गदामादाय महतीं सर्वायसविनिर्मिताम् । जातरूपविचित्रांगीं सर्वशोभापुरस्कृताम्
त्याने लोखंडाची बनवलेली, सोन्याने सजवलेली आणि सर्व प्रकारच्या तेजाने झळकणारी मोठी गदा उचलली.
लक्ष्मीनिधिर्भृशं क्रुद्धः सुकेतोर्वक्षसि त्वरन् । ताडयामास हृदये गदां वज्राग्निसन्निभाम्
लक्ष्मीनिधी अत्यंत रागावला आणि वज्रासारखी, अग्निसमान तेजस्वी गदा घेऊन सुकेंतूच्या छातीवर जोरात प्रहार केला.
गदया ताडितो वीरो नाकंपत महामुने । मदोन्मत्तो यथा दंती बालेन स्रग्भिराहतः
महामुने, गदाचा घाव बसूनही तो वीर हलला नाही, जसा मदमस्त हत्ती फुलांच्या हाराने लहान मुलाने मारलं तरी हलत नाही.
उवाच तं स वीराग्र्यो नृपं लक्ष्मीनिधिं तदा । सहस्वैकं प्रहारं मे यदि शूरः परंतप
तेव्हा त्या श्रेष्ठ वीराने लक्ष्मीनिधी राजाला म्हटलं, 'जर तू खरा शूर आणि शत्रूंचा संहार करणारा असशील, तर माझा एक घाव सहन कर.'
इत्युक्त्वा ताडयामास ललाटे गदया भृशम् । गदया ताडितो भालेऽसृग्वमन्कुपितो भृशम्
असं म्हणून त्याने गदाने जोरात त्याच्या कपाळावर प्रहार केला. त्या घावाने त्याच्या कपाळातून रक्त वाहू लागलं आणि तो प्रचंड रागावला.
मूर्ध्नि तं ताडयामास गदया कालरूपया । सुकेतुरपि तं स्कंधे ताडयामास धर्मवित्
त्याने काळासारख्या गदाने त्याच्या डोक्यावर प्रहार केला. धर्म जाणणाऱ्या सुकेंतूनेही त्याच्या खांद्यावर गदाघात केला.
एवं भृशं प्रकुपितौ गदायुद्धविशारदौ । गदायुद्धं प्रकुर्वाणौ परस्परजयैषिणौ
अशा प्रकारे दोघेही अत्यंत रागावलेले आणि गदायुद्धात कुशल, एकमेकांवर विजय मिळवण्यासाठी युद्ध करू लागले.
अन्योन्याघातविमतौ परस्परवधोद्यतौ । न कोपि तत्र हीयेत न को जीयेत संयुगे
एकमेकांना मारण्याच्या निर्धाराने, दोघेही एकमेकांचा संहार करण्यास तयार होते, पण त्या युद्धात कोणीही मागे हटला नाही किंवा जिंकला नाही.
मूर्ध्नि भाले तथा स्कंधे हृदि गात्रेषु सर्वतः । रुधिरौघ परिक्लिन्नौ महाबलपराक्रमौ
डोक्यावर, कपाळावर, खांद्यावर, छातीवर आणि साऱ्या अंगावर रक्ताच्या धारा वाहू लागल्या, पण ते दोन्ही बलवान वीर युद्ध करतच राहिले.
तदा लक्ष्मीनिधिः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान् । जगाम प्रबलं हंतुं हृदि राजानुजं बली
तेव्हा लक्ष्मीनिधी रागाने भरून, मोठ्या वेगाने गदा उचलून, राजाच्या भावाच्या छातीत घाव घालण्यासाठी पुढे गेला.
तमायांतमथालोक्य स्वगदां महतीं दधत् । ययौ तं तरसा हंतुं राजभ्राता बलाद्बलम्
तो मोठी गदा घेऊन येताना पाहून, राजाचा भाऊही सर्व शक्तीनिशी त्याच्यावर घाव घालण्यासाठी धावला.
गदां तेन विनिक्षिप्तां स्वकरे धृतवानयम् । तयैव गदया तस्य हृदि जघ्ने महाबलः
त्याने त्याच्यावर फेकलेली गदा स्वतःच्या हातात पकडली आणि त्याच गदाने त्या बलाढ्य वीराने त्याच्या छातीत घाव घातला.
स्वगदां तेन वै नीतां दृष्ट्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । बाहुयुद्धेन तं योद्धुमियेष बलवत्तमम्
आपलीच गदा त्याच्याकडे गेल्याचं पाहून, लक्ष्मीनिधी राजाने त्या बलवान वीराशी हाताने झुंज देण्याचा निर्धार केला.
तदा राजानुजः क्रुद्धो बाहुभ्यामुपगृह्य तम् । युयुधे सर्वयुद्धस्य ज्ञातावीरेषु सत्तमः
तेव्हा राजाचा भाऊ रागाने त्याला दोन्ही हातांनी पकडून, सर्व प्रकारच्या युद्धात निपुण असलेल्या त्या श्रेष्ठ वीराशी झुंजू लागला.
तदा लक्ष्मीनिधिस्तस्य हृदि जघ्ने स्वमुष्टिना । तदा सोपि शिरस्येनं मुष्टिमुद्यम्य चाहनत्
तेव्हा लक्ष्मीनिधीने आपल्या मुठीने त्याच्या छातीत जोरात मारले; त्याच वेळी दुसऱ्यानेही मुठ उचलून त्याच्या डोक्यावर घाव घातला.
