तयोर्बाणा गजान्वाहान्नराञ्छूरान्विमस्तकान् । कुर्वंतः केवलं दृष्टा न च संधानमोक्षयोः
त्यांच्या बाणांनी हत्ती, घोडे, माणसं आणि शूर वीरांना घायाळ केलं, पण फक्त बाणच दिसत होते; धनुष्याचा ताण किंवा सुटका कुणालाच दिसली नाही.
पृथिवी सुभटैः पूर्णा सकिरीटैः सकुंडलैः । धनुर्बाणकरै रोषसंदष्टाधरयुग्मकैः
पृथ्वी शिरोमणी, कुंडले घातलेले, धनुष्य-बाण हातात घेतलेले, संतापाने ओठ चावणारे असे बलवान वीरांनी भरली होती.
तयोः प्रयुद्ध्यतोर्दर्पात्सर्वशस्त्रास्त्रवेदिनोः । युद्धं समभवद्घोरं देवविस्मापनं महत्
दोघेही सर्व शस्त्रास्त्रांचे जाणकार आणि गर्विष्ठ असताना लढू लागले, तेव्हा इतकं भयंकर युद्ध झालं की, ते पाहून देवताही थक्क झाले.
संमर्दोऽभवदत्यंतं वीरकोटिविदारणः । न केनचित्क्वचिद्दृष्टं शरजालांतरेंऽबरम्
त्या युद्धात इतका जबरदस्त संघर्ष झाला की, वीरांच्या तुकड्या फाटून गेल्या; बाणांच्या वर्षावात आकाश कुठेच दिसत नव्हते.
तस्मिंस्तु समये लक्ष्मीनिधिर्वीरोऽरिमर्दनः । बाणांश्चापे समाधत्त वसुसंख्यान्दृढाञ्छितान्
त्याच वेळी लक्ष्मीनिधी हा शूर आणि शत्रूंचा संहार करणारा, आपल्या धनुष्यावर असंख्य मजबूत आणि टोकदार बाण लावू लागला.
चतुर्भिस्तुरगान्वीरः सुकेतोरनयत्क्षयम् । एकेन ध्वजमत्युग्रं चिच्छेद तरसा हसन्
त्या वीर सुकेंतूने चार बाणांनी घोड्यांचा नाश केला आणि एकाच बाणाने, हसत हसत, प्रचंड ध्वज झटपट कापून टाकला.
एकेन सारथेः कायाच्छिरोभूमावपातयत् । एकेन चापं सगुणमच्छिनद्रोषपूरितः
त्याने एका बाणाने सारथ्याचं डोकं खाली जमिनीवर पाडलं आणि दुसऱ्या बाणाने प्रत्यंचा चढवलेला, बाण लावलेला धनुष्य मोडून टाकलं.
एकेन हृदि विव्याध सुकेतोर्वेगवान्नृपः । तत्कर्माद्भुतमुद्वीक्ष्य वीरा विस्मयमाययुः
तिसऱ्या बाणाने त्या वेगवान राजाने सुकेंतूच्या छातीत घाव घातला. हे अद्भुत कृत्य पाहून सर्व वीर आश्चर्यचकित झाले.
सच्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । महतीं स गदां धृत्वा योद्घुकामोऽभ्युपेयिवान्
धनुष्य तुटलं, रथ नाही, घोडे नाहीत, सारथीही मारला गेला, तेव्हा त्याने मोठी गदा उचलली आणि युद्धाच्या इच्छेने पुढे गेला.
तमायांतं समालक्ष्य गदायुद्धविशारदम् । महत्या गदया युक्तं रथादवततार सः
तो मोठी गदा घेऊन, गदायुद्धात पारंगत असल्याचं पाहून, तोही आपल्या रथातून खाली उतरला.
गदामादाय महतीं सर्वायसविनिर्मिताम् । जातरूपविचित्रांगीं सर्वशोभापुरस्कृताम्
त्याने लोखंडाची बनवलेली, सोन्याने सजवलेली आणि सर्व प्रकारच्या तेजाने झळकणारी मोठी गदा उचलली.
लक्ष्मीनिधिर्भृशं क्रुद्धः सुकेतोर्वक्षसि त्वरन् । ताडयामास हृदये गदां वज्राग्निसन्निभाम्
लक्ष्मीनिधी अत्यंत रागावला आणि वज्रासारखी, अग्निसमान तेजस्वी गदा घेऊन सुकेंतूच्या छातीवर जोरात प्रहार केला.
गदया ताडितो वीरो नाकंपत महामुने । मदोन्मत्तो यथा दंती बालेन स्रग्भिराहतः
महामुने, गदाचा घाव बसूनही तो वीर हलला नाही, जसा मदमस्त हत्ती फुलांच्या हाराने लहान मुलाने मारलं तरी हलत नाही.
उवाच तं स वीराग्र्यो नृपं लक्ष्मीनिधिं तदा । सहस्वैकं प्रहारं मे यदि शूरः परंतप
तेव्हा त्या श्रेष्ठ वीराने लक्ष्मीनिधी राजाला म्हटलं, 'जर तू खरा शूर आणि शत्रूंचा संहार करणारा असशील, तर माझा एक घाव सहन कर.'
इत्युक्त्वा ताडयामास ललाटे गदया भृशम् । गदया ताडितो भालेऽसृग्वमन्कुपितो भृशम्
असं म्हणून त्याने गदाने जोरात त्याच्या कपाळावर प्रहार केला. त्या घावाने त्याच्या कपाळातून रक्त वाहू लागलं आणि तो प्रचंड रागावला.
