ते बाणा राजपुत्रस्य ललाटे परिनिष्ठिताः । विराजंते स्म च मुने दशशाखास्तरोरिव
ते बाण राजपुत्राच्या कपाळात घट्ट रुतले आणि, ऋषी, दहा फांद्यांच्या झाडासारखे चमकत होते.
तेन बाणप्रहारेण विव्यथेन महामनाः । यष्टिकाप्रहतो यद्वत्कुंजरः सप्तवर्षकः
त्या बाणांच्या माराने, मोठ्या मनाचा तो वीर व्याकुळ झाला, जणू सात वर्षांचा हत्ती काठीने मारल्यावर होतो.
बाणान्धनुषि संधाय मुमोच त्रिशताञ्छुभान् । सुवर्णपुंखरचितान्महाकालानलोपमान्
त्याने धनुष्याला बाण लावून, सोन्याच्या पिसांनी सजवलेले, महाप्रलयाच्या आगीसारखे तीनशे तेजस्वी बाण सोडले.
ते बाणास्तु प्रतापाग्र्य वक्षो भित्त्वा गता ह्यधः । शोणिताक्ता यथा रामचंद्र भक्ति पराङ्मुखाः
ते बाण प्रतापी वीराच्या छातीला भेदून गेले, रक्ताने माखलेले होते, जणू रामचंद्रापासून दूर गेलेले भक्त.
प्रतापाग्र्यः प्रकुपितः शरान्मुंचन्सहस्रशः । अकरोद्विरथं सूनुं सुबाहोस्तत्क्षणाद्द्रुतम्
पराक्रमात सर्वांत पुढे असलेला योद्धा, रागाने भरून, हजारो बाण सोडू लागला आणि क्षणातच सुभाहूच्या मुलाला रथाविना केला.
चतुर्भिश्च तुरो वाहान्द्वाभ्यां ध्वजमशातयत् । एकेन सारथेः कायाच्छिरो मह्यामपातयत्
त्याने चार बाणांनी चार घोडे घायाळ केले, दोन बाणांनी ध्वज फोडला आणि एक बाणाने सारथ्याचं डोकं शरीरापासून वेगळं करून जमिनीवर पाडलं.
चतुर्भिस्ताडयामास तं सूनुं नृपतेः पुनः । तत्क्षणाच्चापमेकेन गुणयुक्तं तु चिच्छिदे
पुन्हा त्याने राजाच्या मुलाला चार बाणांनी घायाळ केलं आणि त्या क्षणीच एक बाण लावून त्याच्या धनुष्याचा दोर कापला.
सोऽन्यरथं समारुह्य हयरत्नसुशोभितम् । धनुः करे समादाय सज्यं चक्रे महामनाः
तो दुसऱ्या सुंदर घोड्यांनी सजवलेल्या रथावर चढला, हातात धनुष्य घेतलं आणि ते सज्ज केलं.
प्रत्युवाच प्रतापाग्र्यं त्वया विक्रांतमद्भुतम् । पश्येदानीं पराक्रांतिं धनुषो मम सद्भट
त्याने पराक्रमात पुढे असलेल्या योद्ध्याला म्हटलं, 'तुझं शौर्य खरंच अद्भुत आहे; आता, वीर योद्धा, माझ्या धनुष्याचं सामर्थ्य पाहा.'
एवमुक्त्वा तु दमनो बाणान्दश समाददे । चतुर्भिश्चतुरो वाहान्निनाय यमसादनम्
असं म्हणून दमनेनं दहा बाण घेतले; त्यापैकी चार बाणांनी त्याने चार घोड्यांना यमाच्या लोकात पाठवलं.
चतुर्भिस्तिलशः कृत्तो रथश्चक्रसमन्वितः । एकेन हृदि विव्याध बाणेनैकेन सारथिम्
चार बाणांनी त्याने चाकांसह रथाचे तुकडे केले; एका बाणाने हृदय भेदलं आणि एका बाणाने सारथ्याला घायाळ केलं.
जगर्ज शंखमापूर्य शंखशब्दसमन्वितः । तत्कर्म पूजयामास साधु वीर महाबल
त्याने शंख फुंकला, त्याचा आवाज सर्वत्र पसरला; त्या महाबली वीराचं कृत्य पाहून सर्वांनी 'शाब्बास, बलाढ्य वीर!' असं गौरव केलं.
इति विक्रांतमालोक्य प्रतापाग्र्यो रुषान्वितः । अन्यं रथं समास्थाय ययौ योद्धुं नृपात्मजम्
हे शौर्य पाहून, पराक्रमात पुढे असलेला योद्धा रागाने भरून दुसऱ्या रथावर चढला आणि राजपुत्राशी युद्ध करण्यासाठी पुढे गेला.
उवाच वीर पश्य त्वं मम विक्रांतमद्भुतम् । इत्युक्त्वाशु मुमोचौघाञ्छराणां शितपर्वणाम्
त्याने म्हटलं, 'वीरा, आता माझं अद्भुत शौर्य पाह!' असं म्हणून त्याने झपाट्याने तीक्ष्ण बाणांचा वर्षाव केला.
शराः सर्वत्र दृश्यंते कुंजरेषु हयेषु च । परब्रह्मेव सर्वत्र व्याप्ताश्चांतरगोचराः
बाण सर्वत्र दिसत होते—हत्ती आणि घोड्यांमध्येही; जसं परब्रह्म सर्वत्र व्यापून असतं, तसं ते बाणही सर्वत्र पसरले होते, काही दिसणारे, काही अदृश्य.
