एतच्छ्रुत्वा तु सचिवः प्राह वाक्यं यथोचितम् । वीरान्रणवरे योग्यान्दर्शयंस्तरसा नतान्
हे ऐकून, मंत्र्याने योग्य ते शब्द सांगितले आणि युद्धासाठी योग्य असलेले वीर झटक्यात दाखवले, त्याच्यासमोर वाकून.
सुमतिरुवाच। जेतुं गच्छतु तद्रक्षः समरे विजयोद्यतः । महाशस्त्रास्त्रसंयुक्तः पुष्कलः परतापनः
सुमती म्हणाला, 'पुष्कळ, जो मोठ्या शस्त्रांनी आणि अस्त्रांनी सज्ज आहे, तो विजयासाठी सज्ज होऊन त्या राक्षसावर जिंकायला जाऊ दे.'
तथा लक्ष्मीनिधिर्यातु शस्त्रसंघसमन्वितः । करोतु तस्य यानस्य भंगं तीक्ष्णैः स्वसायकैः
तसंच, लक्ष्मीनिधीही अनेक शस्त्रांनी सज्ज होऊन जाऊ दे आणि आपल्या तीक्ष्ण बाणांनी शत्रूच्या वाहनाचा नाश करू दे.
हनूमान्धृष्टकर्मात्र राक्षसैर्योधितुं क्षमः । करोतु मुखपुच्छाभ्यां ताडनं रक्षसां प्रभो
इथे हनुमान आहे, धाडसी आणि राक्षसांशी लढायला समर्थ; तो आपल्या तोंडाने आणि शेपटीने त्या राक्षसांना मारू दे, प्रभो.
वानरा अपि ये वीरा रणकर्मविशारदाः । गच्छंतु तेऽखिला योद्धुं तववाक्यप्रणोदिताः
जे सर्व वानर वीर आहेत, युद्धकलेत निपुण आहेत, ते तुझ्या आज्ञेने प्रेरित होऊन लढायला पुढे जाऊ देत.
सुमदश्च सुबाहुश्च प्रतापाग्र्यश्च सत्तमाः । गच्छंतु सायकैस्तीक्ष्णैस्तान्योद्धुं राक्षसाधमान्
सुमद, सुबाहु आणि इतर श्रेष्ठ, पराक्रमी वीर, तीक्ष्ण बाणांनी सज्ज होऊन त्या दुष्ट राक्षसांशी लढायला जाऊ देत.
भवानपि महाशस्त्रपरिवारो रथे स्थितः । करोतु युद्धे विजयं राक्षसं हंतुमुद्यतः
तुम्हीही मोठ्या शस्त्रांनी आणि वीरांनी वेढलेले, रथावर उभे राहून, राक्षसाचा वध करण्यासाठी युद्धात विजय मिळवा.
एतन्मम मतं राजन्ये योधास्तत्प्रमर्दनाः । ते गच्छंतु रणे शूराः किमन्यैर्बहुभिर्भटैः
राजा, हे माझं मत आहे—हे शत्रूंचा नाश करणारे वीर युद्धात जाऊ द्या; आणखी अनेक सैनिकांची गरज नाही.
इत्युक्तवति वीराग्र्येऽमात्ये सुमतिसंज्ञिके । शत्रुघ्नः कथयामास वीरान्संग्रामकोविदान्
सुमती नावाच्या त्या श्रेष्ठ मंत्र्याने असं सांगितल्यावर, शत्रुघ्नाने युद्धकलेत निपुण असलेल्या वीरांना संबोधलं.
भो वीराः पुष्कलाद्या ये सर्वशस्त्रास्त्रकोविदाः । ते वदंतु प्रतिज्ञां वै मत्पुरो राक्षसार्दने
हे वीरांनो, पुष्कळ आणि इतर सर्व अस्त्रशस्त्रात निपुण असलेले, राक्षसाचा नाश करण्यासाठी माझ्यासमोर आपली प्रतिज्ञा जाहीर करा.
