पातयामास देवेशो यथा शाखां महानिलः । गृहीत्वा पतितं भूमौ महाकायं नृकेसरी
देवतांचा स्वामी त्याला जसा मोठा वारा फांदी खाली पाडतो तसा खाली फेकून दिला; नरसिंहाने तो विशालकाय दैत्य खाली पडल्यानंतर पकडला.
स्वोत्संगे स्थापयामास ददर्शासौ मुखं हरेः । विष्णुनिंदाकृतंपापंतथावैष्णवदोषजम्
त्याला आपल्या मांडीवर बसवून, हरिचे मुख पाहिले; विष्णूचा अपमान आणि वैष्णवांचा अपराध त्याने ओळखला.
नृसिंहस्पर्शनादेवनिर्भस्मितमभूत्तदा । अथदैत्येश्वरस्याथमहद्गात्रंनृकेसरी
नरसिंहाच्या स्पर्शाने तो क्षणात राख झाला; मग नरसिंहाने दैत्यराजाचे मोठे शरीर पाहिले.
नखेर्विदारयामासतीक्ष्णैर्वज्रनिभैर्घनैः । सनिर्म्मलात्मादैत्येंद्र पःश्यन्साक्षान्मुखं हरेः
आपल्या वज्रासारख्या तीक्ष्ण नखांनी त्याचे शरीर फाडले; तो दैत्यराज निर्मळ मनाने हरिचे मुख पाहत होता.
नखनिर्भिन्नहृदयः कृतार्थो विजहावसून् । तद्गात्रं शतधा भित्त्वा नखैस्तीक्ष्णैर्महाहरिः
नखांनी हृदय छेदले गेले, आपले कार्य पूर्ण झाले म्हणून त्याने प्राण सोडले; महाहरीने तीक्ष्ण नखांनी त्याचे शरीर शंभर तुकड्यांत फाडले.
आकृष्यांत्राणि दीर्घाणि कंठे संसक्तवान्प्रियान् । अथ देवगणाः सर्व्वे मुनयश्च तपोधनाः
लांब आतडी ओढून ती आपल्या गळ्यात घातली; मग सर्व देवगण आणि तपस्वी ऋषी—
ब्रह्मरुद्रौ पुरस्कृत्य शनैः स्तोतुं समाययुः । ते प्रसादयितुं भीता ज्वलंतं विश्वतोमुखम्
ब्रह्मा आणि रुद्रांना पुढे करून, हळूहळू स्तुतीसाठी आले; ते सर्वजण ज्वलंत, सर्वमुखी नरसिंहाला शांत करण्यासाठी भीतीने आले.
मातरं जगतां धात्रीं चिंतयामासुरीश्वरीम् । हिरण्यवर्णां हरिणीं सर्व्वोपद्रवनाशिनीम्
ते सर्वजण जगाची माता, पालन करणारी, देवी यांचा विचार करू लागले; हिरवर्णाची, हरिणीसारखी, सर्व संकटांचा नाश करणारी अशी ती देवी.
विष्णोर्नित्यानवद्यांगीं ध्यात्वा नारायणीं शुभाम् । देवीसूक्तजपैर्भक्त्या नमश्चक्रुः सनातनीम्
विष्णूची नित्यनिर्दोष, मंगलरूप असलेली नारायणी असे ध्यान करून, देवीसूक्ताचा जप व भक्तीने त्यांनी सनातनी देवीस वंदन केले.
तैश्चिंत्यमाना सा देवी तत्रैवाविरभूत्तदा । चतुर्भुजा विशालाक्षी सर्वाभरणभूषिता
त्यांच्या ध्यानामुळे ती देवी तिथेच प्रकट झाली; चार भुजा, मोठ्या डोळ्यांची, सर्व अलंकारांनी सुशोभित.