तं राजपुत्रं शितबाणकोटिभि -। र्व्याप्तं विधायाशु जगर्ज विक्रमी । संहर्षयन्स्वीयगणान्परान्महान् । कुर्वन्हृदा शून्यतमान्गतासुकान्
त्याने राजपुत्राला असंख्य तीक्ष्ण बाणांनी झाकून टाकलं, मोठ्याने गर्जना केली, आपल्या सैन्याला आनंद दिला आणि शत्रूंच्या हृदयात निराशा भरली, जणू त्यांचा प्राणच निघून गेला.
स राजपुत्रः शितसायकव्रजैः । संपूर्णमात्मानमवेक्ष्य रोषितः । जग्राह शस्त्राणि दुरंतविक्रमो । धनुश्च धुन्वन्भुजदंडयोर्महान्
राजपुत्राने स्वतःला तीक्ष्ण बाणांच्या वर्षावात वेढलेलं पाहून तो रागाने पेटला, अपार शौर्याने शस्त्र उचलली आणि आपल्या मजबूत हातात मोठं धनुष्य फिरवू लागला.
चकर्त सर्वाण्यस्त्राणि शस्त्राणि च महाबलः । रोषताम्रेक्षणो मुंचञ्छरान्वैरिविदारिणः
त्या महाबलीने सर्व अस्त्र-शस्त्र कापून टाकली, रागाने डोळे लाल झाले होते, आणि शत्रूला छेदणारे बाण सोडू लागला.
तच्छस्त्रजालं निर्धूय राजपुत्रो जगाद तम् । क्षमस्वैकं प्रहारं मे यदि शूरोसि मारिष
तो शस्त्रांचा मारा बाजूला सारून, राजपुत्राने त्याला म्हटलं, 'जर तू खरा वीर असशील, तर मला एकच प्रहार करू दे.'
यद्यनेन भवंतं वै रथाच्चेत्पातयामि न । प्रतिज्ञां शृणु मे वीर मम गर्वेण निर्मिताम्
'जर मी याने तुला रथावरून खाली पाडू शकलो नाही, तर माझ्या गर्वातून घेतलेली माझी प्रतिज्ञा ऐक, हे वीर.'
वेदं निंदंति ये मत्ता हेतुवादविचक्षणाः । तेषां पापं ममैवास्तु नरकार्णवमज्जकम्
'जे लोक वादात गुंतून वेदांची निंदा करतात, त्यांचा सर्व पाप माझ्यावर येवो आणि मी नरकाच्या समुद्रात बुडू दे.'
इत्युक्त्वा बाणमासाद्य कोदंडे कालसन्निभम् । ज्वालामालाकुलं तीक्ष्णं निषंगादुद्धृतं वरम्
असं म्हणून त्याने धनुष्यावर काळासारखा, ज्वाळांनी वेढलेला, तीक्ष्ण आणि उत्तम असा एक बाण घेतला.
स मुक्तो नृपवर्येण हृदि लक्ष्यीकृतः शरः । जगाम तरसा तं वै कालानलसमप्रभः
राजाने आपल्या हृदयावर लक्ष्य साधून सोडलेला तो बाण, काळाच्या अग्नीसारखा तेजस्वी, वेगाने त्याच्याकडे झेपावला.
प्रतापाग्र्यः शरं दृष्ट्वा स्वपातनसमुद्यतम् । बाणान्धनुष्यथाधत्त शरच्छेदायवै शितान्
तो प्रचंड शक्तिशाली बाण आपल्यावर येताना पाहून, त्याने आपले धनुष्यावर धारदार बाण चढवले आणि तो बाण तोडण्यासाठी सज्ज झाला.
स बाणः सर्वबाणांस्तांश्छिंदन्मध्यत एव हि । जगाम वै प्रतापाग्र्यहृदयं धैर्यसंयुतम्
तो बाण त्या सर्व बाणांना मधूनच फाडत, धैर्याने भरलेल्या त्या वीराच्या हृदयात सरळ घुसला.
संलग्नो हृदि नालीकः प्रविवेश तदंतरम् । राजाकृतप्रहारस्तु पपात धरणीतले
तो बाण हृदयात खोलवर रुतला आणि आतपर्यंत गेला; राजाने दिलेल्या घावाने तो वीर जमिनीवर कोसळला.
मूर्च्छितं चेतनाहीनं रथोपस्थाद्गतं भुवि । सारथिस्तं समादायापोवाह रणमंडलात्
शुद्ध हरपलेला, चेतना गमावलेला आणि रथातून खाली पडलेला तो वीर, त्याचा सारथी उचलून रणभूमीतून बाहेर घेऊन गेला.
हाहाकारोमहानासीद्बलं भग्नं गतं ततः । यत्र शत्रुघ्ननामासौ वीरकोटिपरीवृतः
तेथे मोठा आक्रोश उठला; सैन्य पराभूत होऊन पळून गेले, जिथे शत्रुघ्न वीरांच्या घेरावात उभा होता.
राजात्मजो जयं प्राप्य प्रतापाग्र्यं विजित्य सः । प्रतीक्षां तु चकारास्य शत्रुघ्नस्य च भूपतेः
राजपुत्राने विजय मिळवून, त्या प्रबळ वीराचा पराभव केला आणि मग शत्रुघ्न व राजाची वाट पाहू लागला.
शेष उवाच। शत्रुघ्नस्तु क्रुधाविष्टो दंतान्दंतैर्विनिष्पिषन् । हस्तौ धुन्वंल्लेलिहानमधरं जिह्वया सकृत्
शेष म्हणाला: शत्रुघ्न रागाने भरून गेला, दातावर दात घट्ट चावले, मुठी आवळल्या आणि एकदा जीभेने ओठ चाटला.