्तुमेयिवान्
मी विद्युत्माळी, रावणाचा जिवलग मित्र म्हणून प्रसिद्ध आहे; माझा जो सखा आता प्रेत झाला, त्याच्या तर्पणासाठी आलो आहे.
क्वासौ रामो य आहत्य सखायं रावणं गतः । तस्य भ्रातापि कुत्रास्ते सर्वशूरशिरोमणिः
तो राम कुठे आहे, ज्याने माझ्या मित्राला ठार मारून रावणाचा अंत केला? आणि सर्व वीरांचा शिरोमणी त्याचा भाऊ कुठे आहे?
तं हत्वा निष्कृतिं तस्य प्राप्स्ये रामस्य चानुजम् । पिबन्रुधिरमुद्भूतं कंठनालस्य बुद्बुदैः
त्याला ठार मारून, मी त्याचा आणि रामाचा धाकटा भाऊ यांचा सूड उगवीन. त्याच्या गळ्यातून फसफसणारे रक्त मी प्यायीन.
इति वाक्यं समाकर्ण्य योधानां प्रवरोत्तमः । पुष्कलो निजगादैनं वीर्यशौर्यसमन्वितम्
हे शब्द ऐकून, योद्ध्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या पुष्कळाने, पराक्रम आणि शौर्याने भरलेल्या त्या व्यक्तीला उत्तर दिले.