कृत्वा प्रतिज्ञां विपुलां स्वपराक्रमशोभिनीम् । गच्छंतु रणमध्ये हि भवंतो बलसंयुताः
स्वतःच्या पराक्रमाने शोभणारी मोठी प्रतिज्ञा करून, ते सर्व वीर बळाने सज्ज होऊन युद्धाच्या मध्यभागी जाऊ द्या.
इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नस्य महाबलाः । स्वां स्वां प्रतिज्ञां महतीं चक्रुस्ते तेजसान्विताः
शत्रुघ्नाची वचने ऐकून, ते महाबली वीर तेजाने भरून, प्रत्येकाने आपापली मोठी प्रतिज्ञा केली.
तत्रादौ पुष्कलो वीरः श्रुत्वा वाक्यं महीपतेः । परमोत्साहसंपन्नः प्रतिज्ञामूचिवानिमाम्
तेव्हा सुरुवातीला पराक्रमी पुष्कळाने राजाच्या शब्द ऐकून, अत्यंत उत्साहाने ही प्रतिज्ञा सांगितली.
पुष्कल उवाच। शृणुष्व नृपशार्दूल मत्प्रतिज्ञां पराक्रमात् । विहितां सर्वलोकानां शृण्वतां परमाद्भुताम्
पुष्कळ म्हणाला — राजसिंहा, माझी ही प्रतिज्ञा ऐक, जी माझ्या शौर्यामुळे सर्व लोकांसाठी घालून दिली आहे आणि ऐकणाऱ्यांना फारच अद्भुत वाटेल.
चेन्न कुर्यां क्षुरप्राग्रैस्तीक्ष्णैः कोदंडनिर्गतैः । दैत्यं मूर्च्छासमाक्रांतं कीर्णकेशाकुलाननम्
जर मी माझ्या कमानीतून सुटलेल्या तीक्ष्ण, धारदार बाणांनी, मूर्च्छित झालेल्या, केस विस्कटलेल्या, चेहरा गोंधळलेल्या त्या दैत्याला घायाळ केलं नाही—
कन्या स्वभोक्तुर्यत्पापं यत्पापं देवनिंदने । तत्पापं मम वै भूयाच्चेत्कुर्यां स्ववचोऽनृतम्
—तर ज्या कन्येने आपल्या पतीला फसवलं, किंवा जो देवांची निंदा करतो, त्याला जसं पाप लागतं, तसंच पाप मला ही लागू दे, जर मी माझ्या वचनात खोटं बोललो तर.
यदिमद्बाणनिर्भिन्नाः सैनिकाः सुमहाबलाः । न पतंति महाराज प्रतिज्ञां तत्र मे शृणु
हे महाबली राजा, जर माझ्या बाणांनी भेदलेले बलाढ्य सैनिक खाली पडले नाहीत, तर त्या बाबतीत माझी प्रतिज्ञा ऐक—
विष्ण्वीशयोर्विभेदं यः शिवशक्त्योः करोत्यपि । तत्पापं मम वै भूयाच्चेन्न कुर्यामृतं वचः
जो कोणी विष्णू-ईश्वर किंवा शिव-शक्ती यांच्यात भेद निर्माण करतो, त्याचं जसं पाप आहे, तेच पाप मला लागू दे, जर मी खोटं बोललो तर.
सर्वं मद्वाक्यमित्युक्तं रघुनाथपदांबुजे । भक्तिर्मे निश्चला यास्ति सैव सत्यं करिष्यति
रघुनाथाच्या चरणकमळांवर मी जे काही सांगितलं आहे, ती माझी अढळ भक्तीच ते खरं करेल.
पुष्कलस्य प्रतिज्ञां तां श्रुत्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । प्रतिज्ञां व्यदधात्सत्यां स्वपराक्रमशोभिताम्
पुष्कळाची प्रतिज्ञा ऐकून, लक्ष्मीनिधी राजा आपल्या पराक्रमाने शोभून, तशीच खरी प्रतिज्ञा केली.
लक्ष्मीनिधिरुवाच। वेदानां निंदनं श्रुत्वा आस्ते यो मौनिवन्नरः । मानसे रोचयेद्यस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतः
लक्ष्मीनिधी म्हणाला — वेदांची निंदा ऐकून जो माणूस मूकासारखा गप्प बसतो, किंवा मनाने धर्मबाह्य गोष्टींमध्ये रमतो—
ब्राह्मणो यो दुराचारो रसलाक्षादिविक्रयी । विक्रीणाति च गां मूढो धनलोभेन मोहितः
—किंवा जो ब्राह्मण वाईट वागणारा आहे, लाक किंवा इतर निषिद्ध वस्तू विकतो, किंवा मूर्खपणाने धनाच्या लोभाने गाय विकतो—
म्लेच्छकूपोदकं पीत्वा प्रायश्चित्तं तु नाचरेत् । तत्पापं मम वै भूयाद्विमुखश्चेद्भवाम्यहम्
—किंवा जो म्लेच्छांच्या विहिरीचं पाणी पितो आणि प्रायश्चित्त करत नाही— त्याचं जसं पाप आहे, तेच पाप मला लागू दे, जर मी कधी धर्माकडे पाठ फिरवली तर.
तत्प्रतिज्ञामथाश्रुत्य हनूमान्रणकोविदः । रामांघ्रिस्मरणं कृत्वा प्रोवाच वचनं शुभम्
ती प्रतिज्ञा ऐकून, रणकुशल हनुमानाने रामाच्या पायांची आठवण करून, शुभ वचन सांगितली.