मूर्ध्नि तं ताडयामास गदया कालरूपया । सुकेतुरपि तं स्कंधे ताडयामास धर्मवित्
त्याने काळासारख्या गदाने त्याच्या डोक्यावर प्रहार केला. धर्म जाणणाऱ्या सुकेंतूनेही त्याच्या खांद्यावर गदाघात केला.
एवं भृशं प्रकुपितौ गदायुद्धविशारदौ । गदायुद्धं प्रकुर्वाणौ परस्परजयैषिणौ
अशा प्रकारे दोघेही अत्यंत रागावलेले आणि गदायुद्धात कुशल, एकमेकांवर विजय मिळवण्यासाठी युद्ध करू लागले.
अन्योन्याघातविमतौ परस्परवधोद्यतौ । न कोपि तत्र हीयेत न को जीयेत संयुगे
एकमेकांना मारण्याच्या निर्धाराने, दोघेही एकमेकांचा संहार करण्यास तयार होते, पण त्या युद्धात कोणीही मागे हटला नाही किंवा जिंकला नाही.
मूर्ध्नि भाले तथा स्कंधे हृदि गात्रेषु सर्वतः । रुधिरौघ परिक्लिन्नौ महाबलपराक्रमौ
डोक्यावर, कपाळावर, खांद्यावर, छातीवर आणि साऱ्या अंगावर रक्ताच्या धारा वाहू लागल्या, पण ते दोन्ही बलवान वीर युद्ध करतच राहिले.
तदा लक्ष्मीनिधिः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान् । जगाम प्रबलं हंतुं हृदि राजानुजं बली
तेव्हा लक्ष्मीनिधी रागाने भरून, मोठ्या वेगाने गदा उचलून, राजाच्या भावाच्या छातीत घाव घालण्यासाठी पुढे गेला.
तमायांतमथालोक्य स्वगदां महतीं दधत् । ययौ तं तरसा हंतुं राजभ्राता बलाद्बलम्
तो मोठी गदा घेऊन येताना पाहून, राजाचा भाऊही सर्व शक्तीनिशी त्याच्यावर घाव घालण्यासाठी धावला.
गदां तेन विनिक्षिप्तां स्वकरे धृतवानयम् । तयैव गदया तस्य हृदि जघ्ने महाबलः
त्याने त्याच्यावर फेकलेली गदा स्वतःच्या हातात पकडली आणि त्याच गदाने त्या बलाढ्य वीराने त्याच्या छातीत घाव घातला.
स्वगदां तेन वै नीतां दृष्ट्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । बाहुयुद्धेन तं योद्धुमियेष बलवत्तमम्
आपलीच गदा त्याच्याकडे गेल्याचं पाहून, लक्ष्मीनिधी राजाने त्या बलवान वीराशी हाताने झुंज देण्याचा निर्धार केला.
तदा राजानुजः क्रुद्धो बाहुभ्यामुपगृह्य तम् । युयुधे सर्वयुद्धस्य ज्ञातावीरेषु सत्तमः
तेव्हा राजाचा भाऊ रागाने त्याला दोन्ही हातांनी पकडून, सर्व प्रकारच्या युद्धात निपुण असलेल्या त्या श्रेष्ठ वीराशी झुंजू लागला.
तदा लक्ष्मीनिधिस्तस्य हृदि जघ्ने स्वमुष्टिना । तदा सोपि शिरस्येनं मुष्टिमुद्यम्य चाहनत्
तेव्हा लक्ष्मीनिधीने आपल्या मुठीने त्याच्या छातीत जोरात मारले; त्याच वेळी दुसऱ्यानेही मुठ उचलून त्याच्या डोक्यावर घाव घातला.
मुष्टिभिर्वज्रसंकाशैस्तलस्फोटैश्च दारुणैः । अन्योन्यं जघ्नतुः क्रुद्धौ संदष्टाधरपल्लवौ
दोघेही रागाने ओठ दाबून, वज्रासारख्या मुठी आणि जबरदस्त चापटांनी एकमेकांना मारू लागले.
मुष्टी मुष्टि दंता दंति कचा कचि नखा नखि । उभयोरभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्
मुठी मुठींवर, दात दातांवर, केस केसांवर आणि नखे नखांवर आपटत, दोघांमध्ये प्रचंड आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.
तदा प्रकुपितो भ्राता नृपतेश्च रणे नृपम् । गृहीत्वा भ्रामयित्वाथ पातयामास भूतले
तेव्हा राजाचा भाऊ संतापून, रणांगणात राजाला पकडून फिरवून जमिनीवर फेकून दिले.
लक्ष्मीनिधिः करे गृह्य तं नृपानुजमुच्चकैः । भ्रामयित्वा शतगुणं गजोपस्थे जघान तम्
लक्ष्मीनिधीने राजाच्या भावाला हातात पकडून, शंभर वेळा फिरवून, हत्तीच्या पाठीवर आपटले.
स तदा पतितो भूमौ संज्ञां प्राप्य क्षणादनु । तथैव भ्रामयामास व्योम्नि वेगेन विक्रमी
तो जमिनीवर पडला, पण क्षणात शुद्धीवर येऊन, पुन्हा वेगाने आणि धाडसाने त्यालाच आकाशात फिरवू लागला.