कृत्वा प्रतिज्ञां विपुलां स्वपराक्रमशोभिनीम् । गच्छंतु रणमध्ये हि भवंतो बलसंयुताः
स्वतःच्या पराक्रमाने शोभणारी मोठी प्रतिज्ञा करून, ते सर्व वीर बळाने सज्ज होऊन युद्धाच्या मध्यभागी जाऊ द्या.
इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नस्य महाबलाः । स्वां स्वां प्रतिज्ञां महतीं चक्रुस्ते तेजसान्विताः
शत्रुघ्नाची वचने ऐकून, ते महाबली वीर तेजाने भरून, प्रत्येकाने आपापली मोठी प्रतिज्ञा केली.
तत्रादौ पुष्कलो वीरः श्रुत्वा वाक्यं महीपतेः । परमोत्साहसंपन्नः प्रतिज्ञामूचिवानिमाम्
तेव्हा सुरुवातीला पराक्रमी पुष्कळाने राजाच्या शब्द ऐकून, अत्यंत उत्साहाने ही प्रतिज्ञा सांगितली.
पुष्कल उवाच। शृणुष्व नृपशार्दूल मत्प्रतिज्ञां पराक्रमात् । विहितां सर्वलोकानां शृण्वतां परमाद्भुताम्
पुष्कळ म्हणाला — राजसिंहा, माझी ही प्रतिज्ञा ऐक, जी माझ्या शौर्यामुळे सर्व लोकांसाठी घालून दिली आहे आणि ऐकणाऱ्यांना फारच अद्भुत वाटेल.
चेन्न कुर्यां क्षुरप्राग्रैस्तीक्ष्णैः कोदंडनिर्गतैः । दैत्यं मूर्च्छासमाक्रांतं कीर्णकेशाकुलाननम्
जर मी माझ्या कमानीतून सुटलेल्या तीक्ष्ण, धारदार बाणांनी, मूर्च्छित झालेल्या, केस विस्कटलेल्या, चेहरा गोंधळलेल्या त्या दैत्याला घायाळ केलं नाही—
कन्या स्वभोक्तुर्यत्पापं यत्पापं देवनिंदने । तत्पापं मम वै भूयाच्चेत्कुर्यां स्ववचोऽनृतम्
—तर ज्या कन्येने आपल्या पतीला फसवलं, किंवा जो देवांची निंदा करतो, त्याला जसं पाप लागतं, तसंच पाप मला ही लागू दे, जर मी माझ्या वचनात खोटं बोललो तर.
यदिमद्बाणनिर्भिन्नाः सैनिकाः सुमहाबलाः । न पतंति महाराज प्रतिज्ञां तत्र मे शृणु
हे महाबली राजा, जर माझ्या बाणांनी भेदलेले बलाढ्य सैनिक खाली पडले नाहीत, तर त्या बाबतीत माझी प्रतिज्ञा ऐक—
विष्ण्वीशयोर्विभेदं यः शिवशक्त्योः करोत्यपि । तत्पापं मम वै भूयाच्चेन्न कुर्यामृतं वचः
जो कोणी विष्णू-ईश्वर किंवा शिव-शक्ती यांच्यात भेद निर्माण करतो, त्याचं जसं पाप आहे, तेच पाप मला लागू दे, जर मी खोटं बोललो तर.
सर्वं मद्वाक्यमित्युक्तं रघुनाथपदांबुजे । भक्तिर्मे निश्चला यास्ति सैव सत्यं करिष्यति
रघुनाथाच्या चरणकमळांवर मी जे काही सांगितलं आहे, ती माझी अढळ भक्तीच ते खरं करेल.
पुष्कलस्य प्रतिज्ञां तां श्रुत्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । प्रतिज्ञां व्यदधात्सत्यां स्वपराक्रमशोभिताम्
पुष्कळाची प्रतिज्ञा ऐकून, लक्ष्मीनिधी राजा आपल्या पराक्रमाने शोभून, तशीच खरी प्रतिज्ञा केली.