दुकूलवस्त्रसहितां दिव्यमालानुलेपनाम् । तां दृष्ट्वा देवदेवस्य प्रियां सर्वे दिवौकसः
रेशमी वस्त्रे, दिव्य माळा आणि सुगंधी लेपांनी सजलेली; देवदेवतेची प्रिय पत्नी पाहून सर्व देवगण—
ऊचुः प्रांजलयो देवीं प्रसन्नं कुरुते प्रियम् । त्रैलोक्यस्याभयं स्वामी यथा दद्यात्तथा कुरु
सर्वांनी हात जोडून देवीला म्हणाले: 'कृपा करा आणि आम्हाला प्रिय असे करा; जसे भगवान त्रैलोक्याला अभय देतात, तसेच तुम्हीही करा.'
रुद्र उवाच- इत्युक्ता सहसा देवी प्रियं प्राप्य जनार्दनम् । प्रणिपत्य नमस्कृत्य प्रसीदेति उवाच तम्
रुद्र म्हणाले — देवीला प्रिय जनार्दन मिळताच तिने पटकन वाकून नमस्कार केला आणि त्याला म्हणाली, "माझ्यावर कृपा कर."
तां दृष्ट्वा महिषीं स्वस्य प्रियां सर्व्वेश्वरो हरिः । रक्षःशरीरजं क्रोधं तत्याज प्रीतवत्क्षणात्
आपली प्रिय राणी पाहताच सर्वांचा स्वामी हरिने, राक्षसामुळे मनात आलेला राग क्षणात सोडून दिला आणि तो आनंदी झाला.
अंकमादाय तां देवीं समाश्लिष्य दयानिधिः । कृपासुधार्द्रदृष्ट्या वै निरैक्षत सुरान्हरिः
करुणेचा सागर असलेल्या हरिने देवीला मांडीवर घेतले, तिला मिठी मारली आणि दयाळूपणाने ओथंबलेल्या नजरेने देवांकडे पाहिले.
ततो जयजयेत्युच्चैः स्तुवतां नमतां तदा । तद्दयादृष्टिदृष्टानां सानंदः संभ्रमोऽभवत्
तेव्हा सर्व जण मोठ्या आवाजात 'जय जय' म्हणत स्तुती करू लागले, वाकून नमस्कार करू लागले, आणि ज्यांच्यावर त्याची कृपादृष्टी पडली त्यांना आनंद व उत्साह भरून आला.
ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः । ऊचुः प्रांजलयो देवं नमस्कृत्य जगत्पतिम्
मग सर्व देवगण आनंदाने ओतप्रोत झालेले, हात जोडून जगत्पतीला वाकले आणि म्हणू लागले.
देवगणा ऊचुः - द्रष्टुमत्यद्भुतं तेजो न शक्तास्ते जगत्पते । अत्यद्भुतमिदं रूपं बहुबाहुपदांकितम्
देवगण म्हणाले — 'हे जगत्पती, तुझे अद्भुत तेज आम्हाला पाहवत नाही; हे अनेक हातपायांनी युक्त रूप खरोखरच आश्चर्यकारक आहे.'
जगत्त्रयसमाक्रांतं तेजस्तीक्ष्णतरं तव । द्रष्टुं स्थातुं न शक्ताः स्मः सर्व्व एव दिवौकसः
'तुझे तेज अग्नीपेक्षा तीक्ष्ण असून तीनही जग व्यापून आहे; आम्हा सर्व स्वर्गवासीयांना ते पाहता येत नाही, की त्यासमोर उभेही राहता येत नाही.'
महादेव उवाच-। इत्यर्थितस्तु विबुधैस्तेजस्तदतिभीषणम् । उपसंहृत्य देवेशो बभूव सुखदर्शनः
महादेव म्हणाले — देवांनी विनंती केल्यावर, देवाधिदेवाने ते अतिशय भयंकर तेज मागे घेतले आणि तो सुंदर दिसू लागला.