मुष्टिभिर्वज्रसंकाशैस्तलस्फोटैश्च दारुणैः । अन्योन्यं जघ्नतुः क्रुद्धौ संदष्टाधरपल्लवौ
दोघेही रागाने ओठ दाबून, वज्रासारख्या मुठी आणि जबरदस्त चापटांनी एकमेकांना मारू लागले.
मुष्टी मुष्टि दंता दंति कचा कचि नखा नखि । उभयोरभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्
मुठी मुठींवर, दात दातांवर, केस केसांवर आणि नखे नखांवर आपटत, दोघांमध्ये प्रचंड आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.
तदा प्रकुपितो भ्राता नृपतेश्च रणे नृपम् । गृहीत्वा भ्रामयित्वाथ पातयामास भूतले
तेव्हा राजाचा भाऊ संतापून, रणांगणात राजाला पकडून फिरवून जमिनीवर फेकून दिले.
लक्ष्मीनिधिः करे गृह्य तं नृपानुजमुच्चकैः । भ्रामयित्वा शतगुणं गजोपस्थे जघान तम्
लक्ष्मीनिधीने राजाच्या भावाला हातात पकडून, शंभर वेळा फिरवून, हत्तीच्या पाठीवर आपटले.
स तदा पतितो भूमौ संज्ञां प्राप्य क्षणादनु । तथैव भ्रामयामास व्योम्नि वेगेन विक्रमी
तो जमिनीवर पडला, पण क्षणात शुद्धीवर येऊन, पुन्हा वेगाने आणि धाडसाने त्यालाच आकाशात फिरवू लागला.
एवं प्रयुध्यमानौ तौ बाहुयुद्धं गतौ पुनः । पादे पादं करे पाणिं हृदि हृद्वदने मुखम्
अशा प्रकारे दोघेही पुन्हा हातघाईच्या झुंजीत उतरले—पायावर पाय, हातावर हात, छातीवर छाती, आणि तोंडावर तोंड भिडले.
एवं परस्परं श्लिष्टौ परस्परवधैषिणौ । उभावपि पराक्रांतावुभावपि मुमूर्च्छतुः
दोघेही एकमेकांना मारण्याच्या इर्षेने घट्ट बिलगले आणि शेवटी दोघेही शूरवीर बेशुद्ध पडले.
तद्दृष्ट्वा विस्मयं प्राप्ताः प्रशशंसुः सहस्रशः । धन्यो लक्ष्मीनिधिर्भूपो धन्यो राजानुजो बली
हे पाहून हजारो लोक आश्चर्यचकित झाले आणि म्हणू लागले, 'लक्ष्मीनिधी राजा धन्य आहे, आणि राजााचा बलवान भाऊही धन्य आहे.'
शेष उवाच। चित्रांगः क्रौंचकंठस्थो रथस्थो वीरशोभितः । गाहयामास तत्सैन्यं वाराह इव वारिधिम्
शेष म्हणाला: चित्रांग रथावर उभा राहून, त्याचा आवाज क्रौंच पक्ष्यासारखा घुमत होता, तो वीरासारखा शोभत होता आणि वराहाने समुद्र उचलावा तसा आपली सेना पुढे नेत होता.
धनुर्विस्फार्य सुदृढं मेघनादनिनादितम् । मुमोच बाणान्निशितान्वैरिकोटिविदाहकान्
त्याने मजबूत धनुष्य ताणले, जणू काही मेघांचा गडगडाट होत होता, आणि तीक्ष्ण बाण सोडून शत्रूंच्या फौजांमध्ये आग लावली.
तद्बाणभिन्नसर्वांगाः शेरते सुभटा भृशम् । सकिरीटतनुत्राणाः सन्दष्टदशनच्छदाः
त्या बाणांनी भोसकलेले शूरवीर, मुकुट आणि कवच घालून, दात घट्ट दाबून, जमिनीवर पडले होते.
एवं प्रवृत्ते संग्रामे ययौ योद्धुं स पुष्कलः । मणिचित्रितमादाय चापं वैरिप्रतापनम्
अशा प्रकारे युद्ध रंगले असताना, पुष्कलाने रत्नजडित धनुष्य घेतले आणि शत्रूंना त्रास देत लढायला पुढे गेला.
तयोः संगतयोरूपं दृश्यतेऽतिमनोहरम् । पुरा तारकसंग्रामे स्कंदतारकयोर्यथा
त्यांची भेट पाहायला फारच सुंदर वाटत होती, जणू काही पूर्वी स्कंद आणि तारकासुर यांच्या युद्धासारखी.
विस्फारयन्धनुः शीघ्रं सव्यसाची तु पुष्कलः । ताडयामास तं क्षिप्रं शरैः सन्नतपर्वभिः
पुष्कलाने जलद हाताने धनुष्य ताणले आणि वाकलेल्या बाणांनी त्याच्यावर झटपट वार केले.
चित्रांगोऽपि रुषाक्रांतः शरासन इषूञ्छितान् । दधद्व्यमुंचद्बहुशो रणमंडलमूर्धनि
चित्रांगही रागाने पेटून, धनुष्य हातात घेऊन, रणभूमीच्या मध्यभागी वारंवार तीक्ष्ण बाण सोडू लागला.