लक्ष्मीनिधिरुवाच। वेदानां निंदनं श्रुत्वा आस्ते यो मौनिवन्नरः । मानसे रोचयेद्यस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतः
लक्ष्मीनिधी म्हणाला — वेदांची निंदा ऐकून जो माणूस मूकासारखा गप्प बसतो, किंवा मनाने धर्मबाह्य गोष्टींमध्ये रमतो—
ब्राह्मणो यो दुराचारो रसलाक्षादिविक्रयी । विक्रीणाति च गां मूढो धनलोभेन मोहितः
—किंवा जो ब्राह्मण वाईट वागणारा आहे, लाक किंवा इतर निषिद्ध वस्तू विकतो, किंवा मूर्खपणाने धनाच्या लोभाने गाय विकतो—
म्लेच्छकूपोदकं पीत्वा प्रायश्चित्तं तु नाचरेत् । तत्पापं मम वै भूयाद्विमुखश्चेद्भवाम्यहम्
—किंवा जो म्लेच्छांच्या विहिरीचं पाणी पितो आणि प्रायश्चित्त करत नाही— त्याचं जसं पाप आहे, तेच पाप मला लागू दे, जर मी कधी धर्माकडे पाठ फिरवली तर.
तत्प्रतिज्ञामथाश्रुत्य हनूमान्रणकोविदः । रामांघ्रिस्मरणं कृत्वा प्रोवाच वचनं शुभम्
ती प्रतिज्ञा ऐकून, रणकुशल हनुमानाने रामाच्या पायांची आठवण करून, शुभ वचन सांगितली.
मत्स्वामीहृदये नित्यं ध्येयो वै योगिभिर्मुहुः । यं देवाः सासुराः सर्वे नमंति मणिमौलिभिः
माझा स्वामी, जो नेहमी योग्यांच्या हृदयात ध्यान करण्यासारखा आहे, ज्याला सर्व देव आणि असुर त्यांच्या रत्नजडित मुकुटांनी वाकून नमस्कार करतात—
रामः श्रीमानयोध्यायाः पतिर्लोकेशपूजितः । तं स्मृत्वा यद्ब्रुवे वाक्यं तद्वै सत्यं भवष्यिति
राम, जो अयोध्येचा तेजस्वी स्वामी आहे आणि जगात पूजला जातो— त्याची आठवण ठेवून मी जे काही बोलतो, ते नक्कीच खरं ठरेल.
राजन्कोयं लघुर्दैत्यो दुर्बलः कामगे स्थितः । कथयाशु मया कार्यमेकेन विनिपातनम्
राजा, हा दैत्य कोण आहे? तो दुर्बल आणि इच्छेत गुंतलेला आहे. मला लवकर सांगा, मी एकट्याने लगेच त्याचा नाश करतो.
मेरुं देवेंद्रसहितं लांगूलाग्रेण तोलये । जलधिं शोषये सर्वं सांवर्तं वा पिबाम्यहम्
माझ्या शेपटीच्या टोकाने मी मेरू पर्वत देवेंद्रासह उचलू शकतो; संपूर्ण समुद्र वाळवू शकतो, किंवा प्रलयाचं पाणीही पिऊ शकतो.
राज्ञः श्रीरघुनाथस्य जानक्याः कृपया मम । तन्नास्ति भूतले राजन्यदसाध्यं कदा भवेत्
राजा, श्रीरघुनाथ आणि जानकी यांच्या कृपेने, या पृथ्वीवर असं काहीच नाही जे माझ्यासाठी अशक्य होईल.
एतद्वाक्यं मया प्रोक्तमनृतं स्याद्यदि प्रभो । तदैव रघुनाथस्य भक्तिदूरो भवाम्यहम्
हे प्रभो, मी जे बोललो ते जर खोटं ठरलं, तर त्या क्षणीच मी रघुनाथाच्या भक्तीपासून दूर होऊ दे.