तमायांतमथालोक्य स्वगदां महतीं दधत् । ययौ तं तरसा हंतुं राजभ्राता बलाद्बलम्
तो मोठी गदा घेऊन येताना पाहून, राजाचा भाऊही सर्व शक्तीनिशी त्याच्यावर घाव घालण्यासाठी धावला.
गदां तेन विनिक्षिप्तां स्वकरे धृतवानयम् । तयैव गदया तस्य हृदि जघ्ने महाबलः
त्याने त्याच्यावर फेकलेली गदा स्वतःच्या हातात पकडली आणि त्याच गदाने त्या बलाढ्य वीराने त्याच्या छातीत घाव घातला.
स्वगदां तेन वै नीतां दृष्ट्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । बाहुयुद्धेन तं योद्धुमियेष बलवत्तमम्
आपलीच गदा त्याच्याकडे गेल्याचं पाहून, लक्ष्मीनिधी राजाने त्या बलवान वीराशी हाताने झुंज देण्याचा निर्धार केला.
तदा राजानुजः क्रुद्धो बाहुभ्यामुपगृह्य तम् । युयुधे सर्वयुद्धस्य ज्ञातावीरेषु सत्तमः
तेव्हा राजाचा भाऊ रागाने त्याला दोन्ही हातांनी पकडून, सर्व प्रकारच्या युद्धात निपुण असलेल्या त्या श्रेष्ठ वीराशी झुंजू लागला.
तदा लक्ष्मीनिधिस्तस्य हृदि जघ्ने स्वमुष्टिना । तदा सोपि शिरस्येनं मुष्टिमुद्यम्य चाहनत्
तेव्हा लक्ष्मीनिधीने आपल्या मुठीने त्याच्या छातीत जोरात मारले; त्याच वेळी दुसऱ्यानेही मुठ उचलून त्याच्या डोक्यावर घाव घातला.
मुष्टिभिर्वज्रसंकाशैस्तलस्फोटैश्च दारुणैः । अन्योन्यं जघ्नतुः क्रुद्धौ संदष्टाधरपल्लवौ
दोघेही रागाने ओठ दाबून, वज्रासारख्या मुठी आणि जबरदस्त चापटांनी एकमेकांना मारू लागले.
मुष्टी मुष्टि दंता दंति कचा कचि नखा नखि । उभयोरभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्
मुठी मुठींवर, दात दातांवर, केस केसांवर आणि नखे नखांवर आपटत, दोघांमध्ये प्रचंड आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.
तदा प्रकुपितो भ्राता नृपतेश्च रणे नृपम् । गृहीत्वा भ्रामयित्वाथ पातयामास भूतले
तेव्हा राजाचा भाऊ संतापून, रणांगणात राजाला पकडून फिरवून जमिनीवर फेकून दिले.
लक्ष्मीनिधिः करे गृह्य तं नृपानुजमुच्चकैः । भ्रामयित्वा शतगुणं गजोपस्थे जघान तम्
लक्ष्मीनिधीने राजाच्या भावाला हातात पकडून, शंभर वेळा फिरवून, हत्तीच्या पाठीवर आपटले.
स तदा पतितो भूमौ संज्ञां प्राप्य क्षणादनु । तथैव भ्रामयामास व्योम्नि वेगेन विक्रमी
तो जमिनीवर पडला, पण क्षणात शुद्धीवर येऊन, पुन्हा वेगाने आणि धाडसाने त्यालाच आकाशात फिरवू लागला.
एवं प्रयुध्यमानौ तौ बाहुयुद्धं गतौ पुनः । पादे पादं करे पाणिं हृदि हृद्वदने मुखम्
अशा प्रकारे दोघेही पुन्हा हातघाईच्या झुंजीत उतरले—पायावर पाय, हातावर हात, छातीवर छाती, आणि तोंडावर तोंड भिडले.
एवं परस्परं श्लिष्टौ परस्परवधैषिणौ । उभावपि पराक्रांतावुभावपि मुमूर्च्छतुः
दोघेही एकमेकांना मारण्याच्या इर्षेने घट्ट बिलगले आणि शेवटी दोघेही शूरवीर बेशुद्ध पडले.
तद्दृष्ट्वा विस्मयं प्राप्ताः प्रशशंसुः सहस्रशः । धन्यो लक्ष्मीनिधिर्भूपो धन्यो राजानुजो बली
हे पाहून हजारो लोक आश्चर्यचकित झाले आणि म्हणू लागले, 'लक्ष्मीनिधी राजा धन्य आहे, आणि राजााचा बलवान भाऊही धन्य आहे.'
शेष उवाच। चित्रांगः क्रौंचकंठस्थो रथस्थो वीरशोभितः । गाहयामास तत्सैन्यं वाराह इव वारिधिम्
शेष म्हणाला: चित्रांग रथावर उभा राहून, त्याचा आवाज क्रौंच पक्ष्यासारखा घुमत होता, तो वीरासारखा शोभत होता आणि वराहाने समुद्र उचलावा तसा आपली सेना पुढे नेत होता.
धनुर्विस्फार्य सुदृढं मेघनादनिनादितम् । मुमोच बाणान्निशितान्वैरिकोटिविदाहकान्
त्याने मजबूत धनुष्य ताणले, जणू काही मेघांचा गडगडाट होत होता, आणि तीक्ष्ण बाण सोडून शत्रूंच्या फौजांमध्ये आग लावली.