मत्स्वामीहृदये नित्यं ध्येयो वै योगिभिर्मुहुः । यं देवाः सासुराः सर्वे नमंति मणिमौलिभिः
माझा स्वामी, जो नेहमी योग्यांच्या हृदयात ध्यान करण्यासारखा आहे, ज्याला सर्व देव आणि असुर त्यांच्या रत्नजडित मुकुटांनी वाकून नमस्कार करतात—
रामः श्रीमानयोध्यायाः पतिर्लोकेशपूजितः । तं स्मृत्वा यद्ब्रुवे वाक्यं तद्वै सत्यं भवष्यिति
राम, जो अयोध्येचा तेजस्वी स्वामी आहे आणि जगात पूजला जातो— त्याची आठवण ठेवून मी जे काही बोलतो, ते नक्कीच खरं ठरेल.
राजन्कोयं लघुर्दैत्यो दुर्बलः कामगे स्थितः । कथयाशु मया कार्यमेकेन विनिपातनम्
राजा, हा दैत्य कोण आहे? तो दुर्बल आणि इच्छेत गुंतलेला आहे. मला लवकर सांगा, मी एकट्याने लगेच त्याचा नाश करतो.
मेरुं देवेंद्रसहितं लांगूलाग्रेण तोलये । जलधिं शोषये सर्वं सांवर्तं वा पिबाम्यहम्
माझ्या शेपटीच्या टोकाने मी मेरू पर्वत देवेंद्रासह उचलू शकतो; संपूर्ण समुद्र वाळवू शकतो, किंवा प्रलयाचं पाणीही पिऊ शकतो.
राज्ञः श्रीरघुनाथस्य जानक्याः कृपया मम । तन्नास्ति भूतले राजन्यदसाध्यं कदा भवेत्
राजा, श्रीरघुनाथ आणि जानकी यांच्या कृपेने, या पृथ्वीवर असं काहीच नाही जे माझ्यासाठी अशक्य होईल.
एतद्वाक्यं मया प्रोक्तमनृतं स्याद्यदि प्रभो । तदैव रघुनाथस्य भक्तिदूरो भवाम्यहम्
हे प्रभो, मी जे बोललो ते जर खोटं ठरलं, तर त्या क्षणीच मी रघुनाथाच्या भक्तीपासून दूर होऊ दे.
यः शूद्रः कपिलां गां वै पयोबुद्ध्यानुपालयेत् । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
जो शूद्र केवळ दूध मिळवण्यासाठी कपिला गाय सांभाळतो, त्याच्या त्या पापाचा दोष माझ्यावर येवो, जर मी कधी खोटं बोललो तर.
ब्राह्मणीं गच्छते मोहाच्छूद्रः कामविमोहितः । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
शूद्र जर वासनेने मोहून ब्राह्मण स्त्रीकडे जात असेल, तर त्या पापाचा दोष माझ्यावर येवो, जर मी कधी खोटं बोललो तर.
यद्घ्राणान्नरकं गच्छेत्स्पर्शनाच्चापि रौरवम् । तां पिबेन्मदिरां यो वा जिह्वास्वादेन लोलुपः
जो कोणी जिभेच्या चवीसाठी मद्य पितो, ज्याचा वास नरकात नेतो आणि स्पर्श रौरवात टाकतो,
तस्य यज्जायते पापं तन्ममैवास्तु निश्चितम् । चेन्न कुर्यां प्रतिज्ञातं सत्यं रामकृपाबलात्
त्यामुळे जे पाप निर्माण होतं, ते नक्कीच माझ्यावर येवो, जर मी रामाच्या कृपेने घेतलेली प्रतिज्ञा पूर्ण केली नाही.
एवमुक्ते महावीरैर्योद्धारस्तरसा युताः । चक्रुः प्रतिज्ञां महतीं स्वपराक्रमशालिनीम्
असं म्हटल्यावर, त्या महान वीरांनी उत्साहाने आपली मोठी आणि पराक्रम दाखवणारी प्रतिज्ञा केली.
शत्रुघ्नोऽपि व्यधात्तत्र प्रतिज्ञां पश्यतां नृणाम् । साधुसाधु प्रशंसन्वै तान्वीरान्युद्धकोविदान्
तेथेच शत्रुघ्नानेही सर्वांच्या समोर प्रतिज्ञा केली आणि त्या युद्धकुशल वीरांचे 'शाबास, शाबास' असे कौतुक झाले.
कथयामि पुरो वः स्वां प्रतिज्ञां सत्त्वशोभिताम् । तच्छृण्वंतु महाभागा युद्धोत्साहसमन्विताः
मी माझी धैर्याने सजलेली प्रतिज्ञा तुमच्यासमोर सांगतो; युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या सर्व थोर लोकांनी ती ऐकावी.
चेत्तस्य शिर आहत्य पातयामि न सायकैः । विमानाच्च कबंधाच्च भिन्नं छिन्नं च भूतले
जर मी त्याचं डोकं माझ्या बाणांनी छिन्नविछिन्न करून रथातून आणि शरीरातून खाली पाडलं नाही,
यत्पापं कूटसाक्ष्येण यत्पापं स्वर्णचौर्यतः । यत्पापं ब्रह्मनिंदायां तन्ममास्त्वद्य निश्चयात्
तर खोटं साक्ष देण्याचं, सोनं चोरण्याचं आणि ब्राह्मणांची निंदा करण्याचं पाप आज नक्कीच माझ्यावर येवो.
इति शत्रुघ्नसद्वाक्यं श्रुत्वा ते वीरपूजिताः । धन्योसि राघवभ्रातः कस्त्वदन्यो परो भवेत्
शत्रुघ्नाची खरी वचनं ऐकून ते वीर म्हणाले, 'राघवाचा भाऊ, तू धन्य आहेस; तुझ्यापेक्षा मोठा दुसरा कोण?'