शरत्कोटींदुसंकाशः पुंडरीकनिभेक्षणः । सुधामय सटापुंज विद्युत्कोटिनिभः शुभः
तो कोट्यवधी शरदचंद्रांसारखा तेजस्वी, कमळासारख्या डोळ्यांचा, अमृतमय जटांचा, कोट्यवधी विजेसारखा उजळ, आणि अत्यंत शुभ दिसत होता.
नानारत्नमयैर्दिव्यैः केयूरैः कटकान्वितैः । बाहुभिः कल्पवृक्षस्य शाखौघैरिव सत्फलैः
विविध रत्नांनी बनवलेल्या दिव्य केयूर आणि कटकांनी त्याचे हात सुशोभित झाले होते, आणि ते कल्पवृक्षाच्या फळांनी लगडलेल्या फांद्यांसारखे भासत होते.
चतुर्भिः कोमलैर्दिव्यैरन्वितः परमेश्वरः । जपाकुसुमसंकाशैः शोभितः करपंकजैः
परमेश्वर चार मऊ, दिव्य हातांनी युक्त होता, जपाकुसुमासारख्या कमळहस्तांनी तो शोभून दिसत होता.
शंखचक्रगृहीताभ्यामुद्बाहुभ्यां विराजितः । वरदाभयहस्ताभ्यामितराभ्यां नृकेसरी
शंख आणि चक्र धारण केलेल्या दोन उंचावलेल्या हातांनी, आणि वरद व अभय देणाऱ्या इतर दोन हातांनी नरसिंह तेजस्वी दिसत होता.
श्रीवत्सकौस्तुभोरस्को वनमालाविभूषितः । उद्यद्दिनकाराभ्यां च कुण्डलाभ्यां विराजितः
त्याच्या छातीवर श्रीवत्स आणि कौस्तुभ मणी होते, वनमाळेने तो सुशोभित झाला होता, आणि उगवत्या सूर्यचंद्रासारख्या कुंडलांनी तो उजळून निघाला होता.
हारकेयूरकटकैर्भूषणैः समलंकृतः । सव्यांगस्थ श्रियायुक्तो राजते नरकेसरी
हार, केयूर, कटक अशा दागिन्यांनी तो सुंदरपणे सजला होता, डाव्या अंगाला लक्ष्मी होती, आणि नरसिंह तेजाने झळकत होता.
लक्ष्मीनृसिंहं तं दृष्ट्वा देवताः समहर्षयः । आनन्दाश्रुजलैः सिक्ता हर्षनिर्भरचेतसः
लक्ष्मीनरसिंहाचे ते रूप पाहून देवता अत्यंत आनंदित झाले, त्यांच्या मनात हर्ष भरून आला आणि डोळ्यांत आनंदाश्रू आले.
आनंदसिंधुमग्नास्ते नमश्चक्रुर्निरंतरम् । अर्चयामासुरात्मेशं दिव्यपुष्पसमर्पणैः
आनंदाच्या सागरात बुडालेले ते देव सतत वाकत राहिले आणि दिव्य फुलांनी आत्म्याच्या स्वामीची पूजा करू लागले.
रत्नकुंभैः सुधापूर्णैरभिषिच्य सनातनम् । वस्त्रैराभरणैर्गंधैः पुष्पैर्धूपैर्म्मनोरमैः
रत्नांनी भरलेल्या अमृतपूर्ण कलशांनी त्यांनी सनातनाचे अभिषेक केले, सुंदर वस्त्रे, दागिने, सुगंध, फुले आणि धूप अर्पण केले.
दिव्यैर्निवेदितैर्दीपैरर्च्चयित्वा नृकेसरिम् । तुष्टुवुः स्तवनैर्दिव्यैर्नमश्चक्रुर्म्मुहुर्म्महुः
दिव्य दीप आणि नैवेद्याने नरसिंहाची पूजा करून, त्यांनी दिव्य स्तोत्रांनी त्याची स्तुती केली आणि पुन्हा पुन्हा वाकले.