तद्बाणभिन्नसर्वांगाः शेरते सुभटा भृशम् । सकिरीटतनुत्राणाः सन्दष्टदशनच्छदाः
त्या बाणांनी भोसकलेले शूरवीर, मुकुट आणि कवच घालून, दात घट्ट दाबून, जमिनीवर पडले होते.
एवं प्रवृत्ते संग्रामे ययौ योद्धुं स पुष्कलः । मणिचित्रितमादाय चापं वैरिप्रतापनम्
अशा प्रकारे युद्ध रंगले असताना, पुष्कलाने रत्नजडित धनुष्य घेतले आणि शत्रूंना त्रास देत लढायला पुढे गेला.
तयोः संगतयोरूपं दृश्यतेऽतिमनोहरम् । पुरा तारकसंग्रामे स्कंदतारकयोर्यथा
त्यांची भेट पाहायला फारच सुंदर वाटत होती, जणू काही पूर्वी स्कंद आणि तारकासुर यांच्या युद्धासारखी.
विस्फारयन्धनुः शीघ्रं सव्यसाची तु पुष्कलः । ताडयामास तं क्षिप्रं शरैः सन्नतपर्वभिः
पुष्कलाने जलद हाताने धनुष्य ताणले आणि वाकलेल्या बाणांनी त्याच्यावर झटपट वार केले.
चित्रांगोऽपि रुषाक्रांतः शरासन इषूञ्छितान् । दधद्व्यमुंचद्बहुशो रणमंडलमूर्धनि
चित्रांगही रागाने पेटून, धनुष्य हातात घेऊन, रणभूमीच्या मध्यभागी वारंवार तीक्ष्ण बाण सोडू लागला.
नादानं न च संधानं न मोचनमथापि वा । दृष्टं तावेव संदृष्टौ कुंडलीकृतचापिनौ
धनुष्याचा आवाज, बाण बसवणे किंवा सोडणे काहीच दिसत नव्हते—फक्त दोघे वाकलेली धनुष्ये घेऊन एकमेकांसमोर उभे होते.
तदासौ पुष्कलः क्रुद्धः शराणां शतकेन तम् । विव्याध वक्षःस्थलके महायोद्धारमुद्भटम्
तेव्हा पुष्कल रागाने पेटून, त्या बलाढ्य आणि भीषण योद्ध्याच्या छातीत शंभर बाण घुसवले.
चित्रांगस्ताञ्शरान्सर्वांश्चिच्छेद तिलशः क्षणात् । ताडयामास चांगेषु पुष्कलं शितसायकैः
चित्राङ्गानं क्षणातच सर्व बाणांचे लहान तुकडे करून टाकले आणि नंतर त्याने पुष्कळावर तीक्ष्ण बाणांनी जोरात वार केले.
पुष्कलस्तद्रथं दिव्यं भ्रामकास्त्रेण शोभिना । नभसि भ्रामयामास तदद्भुतमिवाभवत्
पुष्कळाने तेजस्वी फिरत्या अस्त्राने तो दिव्य रथ आकाशात फिरवला; ते पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले.
भ्रांत्वा मुहूर्तमात्रं तु सरथो हयसंयुतः । स्थितिर्लेभेतिकष्टेन संधृतो रणमंडले
फक्त एक क्षणभर तो रथ घोड्यांसह आकाशात फिरला आणि मग मोठ्या कष्टाने युद्धभूमीत स्थिर झाला.
स चास्य विक्रमं दृष्ट्वा चित्रांगः कुपितो भृशम् । उवाच पुष्कलं धीमान्सर्वास्त्रेषु विशारदः
त्याचे शौर्य पाहून चित्राङ्गाला फार राग आला आणि सर्व अस्त्रात पारंगत असलेल्या, बुद्धिमान पुष्कळाला तो म्हणाला.
चित्रांग उवाच। त्वया साधुकृतं कर्म सुभटैर्युधिसंमतम् । मद्रथो वाजिसंयुक्तो भ्रामितो नभसि क्षणम्
चित्राङ्ग म्हणाला: 'तू खरोखर उत्तम काम केलेस, जे युद्धात वीरांनी नेहमीच मान्य केले आहे; माझा घोड्यांनी जोडलेला रथ तू क्षणभर आकाशात फिरवला.'
पराक्रमं समीक्षस्व ममापि सुभटेरितम् । आकाशचारी तु भवान्भवत्वमरपूजितः
'आता माझेही शौर्य पाहा, जे खऱ्या वीराने केले आहे; तू आकाशात फिरणारा आहेस, देवांसारखा तुझा सन्मान होवो.'
इत्युक्त्वा स मुमोचास्त्रं रणे परमदारुणम् । धनुषा परमास्त्रज्ञः सर्वधर्मविदुत्तमः
असे म्हणून, सर्व धर्म जाणणारा आणि उत्तम अस्त्रज्ञ असलेला त्याने युद्धात अत्यंत भयंकर अस्त्र सोडले.
तेन बाणेन संविद्धः खे बभ्राम पतंगवत् । सरथः सहयः संख्ये सध्वजश्च ससारथिः
त्या बाणाने घायाळ होऊन तो आकाशात पतंगासारखा फिरू लागला—रथ, घोडे, ध्वज आणि सारथी सगळेच युद्धात फिरत होते.